Hij wilde schitteren op eenzame hoogte

Afscheidsinterland Wesley Sneijder (34) neemt afscheid als international. Een terriër die nooit opgaf en wedstrijden won voor Oranje, in zijn eentje.

Wesley Sneijder, vorig jaar na afloop van het WK-kwalificatieduel tegen Luxemburg. Foto Jerry Lampen/ANP

Het was geen afscheid zonder pijn. Wesley Sneijder was tenslotte vergroeid met Oranje. De interland tegen Peru is wedstrijd 134 voor de aanvallende middenvelder. Er was met de bondscoach afgesproken dat hij een uur zijn eigen regisseur mocht zijn. Zo heeft Sneijder het graag: baas spelen. Toen hij zijn aanvoerdersband bij Louis van Gaal moest inleveren verging voor de kleine ploeteraar de wereld. Met gekwetst ego doolde hij wekenlang door de wandelgangen van Oranje.

Na zes eindtoernooien kreeg hij te horen dat hij voor de toekomst was afgeschreven. Eigenlijk past de wedstrijd van donderdag niet in de voorbereiding van het Nederlands elftal op het duel zondag tegen Frankrijk voor de Nations League, maar de eergierigheid van de kleine middenvelder (1,70 meter) overstijgt de logica van Oranje. Zo is het altijd geweest. Zijn hele leven heeft hij voor de spiegel gestaan met de vraag: hoeveel kerel ben je?

Meer nog dan zijn verfijnde traptechniek was Sturm und Drang zijn handelsmerk. Een terriër die nooit opgaf. Elke keer als hij voortijdig van het veld werd gehaald stierf Wesley. Hij begreep die wissels niet en mokte op de bank lang na. Zijn levensmotto was: Plus est en vous, de wapenspreuk van de familie Gruuthuse.

Onvergetelijk doelpunt

Onvergetelijk is zijn doelpunt tegen Brazilië in de kwartfinale van het WK 2010. Een kopdoelpunt. Minutenlang bleef hij over zijn voorhoofd wrijven als maakte het deel uit van een goddelijk lichaam. Zo voelde dat toen: een goddelijk lichaam. Vandaag, nu hij in Qatar zijn laatste stuiptrekkingen vertoont, is zijn vermeende goddelijkheid nog altijd acuut. In zijn hoofd dan. Sneijder heeft altijd het hoogste nagestreefd, zijn concurrentiedrift tilde hem boven zichzelf uit. Ook met een gespalkt been wou hij nog altijd de beste zijn. Het zorgde soms voor sociale animositeit binnen de nationale selectie.

Lees ook het stuk bij het afscheid van Wesley Sneijder uit maart 2018

Sneijder had een mooie streep in de voet. Niet zo verfijnd als de streep van Hakim Ziyech, maar wel efficiënt. Het was altijd een ode aan zijn killerinstinct. Hij heeft wedstrijden voor Oranje gewonnen, in zijn eentje. Ook daarom vond hij zijn afscheidswedstrijd zo kaal. Hij had meer bloesem verwacht. Achter zijn bravoure speelde de romanticus op. Hij wilde schoonheid en kunst, met een frommelgoal nam hij geen vrede. Eigenlijk heeft Sneijder zijn hele leven voor de historie gespeeld. Schitteren op eenzame hoogte was zijn ultieme doel. Dat vond de rest van de selectie weleens te pathetisch. Een enkeling durfde te vragen: hoeveel ploegspeler ben je nog, Wesley? Het antwoord was gif.

Glamour

Wereldkampioen glamour is hij nooit geweest. Hij liep niet rond in muiltjes van Givenchy, zoals de Belgische doelman Thibaut Courtois. Een kleine goudwinkel om de hals mocht natuurlijk wel.

Ik ontmoette hem eens in zijn huis in Madrid. Hollandser kon een woonkamer niet zijn. Onderaan de trap lag het schoeisel van kinderen en vrienden, en van hemzelf. Ontroerend een wereldvoetballer die in Madrid tegen zijn bezoek zegt: schoenen uit! Dan zit je terug in Den Haag of Utrecht, in Ondiep wie weet. Waar hij aanvankelijk tussen de hangjongeren stond. Tot een carrière in het voetbal wenkte.

Net als voor Rafael van der Vaart was de familie heilig. Hij kocht een huis voor zijn ouders en steunde zijn broertjes voluit. De clan Sneijder was niet uiteen te slaan. Soms had hij zoveel heimwee dat hij een broertje naar Turkije roept om bij hem even in te wonen. „Mijn vader reed zijn zonen drie keer per week naar de jeugdelftallen van Ajax. Hij had het zo druk dat hij in de auto moest eten. Uiteindelijk gaf hij zijn baan op als monteur van wildwaterglijbanen. Hij heeft nog een tijdje nachtdienst als conciërge gedaan, naar daar kon ik niet tegen. Ik heb hem bij Essel Sports van Sören Lerby binnengebracht.”

Geplande carrière

Reeds voor hij naar Real Madrid werd getransfereerd, had hij een cursus Spaans gevolgd. „Ja, je mag spreken van een geplande carrière. Overigens wilde ik niet afgaan bij de Koninklijke.”

Lees ook het verhaal Sneijders interlandcarrière in vijf citaten

Hij aast op achterstallig onderhoud van Ajax en Oranje. „De geweldige Jaap Stam kreeg een indrukwekkend afscheid van Ajax. Toen ik het zag dacht ik: wanneer ben ik aan de beurt? Vanaf mijn zevende heb ik alle jeugdelftallen van Ajax doorlopen. Mag daar een bloemetje tegenover staan?”

De kritiek is altijd mild geweest voor Wesley Sneijder. Ook in zijn nadagen was er respect. Maar toen Hugo Borst deze week schreef dat het onprofessioneel was om Sneijder in de basis te laten starten in de oefenland tegen Peru was hij zeer gepikeerd. „Ben ik dan een stoorzender voor de wedstrijd tegen Frankrijk? Heeft die meneer Borst mij de laatste tijd nog zien voetballen?”, vroeg hij zich retorisch af.

    • Hugo Camps