Groot en rijk als Amazon? Betaal geen belasting

Trillion dollar company Webwinkel Amazon werd op de beurs een biljoen dollar waard. De fiscus leverde een flinke bijdrage.

Een medewerker van Nasdaq beziet de koersontwikkelingen. Dinsdag bereikte Amazon als tweede een beurswaarde van een biljoen dollar. Foto Mark Lennihan/AP

Amazon is de tweede trillion dollar company. Nadat Apple het in juli al deed, doorbrak ook de internetreus uit Seattle dinsdag de grens van 1.000 miljard dollar beurswaarde. Als het zo doorgaat, haalt Amazon Apple binnenkort in als duurste bedrijf op aarde. Oprichter Jeff Bezos, met circa 100 miljard dollar ’s werelds rijkste man, heeft in 24 jaar tijd een ongeëvenaarde retailreus opgebouwd door slim ondernemerschap, mede geholpen door schaalvoordelen en zogeheten netwerkeffecten die op internet vaak tot monopolies leiden.

Er is nog een belangrijk ingrediënt van het succes, dat af en toe wat ondergesneeuwd raakt in de vele profielen en succesverhalen over Amazon. De webwinkel is mede zo groot geworden omdat hij weinig, en soms helemaal geen belasting betaalt. Voor internetbedrijven is het betrekkelijk gemakkelijk winst te boeken op plaatsen waar dat fiscaal het gunstigst is.

Eerder doorbrak Apple de grens van een biljoen dollar al - dat luidde het tijdperk in van ‘trillion dollar companies’

In de Verenigde Staten betaalde Amazon volgens een rapport van de Amerikaanse denktank Institute on Taxation and Economic Policy vorig jaar nul dollar federale inkomstenbelasting. Núl dollar, voor een bedrijf dat ook toen al vele honderden miljarden waard was op de beurs en in de Verenigde Staten zo’n 5,6 miljard dollar winst maakte.

Het is in de VS van oudsher lastig om op federaal niveau belasting te heffen op online-inkomsten. Daarnaast maakt Amazon volgens de onderzoekers gebruik van allerlei aftrekposten en belastingvoordelen waardoor de rekening op nul kon uitkomen. Sterker: Amazon zei in zijn jaarverslag over 2017 zelfs dat het verwacht ruim 180 miljoen dollar terug te krijgen van de federale belastingdienst.

Trump kritisch

Sinds enkele jaren betaalt Amazon wel belasting aan de meeste Amerikaanse staten. Volgens marktonderzoeker S&P Global Market Intelligence heeft Amazon tussen 2007 en 2015 alles bij elkaar 13 procent belasting betaald over zijn Amerikaanse winsten. Dat is de helft van de gemiddeld dik 26 procent die grote bedrijven betaalden, en zo’n derde van het officiële tarief voor winstbelasting, dat 35 procent bedraagt. President Trump twittert geregeld zeer kritisch over de lage belastingrekening van Amazon, maar heeft nog geen concrete maatregelen aangekondigd om daar iets aan te doen.

Amazon verwacht nog 180 miljoen dollar van de Amerikaanse fiscus terug

In Europa betaalde Amazon vorig jaar volgens eigen cijfers 16,5 miljoen euro, op 21,6 miljard euro omzet en 59,4 miljoen winst. Die lage rekening is deels te verklaren doordat Amazon al jaren relatief weinig winst maakt, soms zelfs een klein verlies. Bij lage winsten horen nu eenmaal lage belastingen. Maar net als veel andere grote bedrijven profiteert Amazon ook van zeer gunstige belastingregelingen met bepaalde Europese landen, zoals Luxemburg. Met ingewikkelde belastingconstructies via dat land boekt Amazon zijn Europese inkomsten.

Soms gaan de constructies zelfs voor de vrij rekkelijke Europese belastingdiensten te ver. Vorig jaar beval de Europese Commissie Amazon om Luxemburg 250 miljoen euro aan ten onrechte niet geïnde belastingen te betalen. Volgens Eurocommissaris Margarethe Vestager wist Amazon jarenlang driekwart van zijn Europese winst onbelast te houden. Zowel Amazon als Luxemburg vecht die beschuldiging aan.

De Europese Commissie werkt al een tijd aan voorstellen om internetbedrijven als Amazon eerlijker te belasten, maar daar zit de laatste maanden weinig schot in. Pikant detail is dat Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, een sleutelrol heeft gespeeld bij de belastingdeal tussen Luxemburg en Amazon in 2003. Juncker was toen premier van het land.

Lees hier meer over de belastingafspraak tussen Amazon en Luxemburg: Amazon krijgt flinke naheffing van 250 miljoen

Extra voordeeltjes

Frankrijk trof dit jaar een geheime schikking met Amazon over betaling van ontweken belasting. Ook andere landen werken aan betalingsregelingen. Maar een structurele oplossing is in Europa nog niet zo snel gevonden.

Aan de andere kant van de oceaan komen er binnenkort nog wat extra voordeeltjes aan voor Amazon. Zo verwacht de onderneming dat de belastingverlagingen die Trump dit jaar doorvoerde haar ongeveer 780 miljoen dollar extra oplevert. Daarnaast wil Amazon een tweede hoofdkantoor, in de VS of Canada. Steden en staten die daarvoor in de running zijn, bieden in de slag om nieuwe werkgelegenheid stevig tegen elkaar op. Ze doen dat onder meer met belastingvoordelen, die in de vele miljarden kunnen lopen.

    • Wouter van Noort