Boek Woodward over Trump: ‘We’re in Crazytown’

Voorpublicatie De Washington Post publiceerde delen van een komend boek van onderzoeksjournalist Woodward over Trumps Witte Huis.

„Wat accuraat is”, aldus Trump, „is dat niemand ooit een betere president is geweest dan ik nu ben.” Foto Shawn Thew/EPA

En weer moeten Trump en zijn Witte Huis zich verweren tegen een boek dat een vernietigend portret tekent van hun modus operandi.

Dinsdag kwam The Washington Post met een voorpublicatie van het eerste boek van onderzoeksjournalist Bob Woodward over Trumps presidentschap. Woodward, die samen met Carl Bernstein vanaf 1972 in dezelfde krant het Watergate-schandaal onthulde en sindsdien onder meer boeken publiceerde over de presidenten Clinton, Bush en Obama, is een levende journalistieke legende. De eerste excerpten uit Fear: Trump in the White House, stellen niet teleur.

Lees ook waarom het boek over het Watergate-schandaal nog steeds zo goed is: De oogst van onze eeuw; All the President’s Men

Toen de Syrische leider Assad in april 2017 chemische wapens inzette tegen zijn eigen burgers, had president Trump een oplossing. Hij belde zijn minister van defensie, James Mattis, en riep: „Laten we hem verdomme doodmaken! Let’s fucking kill him! We vallen er binnen. Laten we de hele verdomde bende doodmaken.”

De titel slaat onder meer op de permanente paniek bij de presidentiële staf over Trump, die zich even onwetend als ontembaar toont. Buiten het zicht van Trump gaan stafleden hun eigen gang – en proberen het nationaal belang en de wereld te beschermen tegen de president.

Zo haalde de inmiddels opgestapte economisch adviseur Gary Cohn volgens Woodward voorstellen over terugtrekking van de VS uit Nafta en uit een handelsverdrag met Zuid-Korea van Trumps bureau. De voorstellen waren op aandringen van Trump opgesteld. Maar toen de papieren verdwenen waren, vergat Trump de plannen en kwam er niet op terug. Op Trumps woeste telefoontje over Assad reageerde Mattis instemmend, waarna hij ophing en zei : „Dat gaan we dus mooi helemaal niet doen.” Er volgde een vergeldingsaanval op drie locaties in Syrië.

Medewerkers halen op Trumps verzoek opgestelde scenario’s van zijn bureau, waarna hij ze weer vergeet.

Mattis en ook stafchef John Kelly, die Trump in het boek „een idioot” noemt en zegt: „We’re in Crazytown” (‘We zijn hier in Gekkenstad’), kwamen dinsdag meteen met uitgebreide schriftelijke ontkenningen. Volgens Mattis is het boek „fictie”. Volgens Amerikaanse media heeft vooral stafchef Kelly al verschillende keren vertrek overwogen. Maar in zijn verklaring noemt hij de citaten in het boek „BS” (bullshit) en schrijft hij dat hij vierkant achter Trump staat.

Het moet voor Pennsylvania Avenue een déja vu zijn. In januari verscheen Fire and Fury van societyjournalist Michael Wolff, die naar eigen zeggen maanden doorbracht op een bank in de buurt van het Oval Office. Het boek zorgde voor woedende reacties van Trump op Twitter. Een advocaat van Trump dreigde met rechtszaken tegen uitgever en auteur, wat het publicitaire feest voor Wolff nog vergrootte.

Lees ook het interview met Michael Wolff over zijn boek over Trumps Witte Huis: ‘Deze mensen zijn te stom om samen te zweren’

Waarheidsgehalte

Begin augustus publiceerde realityster Omarosa Manugault Newman, die ook enige tijd in Trumps staf doorbracht, een boek over haar tijd in het Witte Huis. Zij schrijft onder meer dat Trump de inaugurele eed wilde afleggen op zijn boek The Art of The Deal.

Over het waarheidsgehalte van Wolffs boek ontstonden na verschijnen twijfels. Woodward heeft daarentegen een zeer solide reputatie en zegt al zijn informatie uit de eerste hand te hebben. De journalist probeerde maanden met Trump in contact te komen, maar slaagde hier pas in augustus in, toen zijn boek al af was. Een opname van dit telefoongesprek werd dinsdag online gezet. Trump zegt dat het „spijtig” is dat het boek „erg inaccuraat zal zijn”, als Woodward aankondigt dat het een hard oordeel velt.

„Wat accuraat is” vervolgt Trump, „is dat niemand ooit een betere president is geweest dan ik nu ben.”

Trump lijkt zich eraan te storen dat het Amerikaanse ministerie van Justitie de wet dient, en niet de president en diens partij. Maandagavond viel hij Sessions aan via Twitter, zoals vaker, maar hij ging verder dan gebruikelijk in zijn ontkenning van de scheiding der machten. Trump verweet Sessions dat diens ministerie twee Republikeinse Congresleden heeft aangeklaagd wegens corruptie. Dat, zo schreef Trump, moeten we niet willen zo vlak voor de tussentijdse Congresverkiezingen.

Lees ook waarom Trump en Sessions elkaar nodig hebben: Over Sessions lag altijd al een schaduw van racisme

„Twee al lang lopende onderzoeken uit de Obama-tijd naar twee zeer populaire Republikeinse Congresleden monden uit in een aanklacht, net voor de midterms, door toedoen van Jeff Sessions’ ministerie van Justitie. Twee makkelijke overwinningen nu onzeker omdat er niet genoeg tijd is. Geweldig gedaan Jeff…”

Afgelopen maand werden Republikeinse afgevaardigden Duncan Hunter (Californië) en Chris Collins (New York) aangeklaagd wegens misbruik van campagnegelden en handel met voorkennis. Beiden verklaarden al vroeg hun steun aan Trump.

Tot Woodwards bronnen lijken de opgestapte secretaris Rob Porter en de eveneens opgestapte Cohn te behoren. Evenals Wolff tekent Woodward tal van botte kwalificaties op van de staf over de president en vice versa. Cohn noemt Trump een professioneel leugenaar, Mattis zegt dat hij het verstand heeft van een 10- of 11-jarige.

Trump laat zich evenmin onbetuigd. Zijn grootste minachting betreft minister van Justitie Jeff Sessions, die zich terugtrok uit het Rusland-onderzoek naar Trump en zijn entourage, iets wat de president hem niet kan vergeven. Trump noemt Sessions volgens het boek „een verrader”, „geestelijk gestoord” en „een domme zuiderling”. „Ik zei GEEN VAN BEIDE”, aldus Trump dinsdag op Twitter. „Ik gebruikte die termen nooit voor iemand, ook niet voor Jeff en het is GEWELDIG om een zuiderling te zijn.”

    • Maartje Somers