Racistische jongerenclub infiltreerde Vlaamse Jeugdraad en politieke partijen

Naar buiten toe presenteerde de Vlaamse jongerenbeweging Schild & Vrienden zich als salonfähig. In werkelijkheid blijken leden schokkend racistisch en bereid tot geweld.

Leden van Schild & Vrienden Foto Schild & Vrienden

„Mumba is een negerjongetje van 8 jaar. Hij doet er 3 uur over om naar school te komen. Met uw steun van 5 euro kopen wij een zweep en zorgen we ervoor dat die luie tyfusneger binnen een kwartier op school is.” Of: „Hoe pik je een Joodse meid op?” Met daaronder een foto van een schep met as. Voor het oog van de camera’s verkoopt de Vlaamse jongerenbeweging Schild & Vrienden zich als salonfähig: ze komt op voor de Vlaamse identiteit, conservatief gedachtegoed en traditionele familiewaarden. Achter de schermen is het een ander verhaal. Daar, bleek woensdagavond in een reportage van het Vlaamse actualiteitenprogramma Pano, delen leden bovenstaande en talloze andere racistische, antisemitische en seksistische berichten. Dat niet alleen, ze infiltreren in Vlaamse instellingen, meldt Pano. Onder meer de N-VA, momenteel veruit de grootste politieke partij in Vlaanderen, wordt door de zaak in verlegenheid gebracht. Het Gentse parket opent een onderzoek naar de jongerenbeweging.

Schild & Vrienden begon een paar jaar geleden als Facebook-groep, opgericht door de inmiddels 25-jarige rechtenstudent Dries Van Langenhove om memes – online gedeelde ‘grappige’ plaatjes – te plaatsen die met name de Walen, socialisten en migranten op de hak namen. In mei 2017 neemt de groep meer serieuze vormen aan als N-VA-staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken een lezing houdt op de Universiteit Gent. Even daarvoor hadden activisten een optreden van hem in Brussel geblokkeerd, een vijftigtal jongeren besluit de lezing te beveiligen om zo’n blokkade in Gent te voorkomen. Zij maken een doorstart als Schild & Vrienden, bestaande uit blanke en veelal mannelijke studenten, geleid door Van Langenhove.

Op bezoek bij Orbán

Ze hebben een discours dat niet veel verder gaat dan dat van andere rechts-conservatieve bewegingen. Begin dit jaar verstoort de groep een protestbeweging voor een humaner vluchtelingenbeleid. Nog eens later ontmoeten ze de rechts-nationalistische Hongaarse premier Viktor Orbán. In speeches pleit de net geklede, welbespraakte Van Langenhove ervoor het traditionele gezin te herwaarderen. „Voor etnisch nationalisme en racisme hebben wij bij S&V geen plaats”, is de officiële lijn.

Uit berichten van de leden die Pano kon inzien in verborgen groepen op Facebook en in chatapplicatie Discord, komt een heel ander beeld naar voren. „You can’t be racist if there’s only one race”, met een foto van Hitler erbij. Vrouwen moeten vooral „een goede moeder zijn” en „er goed uit zien”. Bij een beeld van een man die met een geweer een zwart kindje achtervolgt de tekst: „als je aan het barbecueën bent en de houtskool rent weg”. Van Langenhove roept leden op klaar te zijn voor de ‘strijd’ door te trainen, schietlessen te volgen en wapenvergunningen aan te schaffen. „De dag van het geweld komt nog wel”, schrijft hij. „Ik weet welke kant er op voorbereid zal zijn en welke niet.” Leden posten foto’s met vuurwapens, iemand refereert aan een rassenoorlog.

Vier van de acht nieuwe leden in de Vlaamse Jeugdraad, de jongerenadviesraad voor de Vlaamse Regering, blijken uit de Pano-reportage gelinkt te zijn aan S&V. De beweging heeft ook bewust toenadering tot partijen gezocht, hoewel ze zich als „onafhankelijke, metapolitieke beweging” profileert: meerdere leden van S&V zijn of waren actief bij (jongeren)afdelingen van de N-VA en Vlaams Belang. Van Langenhove volgde deze zomer volgens een post op Twitter en Facebook vier dagen lang de ‘zomeruniversiteit’ van Forum voor Democratie. Hij ging met voorman Thierry Baudet op de foto. Van Langenhove is onlangs ook herkozen als studentenvertegenwoordiger aan de UGent en verschijnt met regelmaat als spreker op evenementen en in Vlaamse media.

Lees ook dit opiniestuk van Ian Buruma over de opkomst van radicaal-rechts in Europa

Uitgekiende strategie

Het is allemaal onderdeel van een uitgekiende strategie: S&V wil het politiek systeem van binnenuit veranderen via „de lange mars op de instellingen”, schrijft een van hen online. Met een naar buiten toe gematigd imago willen ze strategische posities innemen om uiteindelijk het maatschappelijk debat te beïnvloeden. „Niet slecht als we de N-VA van binnenuit rechtser kunnen doen oriënteren”, schrijft een van hen volgens Pano.

Meerdere N-VA-kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober hebben zich inmiddels teruggetrokken vanwege banden met S&V. Staatssecretaris Francken, die met enkele leden op de foto ging nadat ze spontaan de beveiliging van zijn lezing op zich hadden genomen, heeft nu afstand genomen: „Niet mijn waarden.” Ook Vlaams Belang heeft zich gedistantieerd. De UGent maakte donderdagmiddag bekend Van Langenhove te schorsen en een tuchtprocedure te beginnen om hem definitief uit te sluiten. De Vlaamse Jeugdraad last een onderzoek in. De berichten van Van Langenhove over zijn bezoek aan de zomeruniversiteit van Forum voor Democratie zijn na de uitzending verwijderd. Hij en Baudet zijn wel nog bevriend op Facebook.

Van Langenhove ontkent ondertussen alles: Pano doet volgens hem aan framing en heeft zich laten ‘bedotten’ door iemand die zich als hem heeft voorgedaan. Pano geeft aan niet te twijfelen aan de authenticiteit van de posts en commentaren. De openbare Facebookpagina van S&V, die woensdag nog zo’n 14.000 likes telde, had er donderdagmiddag al ruim 17 duizend.

    • Anouk van Kampen