Opinie

Bloks aanblijven is cynische uitkomst politieke logica

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) kan blijven zitten. Mag blijven zitten. Het is de weinig verrassende uitkomst van het debat dat de Tweede Kamer woensdag met hem voerde naar aanleiding van zijn omstreden uitspraken over de multiculturele samenleving, twee maanden geleden gedaan op een besloten bijeenkomst met Nederlanders werkzaam bij internationale organisaties in het buitenland. Een motie van afkeuring van Denk kreeg alleen steun van SP, GroenLinks, PvdA en de Partij voor de Dieren.

De openbare boetedoening van Blok verliep zoals van tevoren uitgetekend. Hij betuigde nogmaals spijt voor zijn woorden. Ze waren „ongelukkig” en „onzorgvuldig” geweest en hij had deze als minister van Buitenlandse Zaken niet moeten doen. De uitspraken werden teruggenomen. Ook de excuses die hij deze zomer, toen de Tweede Kamer met reces was, tot twee maal toe schriftelijk had overgebracht werden herhaald. Het bleek voor een ruime meerderheid van de Tweede Kamer voldoende om de minister door te laten functioneren.

Op zich lijkt dat logisch. Als een zaak geen zaak meer is, bestaat er ook geen reden meer voor het trekken van politieke consequenties. Toch is dit maar een deel van het verhaal. De minister heeft met zijn rabiate uitspraken over de multiculturele samenleving, waarbij hij tegelijk ook nog eens een groot aantal landen schoffeerde, blijk gegeven van ongeschiktheid voor het ministerschap van Buitenlandse Zaken. In de diplomatie wordt nu eenmaal niet de botte bijl gehanteerd, maar het floret. Iets wat al helemaal geldt voor kleine landen, zoals Nederland.

Het was Bloks partijgenoot en voorganger op het departement, Halbe Zijlstra, die in februari van dit jaar bij zijn overhaaste vertrek zei dat de geloofwaardigheid van de minister van Buitenlandse Zaken in binnen- en buitenland boven elke twijfel verheven moet zijn. Dat was voor hem dan ook de reden om na het uitkomen van zijn leugen over een bezoek aan de datsja van de Russische president Vladimir Poetin zijn ontslag in te dienen. Maar hoe geloofwaardig is minister Blok nog na diens opmerkingen die moesten „prikkelen”? Ze zijn nu ingeslikt, maar niet vergeten.

Zelf denkt Blok effectief te kunnen blijven functioneren in het buitenland. „Waar mensen werken, worden fouten gemaakt. Als je dat toegeeft en herstelt, dan gaan we weer aan de slag”, zei hij. Maar Blok blijft een minister met een sterretje achter zijn naam die een forse beschadiging heeft opgelopen. En dat is een ernstig probleem voor een zo van het buitenland afhankelijk land als Nederland. De enige troost is dat de echt grote zaken, zoals Brexit, tevens door de premier behartigd zullen worden.

Minister Blok kan blijven zitten. Ongetwijfeld heeft hierbij ook een rol gespeeld dat de VVD zo kort na het echec met Zijlstra niet nog eens een minister wilde offeren. Opportuniteit gaat voor kwaliteit. Het is de cynische uitkomst van de Haagse politieke logica.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.