OM: motief verdachte aanslag Amsterdam Centraal was belediging islam

Jawed S. (19) stak vrijdag twee Amerikaanse toeristen neer op Amsterdam Centraal. Volgens de politie had hij daarvoor terroristische motieven.

Een politieafzetting vrijdag bij Amsterdam Centraal, na afloop van de steekpartij. Foto Remko de Waal/ANP

Jawed S., de 19-jarige Afghaan die vrijdagmiddag twee mensen neerstak op Amsterdam Centraal, heeft zijn daad gepleegd omdat in Nederland de islam veelvuldig beledigd wordt. Dat meldt het Openbaar Ministerie maandagavond op basis van verklaringen van de verdachte. Volgens het OM had S. een terroristisch motief voor zijn daden, zoals eerder al vermoed werd.

S., die een Duitse verblijfsvergunning heeft, verwees volgens het OM naar Geert Wilders. Hij noemde echter niet de controversiële cartoonwedstrijd van de PVV-leider, die Wilders vorig week afblies vanwege dreigementen.

“Uit de verklaringen die verdachte tot nu toe heeft afgelegd wordt duidelijk dat de man een terroristisch motief had bij het plegen van zijn daden en dat hij ook daarvoor naar Nederland is gekomen.”

Wilders reageerde maandagavond via Twitter. De PVV-leider schrijft dat “moslimterroristen onze manier van leven en onze vrijheden” haten.

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Moslimterroristen haten onze manier van leven en onze vrijheden. Ze beantwoorden islamkritiek met geweld. Zo ook deze Jawed S. Bijna wekelijks vinden in heel Europa dit soort gruwelijke steekpartijen plaats op onschuldige mensen. Ik zeg: #grenzendicht en #deislamiseren! https://t.co/nDnrq7FeCt

S. wordt volgens justitie psychologisch en psychiatrisch onderzocht. Het OM heeft vooralsnog geen aanwijzingen dat hij met anderen heeft samengewerkt. Volgens het OM is S. van mening “dat in Nederland ‘de profeet Mohammed, de Koran, de islam en Allah’ veelvuldig worden beledigd”.

Lees ook: Waarom de aanslag op Amsterdam Centraal tot weinig onrust leidt

Mesaanval

Bij de mesaanval van S. vrijdag na twaalf uur ‘s middags in de westelijke passage onder Amsterdam Centraal raakten twee Amerikaanse toeristen zwaargewond. S. zelf werd door toegesnelde politieagenten in zijn onderlichaam geschoten. Zowel S. als de twee Amerikaanse toeristen, die hij volgens het OM willekeurig had uitgekozen voor zijn aanval, liggen nog in het ziekenhuis. Alle drie zijn buiten levensgevaar.

De rechter-commissaris in Amsterdam bepaalde eerder op maandag dat S. langer vastgehouden mag worden. De rechtbank motiveerde het besluit met vluchtgevaar, een geschokte rechtsorde en een vrees voor herhaling. S. blijft ook langer vastzitten in het belang van het onderzoek.

Na veertien dagen wordt opnieuw bekeken of het voorarrest verlengd wordt, in afwachting van de inhoudelijke behandeling van zijn zaak. S. zit niet langer in volledige beperkingen, zegt het OM in Amsterdam. Eerder mocht hij alleen contact hebben met zijn advocaat.

Moslimextremistische aanslag

Lees ook: Politie is er in 20 seconden en schiet: ‘laat je handen zien’

De mesaanval van S. is de eerste moslimextremistische aanslag in Nederland sinds de moord op Theo van Gogh in 2004. Malek F., een 32-jarige Syrische asielzoeker die in mei in Den Haag drie mensen neerstak, wordt verdacht van bedreiging en poging tot moord. Justitie doet onderzoek naar zijn geestelijke gesteldheid – F. was psychiatrisch patiënt – en naar zijn motief, dat wellicht terroristisch was.

S. had een verblijfsvergunning in Duitsland, waar de autoriteiten zijn huis hebben doorzocht. Daar zijn volgens het OM diverse digitale gegevensdragers in beslag genomen. De verdachte stond in Duitsland niet bekend als geradicaliseerde moslim. Het is niet duidelijk of de aanval te maken had met de Mohammed-cartoonwedstrijd van Geert Wilders, die in Pakistan veel boosheid veroorzaakte. Vorige week werd in Den Haag een Pakistaan opgepakt die van plan zou zijn geweest een aanslag te plegen op Wilders of de Tweede Kamer.

    • Vincent Sondermeijer
    • Rik Wassens