Kabinet wil dodelijk poeder uit de handel voor particulieren

Zelfdoding Het kabinet neemt maatregelen nadat een coöperatie aankondigde een dodelijk middel te willen verspreiden en een meisje zelfmoord pleegde met een zelf aangeschaft middel.

Foto Nadisja

Het kabinet wil voorkomen dat mensen dodelijke poeders en pillen kopen om zelf uit het leven te stappen. Het ministerie van Volksgezondheid gaat daartoe met de chemische industrie een convenant sluiten, staat in een brief die maandag aan de Tweede Kamer is gestuurd. Aanleiding is onder meer de aankondiging vorig jaar van de Coöperatie Laatste Wil (CLW) dat het een legaal verkrijgbaar ‘laatstewilmiddel’ zou hebben gevonden waarmee mensen zelfmoord zouden kunnen plegen.

Dat leidde tot ophef, zeker toen de 19-jarige Ximena Knol uit Uden in februari zelfmoord gepleegd bleek te hebben met middelen die ze op internet had aangeschaft. Ximena had een posttraumatische stress-stoornis na seksueel misbruik. Haar behandelaren wisten dat ze zelfdoding overwoog, maar ze had ook te kennen gegeven nog behandeld te willen worden.

Volgens haar ouders is Ximena op het idee gebracht een dodelijk middel te kopen doordat de Coöperatie Laatste Wil openlijk sprak over de eenvoudige verkrijgbaarheid van zulke middelen. Het ging om een middel dat ook wordt gebruikt voor chemische schoonmaak, al maakte de CLW de naam niet bekend.

‘Middel X’

De Coöperatie wilde dit ‘Middel X’ gaan verspreiden onder de eigen leden, maar staakte haar pogingen toen het Openbaar Ministerie waarschuwde dat distributeurs opgepakt zouden kunnen worden. De CLW is voorvechter van zelfbeschikkingsrecht voor mensen die zonder hulp van een arts uit het leven willen stappen. Driehonderd mensen hebben volgens de CLW eerder al op eigen initiatief dodelijk poeder in huis gehaald.

Minister Hugo de Jonge (CDA, Volksgezondheid) maakt in zijn brief duidelijk dat hij wil voorkomen dat mensen met zelf aangeschafte middelen zelfmoord plegen. Hij stelt dat onder meer de stoffen die bekend kwamen te staan als ‘Middel X’ „niet bedoeld of geschikt [zijn] om op een menswaardige wijze een einde aan het leven te maken”.

„Met beslissingen over leven en dood dienen we niet lichtvoetig om te gaan”, schrijft De Jonge, die erop wijst dat euthanasie alleen mogelijk is als er een arts bij betrokken is die zich houdt aan de strenge wettelijke zorgvuldigheidseisen. De Jonge: „Voor ieder ander is hulp bij zelfdoding, of het verschaffen van middelen daartoe, strafbaar.”

Eindgebruikersverklaring

In het convenant moeten chemiebedrijven beloven geen dodelijke middelen te verkopen aan particulieren. Kopers moeten een ‘eindgebruikersverklaring’ tekenen waarin zij vertellen waarvoor ze het product gebruiken. Toezichthouders zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gaan scherper controleren op handel in dodelijke middelen.

Vorig jaar onthulde NRC dat euthanatica gekocht worden in het buitenland, zoals in Peru. Ook op de import van zulke middelen gaan toezichthouders scherper controleren. Met verkoopwebsite Marktplaats is afgesproken dat direct melding wordt gemaakt als daar dodelijke middelen worden aangeboden. De website zal zulke advertenties ook direct verwijderen.

Volgens het ministerie was een verbod op de verkoop van dodelijke poeders en pillen niet haalbaar, onder meer doordat daarover op Europees niveau afspraken gemaakt moeten worden.

Praten over zelfdoding kan bij de landelijke hulplijn 113 Zelfmoordpreventie. Telefoon 0900-0113 of www.113.nl.
    • Enzo van Steenbergen