Opinie

    • Clarice Gargard

Met normaal bedoelt elk mens iets anders

‘We hebben een nieuw model van seks nodig”, vertelde seksuoloog Esther Perel zondag bij Zomergasten. Presentator Janine Abbring luisterde gebiologeerd. Seks bestaat net zo lang als de wereld maar we praten er zelden openhartig over. Vooral als het op onze eigen beleving van seksualiteit aankomt. In de laatste uitzending pleitte ze eigenlijk voor een nieuwe seksuele revolutie met meer verbeelding.

De laatste seksuele revolutie liep via de vrije liefde en hippies vanaf de jaren zestig naar Madonna’s poging zich te bevrijden van een verstikkende seksuele moraal: tijdens optredens in 1991 deed ze alsof ze masturbeerde, hoewel ze gearresteerd dreigde te worden.

Helaas lijken we terug te keren naar een tijd waarin het vrouwelijk lichaam een bedreiging voor de openbare orde vormde en seks taboe was. Vrouwen hoeven zich weliswaar niet meer van top tot teen te bedekken. Maar we kunnen ook niet topless zonnen of in rokjes flaneren zonder dat daar een oordeel over geveld wordt.

Vaak wordt de beperking van seksuele vrijheden in het Westen geweten aan de aanwezigheid van ‘de islam’. Als ware ‘de islam’ een cipier die met de wapenstok zwaait zodra ergens een behabandje van een schouder glijdt.

Uiteraard speelt religieus conservatisme een rol bij repressieve denkbeelden over seks. Maar het zijn niet moslims die ‘onzedelijke’ foto’s van vrouwentepels op Instagram en Facebook verwijderen. Of die bij het corps liedjes schrijven waarin vrouwelijke leden geslutshamed worden. De kuisheidsmoraal wordt door alle soorten mensen bedacht en door ons allen in stand gehouden

Ook mannen worden in het vrijelijk uiten van hun seksualiteit beperkt. Dat merk je bijvoorbeeld aan heteroseksuele mannen die niet te aanhankelijk mogen zijn met elkaar omdat zij anders als ‘homo’ en minder mannelijk worden gezien. Daarmee suggererend dat er zowel iets mis is met homoseksualiteit als intimiteit tussen heteromannen.

Volgens Christopher Ryan en Cacilda Jetha, auteurs van de bestseller Sex At Dawn, is seksuele vrijheid eigenlijk van alle tijden. Zij betogen dat men zelfs in de prehistorie polyamoreuze relaties had. Zo zouden er toen gemeenschappen zijn geweest waar mannen seks met elkaar hadden en zowel partners als voedsel gedeeld werden.

Ook nu bestaan er – vooral in niet-westerse samenlevingen – alternatieve relatievormen. Ik moet denken aan de Surinaamse mati-cultuur waarin Creoolse vrouwen – die vaak een echtgenoot of vriend hebben – seksuele en romantische relaties met elkaar aangaan, zonder dat ze zich als lesbisch identificeren. Voor hen is seksualiteit niet iets wat je bent, maar wat je doet.

Zo’n nieuwe seksuele revolutie betekent niet dat het hedonisme van de beruchte New Yorkse nachtclub Studio 54 de nieuwe norm zou moeten worden. Maar dat we ons – als het op de eigen seksualiteit aankomt – over wat ‘normaal’ is iets anders inbeelden.

In Sex At Dawn staat een citaat van Britse schrijver G.K. Chesterton uit 1901 dat dit idee goed samenvat: „De functie van verbeelding is niet om vreemde dingen ingeburgerd te maken, maar om ingeburgerde dingen vreemd te maken.”

Dat kun je lezen als: geef jezelf toestemming – mits je niemand schaadt – je fantasie werkelijkheid te maken. Als er een nieuw model van seks ontstaat, waarbij het verbeelden voorop staat, volgt er vanzelf wel een revolutie.

Clarice Gargard is programmamaker (BNNVARA) en freelance journalist.
    • Clarice Gargard