Hooligans? Dat zijn altijd mannen

Japke-d. Bouma onderzoekt wekelijks de verschillen tussen mannen en vrouwen. Zijn ze kleiner of groter dan we denken?

Het kan natuurlijk aan mij liggen, maar ik vind mannen in hun eentje meestal leuker dan mannen in een groepje. Een man alleen, hardlopend in de regen bijvoorbeeld. Of een man alleen in de avondwinkel met vlaflip in zijn karretje – daar kun je mij dus ’s nachts voor wakker maken. Of een man in z’n eentje, lezend, buiten op een bankje – als ik er één zie, blijf ik altijd even staan kijken – een fata morgana van beschaving.

Lees ook: Mannen kunnen niet kaartlezen

Maar mannen in een groepje? Ik weet het niet hoor. Onder vier ogen kun je vaak prima gesprekken met ze voeren over voetbal, katten en de liefde, maar in een groepje kunnen ze veranderen in vuilspuitende Neanderthalers – even grofweg gezegd dan. Want er zijn natuurlijk ook veel mannenkoren en mannenkookclubs waar amper gescholden wordt.

De wereldliteratuur staat er vol mee, met mensen die stukliepen op mannen in groepjes. Liesl in The Sound of Music, Groningse restauranthouders en Vindicat, Sandy in Grease. Sterker nog: hele beschavingen zijn ten onder gegaan aan mannen in groepjes. In hun eentje veranderen mannen de wereld, bedenken ze de relativiteitstheorie of schrijven ze Hamlet; in groepjes rijden ze op een bierfiets de gracht in, gaan ze dorpen plunderen of ontwerpen ze de Fiat Multipla.

De Beatles waren echt de enige uitzondering.

Vrouwen in groepjes zijn ook vaak vervelend. Maar die slopen geen fontein in Rome

Vrouwen in groepjes kunnen trouwens ook heel vervelend zijn. Denk de Libelle Zomerweek en vrijgezellenfeesten. Maar ik zie vrouwen in groepjes zelden fonteinen vernielen in Rome of de ruiten op de Lijnbaan in Rotterdam slopen. Hoewel, jonge mannen doen dat. Als ik een donkere steeg inloop en ik zie een groepje bejaarde mannen rond een scootmobiel hangen, loop ik echt geen blokje om.

Het komt vast door testosteron, dat hoor je vaak als excuus voor agressieve jonge mannen. Ik belde erover met Renée Römkens, bijzonder hoogleraar gender-based violence aan de UvA en directeur van Atria, kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis. Inderdaad, jonge mannen hebben meer testosteron in het bloed dan oudere mannen en vrouwen. „Maar als agressie louter werd bepaald door testosteron, zouden dan niet veel meer jonge mannen hooligan zijn?”

Testosteron alleen maakt niet per se agressief. Ook de vrienden die je hebt, hoe je bent opgevoed, rolpatronen (‘mannen horen sterk te zijn’), andere hormonen in je lichaam die agressie weer remmen en je genen zijn van invloed.

Voetbalvandalisme is een goed voorbeeld van agressie die voornamelijk door omgevingsfactoren ontstaat, zegt Römkens. „Het is vooral een afspraak die mannen met elkaar maken om te gaan rellen, zegt ze. „Het is een middel om te laten zien dat alles wat op hun pad komt, vernield kan worden. Er is niets impulsiefs aan.”

Ik ken vrouwen die hun mannen liever niet naar buiten zien gaan en al helemaal niet in groepjes. Die willen dat hij thuis bij hen op de bank blijft zitten. Begrijpelijk, maar je komt daar niet verder mee.

Want je leert mannen pas écht kennen in een groepje. Mijn moeder zei altijd: mannen in groepjes moet je mijden. Maar ik adviseer mijn dochter juist: bestudeer ze. Een man alleen, gezellig naast je op de bank, kan in een groepje brallen om een executie. Maar een man die Shakespeare citeert terwijl hij met een groepje hooligans een fontein in elkaar staat te timmeren – die kun je met een gerust hart mee naar huis nemen.

Hoe zit dat nou, met de verschillen tussen mannen en vrouwen? Suggesties op Twitter via @japked
    • Japke-d. Bouma