Anoniem ‘verzet’ zegt Trump van binnenuit te saboteren

President Trump heeft geen moraal, schrijft een hoge medewerker anoniem in The New York Times. Het Witte Huis wil dringend weten wie de “lafaard” is.

President Donald Trump luistert naar een mediavraag over het anonieme opiniestuk in The New York Times, woensdag tijdens een evenement met sheriffs in het Witte Huis. Foto Leah Millis / Reuters

Van vrienden, voormalige vrienden en vijanden weten we dat Donald Trump zich altijd gedraagt alsof hij onder vuur ligt. Nu weten we dat dit gevoel terecht is – ook als hij het met zijn eigen gedrag heeft uitgelokt.

Sinds hij president is, lopen zijn medewerkers gesprekken op te nemen voor als de nood aan de man komt, vertrouwen zijn familieleden journalisten toe dat hij bepaald onnozel is, en hebben zijn ambtenaren besloten dat zij de touwtjes in handen moeten nemen om het land te beschermen tegen „de gevaarlijkste grillen van de president” – zoals het wordt uitgedrukt in het nieuwe boek van journalist Bob Woodward, waarvan dinsdag delen zijn gepubliceerd.

Na de laatste aanval, van een hoge functionaris die woensdag anoniem in een explosief opinieartikel in The New York Times schreef dat hij (of zij) deel uitmaakt van een ‘verzetsgroep’ die probeert het land om de president heen te besturen, twitterde Trump één woord: „Verraad?”

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump TREASON?

The Washington Post berichtte woensdagavond dat in het Witte Huis een klopjacht was ingezet, waarbij medewerkers koortsachtig probeerden te raden wie de schrijver kon zijn, en de taal in het opinieartikel analyseerden. „Het probleem voor de president”, zei een anonieme ambtenaar, „is dat het heel veel mensen zouden kunnen zijn.”

Dat is precies wat de hoge functionaris in The New York Times schreef: „Veel hoge ambtenaren in zijn eigen kabinet werken nauwgezet van binnenuit om delen van zijn agenda en zijn slechtste neigingen te saboteren.”

Zo leeft Donald Trump in het Witte Huis, ongewild, naar het dictum van Vito Corleone in The Godfather: „Keep your friends close, but your enemies closer.”

Veiliger en welvarender

De anonieme opinieschrijver legt uit dat de ‘verzetsgroep’ bestaat uit mensen die door Trump zijn aangesteld, die het ook eens zijn met veel van diens beleid – „we denken dat Amerika er al veiliger en welvarender door is geworden” – maar die vrezen voor Trumps „ondoordachte grillen”. Die frase is vrijwel letterlijk hetzelfde als van Bob Woodward. Die beschrijft in zijn boek Fear hoe twee inmiddels opgestapte ambtenaren, economisch adviseur Gary Cohn en stafsecretaris Rob Porter, grillen van Trump saboteerden door eenvoudigweg papieren van zijn bureau weg te nemen – waarna de president vergat wat hij ook weer had besloten.

Lees ook: Boek Woodward over Trump: ‘We’re in Crazytown’

In de speculaties over de identiteit van de anonieme functionaris keren dan ook vaak de namen terug van enkele hoofdpersonen uit Fear, met name die van de chefstaf van het Witte Huis, John Kelly en minister van Defensie James Mattis – de anonymus van The New York Times werkt immers nog altijd op het Witte Huis. Beiden kwamen dinsdag met verklaringen waarin zij ontkenden wat Woodward over hen had geschreven, dat ze de president een „idioot” hadden genoemd (Kelly) of iemand die „denkt op het niveau van een tienjarige” (Mattis). Maar hun ontkenningen nemen de verdenking niet weg.

Geen moraal

De kern van het probleem, schrijft de anonymus, is dat de president geen moraal heeft. „Iedereen die met hem werkt, weet dat hij niet verankerd is aan enige herkenbare principes die zijn besluitvorming op koers houden.”

De successen van de regering-Trump zijn volgens hem dan ook tot stand gebracht ondanks de bestuurstijl van de president. En die stijl omschrijft hij als „nukkig, in de contramine, kleinzielig en ineffectief”. Trump is volgens de schrijver ook geen overtuigde Republikein. „Zijn neigingen zijn over het algemeen anti-handel en anti-democratisch.”

Het is treffend dat de anonieme functionaris in zijn stuk zelf het begrip gebruikt dat Trump vaak aanroept om zijn vijanden in het politieke ‘moeras’ Washington aan te duiden: de Deep State. „Dit is niet het werk van de zogenaamde diepe staat. Het is het werk van een stabiele staat”.

Onbezongen helden

De woordvoerder van het Witte Huis, Sarah Huckabee Sanders, stuurde na de publicatie van het anonieme opinieartikel een verklaring rond, die de anonymus omschreef als een ‘hij’ en die eindigde met de zin: „Deze lafaard moet doen wat juist is en ontslag nemen.” Maar uit het anonieme artikel wordt duidelijk dat dit wel het laatste is wat deze ambtenaren zullen doen. Zij vinden dat ze bezig zijn het land te redden. De anonymus noemt deze ambtenaren, inclusief zichzelf, „onbezongen helden” en „de volwassenen in de kamer”.

Lees ook: ‘Wij beteugelen ergste neigingen amorele president’

Op deze manier hebben zij het beste van alle werelden. Een president die steeds weer de aandacht van media en kiezers weet vast te houden en die met één tweet lijkt te kunnen bepalen wie wel of geen gouverneur wordt in pakweg Florida. En die aan de andere kant volgens de opinieschrijver „niet helemaal doorheeft” dat veel van zijn ambtenaren druk doende zijn een deel van zijn werk ongedaan te maken.

Hoe geruststellend is het voor Amerikanen, conservatief of progressief Trump-kritisch, dat er een groep ambtenaren is, niet gekozen en heimelijk opererend, die zegt de macht van de president in elk geval deels te hebben overgenomen? Een commentator op de zender Fox News sprak recht in de camera de schrijver toe: „Je hebt zojuist het bestaan van een diepe staat bewezen!”

Walter Shaub, door president Obama in 2013 benoemd tot directeur van het bureau voor bestuurlijke ethiek waar hij in 2017, onder Trump, ontslag nam, vatte het opiniestuk ironisch en bezorgd samen op Twitter: „Beste Amerika, deze regering is geweldig, maar ik probeer hem van binnenuit te saboteren. En trouwens, wees ook maar superbang, en onthoud dat je me dankbaar mag wezen.”

Twitter avatar waltshaub Walter Shaub We now present an opinion piece with no substantive content by an anonymous contributor whom no employer should ever trust again: “Dear America, this administration is wonderful, but I’m trying to sabotage from the inside. Also, be super afraid and know you owe me.”
    • Bas Blokker