Opinie

    • Arjen Fortuin

Ria Bremer, de absolute mediaster van de week

Zap Bremer is te zien in ‘Hoe bevalt Nederland’, een drieluik over voortplantingsgeneeskunde en zwangerschap. Een boeiend programma, maar nog beter was de wijze waarop de tv-veterane zich vooraf presenteerde.

Ria Bremer (Hoe bevalt Nederland) laat haar tattoo zien in ‘M’ (KRO-NCRV)

Wow, Ria Bremer! Ik geloof niet dat ik de afgelopen decennia een gedachte had gewijd aan de jarenlange voorvrouw van Stuif es in en Vinger aan de pols – waarschijnlijk ben ik daardoor extra verrast door de wijze waarop Bremer de absolute mediaster van deze week werd.

De aanleiding was het drieluik Hoe bevalt Nederland, een herneming van het project waarmee Vinger aan de pols 35 jaar geleden uitzocht hoe Nederlandse kinderen ter wereld kwamen, inclusief de eerste op televisie uitgezonden bevalling.

Een goed idee, maar nog beter was de wijze waarop de tv-veterane zich vooraf presenteerde. „Bent u een leuke oma?”, informeerde de Volkskrant gemoedelijk. Bremer: „Nee.” Ze gunde haar kinderen alle geluk van de wereld hoor, maar die kleintjes worden pas na een jaar of tien de moeite waard – eerder valt er geen fatsoenlijk gesprek mee te voeren.

Dinsdag stal Bremer de show bij M. Eerste zin: „Nu is er al vier keer gezegd dat ik 79 ben!” Of Margriet van der Linden daar snel mee op wilde houden. De presentator was zichtbaar gecharmeerd van haar no nonsense gast, die met sterke anekdotes en heldere inzichten („ik heb besloten niets te vinden van wat er tegenwoordig medisch gezien allemaal kan”) effectief reclame maakte voor haar programma.

Aan het eind van M liet Bremer haar tattoo zien. Drie blaadjes met drie lieveheersbeestjes sierden haar bovenarm. Er moesten nog twee lieveheersbeestjes bij, want ze had inmiddels vijf kleinkinderen. „Maar er is mij verzekerd dat het daarbij blijft”, zei Bremer. Nu maar hopen dat de zoons van Bremer geen ongelukje krijgen; een op de tien Nederlandse kinderen is niet gepland.

Toen woensdag het eerste deel van Hoe bevalt Nederland (KRO-NCRV) werd uitgezonden, zat Bremers arm weer keurig verpakt en ging de grumpy old woman schuil achter haar professionaliteit.

Vruchtbaarheidsingreep

Het programma was op eigen kracht interessant genoeg. Deels kwam dat door de beelden uit 1983, met (wel wat rommelig ogende) laboratoria waar werd gewerkt aan de eerste ivf-behandelingen. „Het verkrijgen van sperma door de echtgenoot is een zware belasting”, hoorde ik.

Hoe veelomvattend de revolutie is die met ivf in gang is gezet, is de rode draad in Bremers nieuwe programma. Even later keek ik met milde verbijstering naar de uitleg van de vruchtbaarheidsingreep die een man had ondergaan. Operatief werd een stukje balweefsel weggenomen in de hoop daar levensvatbare zaadcellen in te vinden. Dat bleek het geval.

Na bevruchting van de eicel volgde genetisch onderzoek van het embryo omdat in de familie van de vrouw het downsyndroom voorkwam. De hoeveelheid ingrepen roept vragen op over de noodzaak ervan, er valt ook wat te zeggen voor de erkenning van het niet-perfecte bestaan.

Maar ja, we zagen ook ontroerende blijdschap van het paar toen de zwangerschap een feit bleek – daar voelde je waarom mensen alles uit de kast zullen blijven halen om niet ongewenst kinderloos te blijven.

Of om de vruchtbaarheid van hun kinderen te beschermen. Aan het slot van Hoe bevalt Nederland was te zien hoe een eierstok van een tweejarige in stukjes werd gesneden en werd ingevroren: het kindje onderging een stamcelbehandeling die haar waarschijnlijk onvruchtbaar zou maken. Bevreemdende beelden, die maar weer eens aantoonden hoe weinig we nog aan het toeval durven over te laten als het om onze kinderen en hun geluk gaat. En ik begreep waarom Ria Bremer had besloten niet overal iets van te vinden.

    • Arjen Fortuin