China belooft Afrika 60 miljard dollar aan steun

China Op een Chinees-Afrikaanse bijeenkomst beloofde president Xi Jinping Afrikaanse leiders „ groene” en „duurzame” steun.

President Xi Jinping van China tijdens de top in Beijing. Foto Andy Wong/AP

China heeft Afrikaanse landen voor de komende jaren 60 miljard dollar (bijna 52 miljard euro) aan financiële hulp in het vooruitzicht gesteld. Die belofte deed de Chinese president Xi Jinping maandag in een toespraak op een grote Afrikaans-Chinese top in Beijing, meldt persbureau Reuters. Het gaat onder meer om investeringen van de Chinese overheid en het verstrekken van rentevrije leningen.

Verder worden Chinese bedrijven aangemoedigd de komende drie jaar 10 miljard dollar in het continent te investeren. Ook wordt een fonds van 5 miljard dollar in het leven geroepen voor importen uit Afrika. Xi beloofde volgens Reuters dat het om hulp zou gaan waar Afrikanen echt wat van zullen gaan merken, zonder dat hij erover in detail trad, en dat de steun groen en duurzaam gaat zijn.

Militaire samenwerking

Het geld is volgens de Chinese president bedoeld voor „acht grote initiatieven” met Afrikaanse landen. Behalve meer investeringen in infrastructuur, waarop tot nu toe de focus lag, wordt ook geld gepompt in onder meer industrie, gezondheidszorg en vrede en veiligheid.

Dat laatste houdt mogelijk in dat China ook meer militaire samenwerking wil aangaan met Afrikaanse landen. In 2017 opende het land zijn eerste militaire basis in Afrika met een marinebasis in Djibouti. Tevens verleent Beijing gratis militaire steun aan de Afrikaanse Unie.

De financiële injecties volgen op een investering van 60 miljard dollar die China op een soortgelijke top in Johannesburg drie jaar geleden aankondigde. Die investeringen zijn inmiddels allemaal overgemaakt of gearrangeerd, zei Xi maandag. Van dit geld werd vooral veel infrastructuur gebouwd. Ook werden diverse energieprojecten gerealiseerd.

Neokolonialistische neigingen

Grote Chinese investeringen in Afrika komen het land doorgaans op beschuldigingen te staan van onder meer neokolonialistische neigingen. Critici stellen dat China Afrikaanse landen bewust in torenhoge schulden stort, om vervolgens Afrikaanse grondstoffen en arbeidskrachten op te eisen. Ook zouden projecten onveilig en milieuonvriendelijk zijn en te veel gebruikmaken van Chinese werknemers in plaats van lokale mensen. Xi verwierp in zijn toespraak het idee dat China vooral geïnteresseerd zou zijn in Afrika’s grondstoffen en zei dat zijn land gericht is op ontwikkeling.

Hoewel Beijing geregeld beweert dat er aan de steun geen voorwaarden verbonden zijn, wijst de praktijk uit dat landen die China steunen bij stemmingen van de Verenigde Naties aanzienlijk meer geld tegemoet kunnen zien. Toen de VN in 2007 een resolutie indienden om de mensenrechtenschendingen te veroordelen in Noord-Korea, was bondgenoot Beijing mordicus tegen. China werd gesteund door maar liefst 43 Afrikaanse landen – die allemaal Chinese steun ontvingen.

Volgens gegevens van een instituut van de Johns Hopkins Universiteit in Washington dat de Chinees-Afrikaanse banden onderzoekt, leende Beijing in de jaren 2000-2016 al 125 miljard dollar aan Afrikaanse landen.

    • Carola Houtekamer