Brieven

Brieven NRC Handelsblad 4/9/2018

Livestro

Liberale implosie

Joshua Livestro maakt een moedige analyse van het ontstaan van het huidige politieke klimaat en zijn eigen rol daarin (Affaire-Blok moet VVD en CDA wakker schudden, 1/8). Dit kabinet is gedoemd tot mislukken zo lang met name de VVD niet tot inkeer komt. Mark Rutte mag een slimme manager zijn die met onverwoestbaar optimisme de boel bij elkaar houdt, hij ontbeert een samenhangende visie op de samenleving. De borrelpraat van Stef Blok is dan ook veel meer dan een incident. Ronduit pijnlijk zijn vervolgens de vele integriteitskwesties in de VVD, die pas gevolgen hebben als het niet anders kan. Mocht de VVD tegen beter weten in ook nog vasthouden aan afschaffing van de dividendbelasting, dan is een liberale implosie nabij.

Zomertijd

Britse tijd

Het moet niet gekker worden: Juncker en zijn Europese Commissie die ineens naar de wens van (vooral Duitse) onderdanen gaan luisteren. „De mensen willen het, dus doen we het,” zei hij. De Commissie wil de zomertijd permanent maken. Als natuurkundige ben ik voor wintertijd. Bij onze Midden-Europese Tijd (MET) staat de zon om 12:00 uur op zijn hoogst. Dat is op de 15e oostelijke lengtegraad. Nederland zit op (minder dan) de 5e graad, bij ons bereikt de zon de hoogste stand pas ruim 40 minuten later. Zelfs in de wintertijd lopen we dus permanent 40 minuten voor op onze lokale zonnetijd. Eigenlijk hebben we permanent 40 minuten zomertijd.

In het plan van Juncker, met de zomertijd als nieuwe standaard, krijgen we dus 100 minuten ‘zomertijd’ en lopen we gelijk met Moskou. Misschien kunnen we ons dan beter bij de Britten aansluiten: hun lokale tijd komt meer overeen met onze ‘echte’ tijd – dan lopen we 20 minuten achter op de zonnestand.

Kunst

Dwarse Van Lieshout

Sandra Smets schrijft een opmerkelijke analyse van het kunstwerk ‘Domestikator’ van Atelier Van Lieshout (Een copulerend paard van Troje, CS, 30/8). Zij doet het voorkomen alsof Van Lieshout een mening wilde uiten. Maar kunst die een mening uit is zelden interessant. Ik word dan ook gelukkig van de onafhankelijke en dwarse geesten als Goya, Rodin, Courbet, Van Lieshout en anderen van wie het werk níet eenduidig is. Mogelijk is Smets op het verkeerde been gezet door de opgewekt lompe vormgeving van de Domestikator, die zij typeert als „olijk” en „knettergek”. Maar Van Lieshout spreekt zich niet uit over goede of slechte bedoelingen. Hij trekt aan ons begrip, met zwarte humor en dubbelzinnigheid. Met zijn atelier verzet Van Lieshout zich tegen populisme, vervlakking, moraalridders en entertainment.

Financiële crisis

Het geloof van bankiers

De financiële crisis is geen mysterie (Welke econoom begrijpt het wel?, 1/8) als we ons geloofsvermogen begrijpen. Zoals Daniel Kahneman in Thinking, Fast and Slow schreef: „We know that people can maintain an unshakable faith in any proposition, however absurd, when they are sustained by a community of like-minded believers.” Bankiers geloofden dat zij hun slimme quants niet hoefden te controleren, want die verzonnen steeds nieuwe leuke financiële producten. Als een groep persoonlijk veel belang heeft om een idee te omarmen (rijk worden, ongelovigen uitroeien,etc.) kunnen ze last krijgen van de ‘confirmatie-bias’, alleen luisteren naar wat bij hun idee past, al het andere onbewust negeren.

Correcties/aanvullingen

Omara Moctar

In het artikel Once In A Blue Moon is inspirerend nieuw rootsfestival (27/8, C4) werd gesproken over de „Nigeriaanse” zanger „Omar ‘Bombino’ Moctar”. De zanger Omara Moctar, bijgenaamd Bombino, komt uit Niger.

Arjan Sikking

In het artikel Buiten danst het beter (24/8, p. C12-13) wordt de mede-organisator van de buitentangosalon in het Amsterdamse Oosterpark meermaals Arjan Sikkens genoemd. Hij heet Arjan Sikking.