Opinie

    • Menno Tamminga

Vrouwen naar de top? Succes in vijf stappen

Het aantal vrouwen in commissarisfuncties groeit mondjesmaat, het aantal vrouwen in bestuursfuncties stagneert. Tijd voor actie en pressie.

Geen vooruitgang zonder sociale strijd. Dat klinkt militant, maar als vrouwen echt willen doordringen in de top van het Nederlandse bedrijfsleven, dan is de tijd van praten, polderen en pruttelen nu wel voorbij. Het aantal vrouwen in commissarisfuncties groeit mondjesmaat, het aantal vrouwen in bestuursfuncties stagneert, blijkt uit de Female Board Index, het jaarlijkse overzicht van hoogleraar Mijntje Lückerath (Tilburg University) dat afgelopen weekeinde is verschenen. Meer vrouwen en meer diversiteit moeten besluitvorming verbeteren, met hogere rendementen en minder debacles.

In haar rapport staat een grafiek over de trend. In 2025 is 30% van de commissarissen vrouw (nu: 25 procent). Daarmee is het streefgetal van het kabinet gehaald. Jaren te laat. Het Europese doel is 40%. Het aantal vrouwen in een bestuursfunctie buigt echter af van 6 naar 3 procent.

Kortom: een moment van maken of kraken.

Een wettelijk quotum ligt voor de hand. Dat is simpel, snel te regelen en het werkt. Maar quota stuiten steevast op maatschappelijke tegenstand. Van vrouwen en mannen. Wie wil de ‘excuustruus’ zijn? Wie wil haar benoemen?

Lees ook dit achtergrondverhaal over vrouwen aan de top: De stilstand is ‘ gewoon schokkend’

Tijd voor actie en pressie. Zie het als een startup: in vijf stappen in vijf jaar naar meer vrouwen aan de top. Stap 1: geld. Wat zijn de voorwaarden voor een succesvolle campagne? Een aansprekende kandidaat, een duidelijk programma, een organisatie én geld. Zonder het laatste kun je de eerste drie wel vergeten. Dus: crowdfunding. Vraag ook elke vrouwelijke bestuurder/commissaris een deel van haar beloning hiervoor te bestemmen. Mik op minimaal 10 miljoen euro. Met dat geld bouw je een (deels vrijwilligers) organisatie en je investeert in aandelen.

Sociale strijd klinkt militant, maar de tijd van praten, polderen en pruttelen is wel voorbij

Stap 2: kopen. Steek het geld in aandelen van drie bedrijven waar een commissarisbenoeming op de agenda van de aandeelhoudersvergadering komt. Die aandeelhouders stemmen over de benoemingen. Voor elke vacature stel je een vrouw kandidaat. Kies die drie zo dat je een bedrijf hebt dat makkelijk overstag gaat (quick win), een aansprekend bedrijf én een mannenbolwerk. Succes bij de quick win geeft je campagne vaart om dat bolwerk te slechten. Ga voor de commissariaten omdat commissarissen de bestuurders benoemen.

Stap 3. Lobby. Mobiliseer medestanders. Werf ook topmannen (Feike Sijbesma van farmaleverancier DSM?) als boegbeeld. Smeed kongsi’s met buitenlandse geldgiganten die diversiteit eisen. Lobby grote beleggers zoals pensioenfondsen met veel vrouwen als deelnemer (Zorg en Welzijn, ABP) om steun op aandeelhoudersvergaderingen. Kom met voorbeelden van hoe het wel moet. Met naming & shaming is niks mee, mits met mate en een tikkeltje vilein. Vind gelijk gestemde rijke cq ondernemende vrouwen die aandelen bezitten of willen kopen in die drie bedrijven. De beleggersactiegroep Follow This vond ondernemers als Bob Crébas (Marktplaats) en Duncan Stutterheim (culturele investeerder). Met hun aandelen Shell heeft Follow This kritische massa om moties in te dienen op de aandeelhoudersvergadering en te pleiten voor een duurzamer strategie.

Stap 4. Vergaderen. Neem medestanders mee en vergeet je jurist niet. Schuw confrontatie niet. Maak spektakel. Een goeie gimmick is het halve werk en 30 seconden NOS Journaal en RTL Nieuws zijn goud waard.

Stap 5. Doe vandaag, denk aan morgen. Blijf geld inzamelen, blijf lobbyen. Overleg met nieuwe commissarissen hoe zij vrouwen in bestuursfuncties willen benoemen.

Ben je na vijf jaar niks opgeschoten? Eis quota.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.
    • Menno Tamminga