Recensie

Danteske helletocht op openingsavond Gaudeamus

Hedendaagse muziek De Gaudeamus Muziekweek ging woensdagavond van start met ‘The Garden’ van componist Richard Ayres. Dat klinkt alsof Frank Zappa postuum ‘The hitchhiker’s Guide to the Galaxy’ op muziek heeft gezet.

Het verhaal van ‘The Garden’ wordt vooral verteld via animaties van kunstenares Martha Colburn. Foto Herre Vermeer

Een man graaft een gat in zijn tuin en kruipt erin. Hij wil rust aan zijn kop. Het gat wordt een gangenstelsel, de man stuit op een stoet fabelwezens en samen gaan ze op een danteske helletocht naar het middelpunt van de aarde.

Zo zou je The garden kunnen samenvatten, het nieuwste werk van componist Richard Ayres, waarmee woensdagavond de Gaudeamus Muziekweek van start ging. Het verhaal wordt vooral verteld via droogkomische tekstprojecties en animaties van kunstenares Martha Colburn, reden voor Ayres om te spreken van een ‘geannoteerd concert’. Je zou The garden ook een live hoorspel kunnen noemen, of een melodrama.

De kwalificatie ‘eclectisch’ is wat tam voor een componist als Ayres. Voor hem is alles mogelijk, dus klinken synthesizerdeuntjes en krakkemikkige techno naast minimal- en barokparodieën, en soms zelfs dwars door elkaar. Op een episode van obligate sf-geluidjes volgt bonkige, vreemd kathartische fanfaremuziek. Het klinkt alsof Frank Zappa postuum The hitchhiker’s Guide to the Galaxy op muziek heeft gezet.

Bij alle kermis en (soms flauwe) grappen zou je haast vergeten dat Ayres om de haverklap schitterende klankbrouwsels mixt. Asko|Schönberg bracht ze bekwaam tot leven. Basbariton Joshua Bloom, uitgerust met vijf effectpedaaltjes in de vorm van rode alarmknoppen, blonk uit als buikspreker van de reeks groteske typetjes.

Met de wereldpremière van The garden begon de Muziekweek op een vrolijke noot. De muziek van nu en van de toekomst hoeft geenszins stoffig en moeilijk te zijn, zo bleek ook al bij het openingsconcert door de Birmingham Contemporary Music Group, dat plaatsvond in bootjes en op de kade achter TivoliVredenburg.

Ayres is dit jaar ook jurylid van de Gaudeamus Award voor aankomende componisten. Zes mannen zijn dit jaar genomineerd. De Gaudeamus Award wordt zondag uitgereikt tijdens het slotconcert door Stargaze.

    • Joep Stapel