Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Een prinses als de eerste de beste BN’er

Soms hebben de Oranjes onverwacht behoorlijk invloed op de grote internationale politiek. Zo las ik in Russian Roulette, een boek inzake de Russische inmenging bij de Amerikaanse verkiezingen van 2016, over de toevallige bijdrage van Willem-Alexander en Máxima aan de wereldgeschiedenis.

Het paar bezocht in 2013 Moskou, in de periode dat Donald Trump er de Miss Universe-verkiezingen organiseerde. Trump wilde Poetin graag ontmoeten, vooral om een Trump Tower in Moskou te bouwen, en Poetin stemde in met een gesprek. Maar de Oranjes belemmerden die ontmoeting: ze kwamen vast te zitten in het verkeer, Poetin moest kiezen tussen Trump en het koninklijk paar, en verkoos de Hollandse monarchie.

Maandag haalde een ander optreden van een lid van het Huis van Oranje het nieuws. Prinses Laurentien zei het op Radio 5 „heel erg eens” te zijn met Youp van ’t Hek, die zaterdag in deze krant zijn verbazing uitsprak dat „geen Kamerlid” een creatieve oplossing voor Lily en Howick had bedacht, de twee kinderen die worden uitgezet naar Armenië.

Je las daar boze maar vooral enthousiaste reacties op (‘de prinses for president’), en dat begreep ik wel: weinig mensen zullen gedwongen uitzetting van kinderen toejuichen.

Aan de andere kant: eerder oordeelde de Raad van State dat de rijksoverheid de kinderen mag uitzetten, en ik weet niet of je in een democratie een prinses meer gewicht moet toekennen dan de rechter. Die tijd is dacht ik al even voorbij. Prins Bernhard (1911-2004) had ook allerlei opvattingen, maar ik geloof niet dat het land er slechter van werd dat we die voornamelijk negeerden.

Wel is het interessant dat zo’n koninklijke familie schijnbaar moeiteloos meedraait in de huidige meningencultuur, waarin bekendheid het wint van deskundigheid.

Kijk een paar avondjes televisie en je weet: wie bekend is kan alles vinden. Jantje Smit over de dividendbelasting, Piet Paulusma over de warmtepomp, de Toppers over het asielbeleid – het is allemaal doodnormaal.

In feite gebeurt met prinses Laurentien hetzelfde: haar mening heeft vooral waarde wegens haar bekendheid. Zelf vermoed ik dat het land niet instort als we geen monarchie meer zouden zijn, maar voor aanhangers van het systeem, dat bestaat bij de gratie van afstand en onaanraakbaarheid, lijkt het me geen voordeel dat ze zich gedraagt als de eerste de beste BN’er.

Dus mogelijk dat haar uitspraak voor die kinderen goed uitpakt – maar voor het aanzien van de monarchie op de langere termijn weet ik het niet zo.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn
Correctie (4 september 2018): In een eerdere versie van deze column stond dat de twee Armeense kinderen Lily en Howick in Nederland zijn geboren. Dat klopt niet, ze zijn in Rusland geboren en na enkele jaren naar Nederland gekomen. De passage ‘in Nederland geboren’ is verwijderd.
    • Tom-Jan Meeus