Demonstranten in Basra steken overheidsgebouwen in brand

Bij de protesten zijn drie demonstranten omgekomen en raakten veertien mensen gewond. De Irakezen willen een einde aan de corruptie.

Een Iraakse vrouw demonstreert in Basra. Het is al vier dagen onrustig in deze Zuid-Iraakse stad. Foto Nabil al-Jurani/AP

Demonstranten in de Iraakse stad Basra hebben donderdag een aantal belangrijke overheidsgebouwen in brand gestoken. Het gaat onder meer om het hoofdkantoor van de regerende Dawa-partij en een kantoor van de shi’itische militie Badr, een door Iran gesteunde beweging. Bij de protesten zijn drie demonstranten omgekomen en raakten veertien mensen gewond. Ook raakten tien veiligheidsagenten gewond, meldt persbureau Reuters.

Betogers hebben ook de toegangswegen tot de belangrijkste haven in Irak geblokkkeerd. De haven Umn Qasr ligt op ongeveer 60 kilometer afstand van Basra en is zeer belangrijk voor de economie. Irak is voor een groot deel afhankelijk van de import van voedsel. De nabijgelegen olieterminals functioneren nog wel.

Vervuild drinkwater

Het is al een paar dagen onrustig in de olierijke stad in het zuiden van Irak. Sinds de eerste protesten van afgelopen maandag zijn zeven demonstranten gedood en tientallen anderen gewond geraakt. De directe aanleiding voor de straatprotesten is dat duizenden mensen ziek zijn geworden door vervuild drinkwater.

Lees ook de analyse van NRC-correspondent Gert van Langendonck: Irakezen zijn ondrinkbaar water in rijke olie-regio beu

Niet alleen de watervoorziening is in gebreke in de tweede stad in Irak. Ook is er slechts een paar uur per dag stroom in Basra, terwijl deze regio het gros levert van de Iraakse olieproductie. De demonstranten willen dat er zo snel mogelijk een einde komt aan de corruptie en dat er wordt geïnvesteerd in de infrastructuur.

Politieke chaos

In Irak is sinds de verkiezingen in mei geen goed functionerend bestuur meer aanwezig. Twee blokken vechten om de macht in het parlement en wie de president mag leveren. Aan de ene kant staat de populistische shi’itische leider Moqtada al-Sadr die in 2016 meer dan een miljoen betogers op de been bracht in Bagdad om te protesteren tegen de corruptie in het land. Al-Sadr werkt samen met demissionair premier Abadi, een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten. En dat is bijzonder, in 2004 verklaarde de Iraakse nationalist Al-Sadr nog de oorlog aan de Amerikaanse bezetter.

Het andere kamp wordt geleid door ex-premier Nouri- al-Maliki en Hadi al-Ameri, aanvoerder van de shi’itische volksmilities die vochten tegen Islamitische Staat. Dit blok wordt gesteund door Iran.

    • Huib de Zeeuw