Brieven

Brieven 3/9/2018

Betogingen duitsland

De aloude rancuneleer

Als ik de reportage ‘Zwijnen, ga werken’ roepen ze van rechts (29/8) over de betogingen in Duitsland lees, bekruipt me een onbehaaglijk gevoel. Nu weet ik dat je voorzichtig moet zijn met historische vergelijkingen, maar toch doet het optreden van de extreem-rechtse hooligans in Chemnitz me in veel opzichten denken aan de jaren dertig in Duitsland. Toen was het de NSDAP die via verkiezingen aan de macht wilde komen, nu is het de AfD die de ‘legale’ weg inslaat. In het Interbellum waren het de knokploegen van de Sturmabteilung die zich schuldig maakten aan straatterreur en intimidatie van met name Joden, vandaag zijn het (voetbal)hooligans die, goed georganiseerd en daardoor moeilijk te bestrijden, zich te buiten gaan aan excessief geweld tegen buitenlands uitziende mensen. Wellicht nog belangrijker is dat beide groepen zich laten leiden door diepgewortelde gevoelens van frustratie en haat. Volkomen terecht beschouwde Menno ter Braak het nationaal-socialisme dan ook als een ‘rancuneleer’.

En dat er onder sommige politieagenten sympathie schijnt te bestaan voor de idealen van extreem-rechts, zou me gezien de politieke verhoudingen in Saksen geenszins verbazen. De politie is tenslotte een afspiegeling van de samenstelling van de bevolking.

Opleving LSD

We weten toch beter nu?

‘Lekker werken dankzij regelmatig een beetje lsd, kan dat?’ Aldus luidde de kop boven een artikel in de NRC van 30 augustus. We zijn weer terug in de jaren 70 toen je op elk feestje kon horen dat een beetje wiet of hasj geen enkele schade op kon leveren. Een mens kon zich beter voelen. Wat was daar tegen? Nu weten we beter. Iemand die iets gebruikt waardoor hij zich zo goed voelt dat hij meer kan of beter kan werken zal dat nooit meer loslaten. Op weg naar verslaving, de drempels die wegvallen en zo goed bevallen, wil je niet meer missen. Je kunt ze niet meer missen. Als het iets ‘verbetert’ kan je immers niet meer terug naar je natuurlijke creativiteit of spontaniteit. Alleen mensen die hiervoor gevoelig zijn lopen dat risico is het eeuwige zinnetje waarin het antwoord al verscholen ligt. Kijk uit, pas op, niet doen, het is een verkeerde afslag. Iedereen heeft evenveel tijd in het leven. Meer doen dan je aankunt is altijd een leugen. Probeer eens de uitdrukking van mijn goede vriend: „We doen wat we kunnen maar we kunnen niet veel.”

Vreedzaam samenleven

Cijfers spreken voor Blok

In Veel conflicten? Dat betekent dat de integratie goed verloopt (29/08) legt NRC de socioloog Aladin El-Mafaalani de gewraakte uitspraken van minister Blok voor, over het niet-bestaan van vreedzame, multiculturele samenlevingen. El-Mafaalani zegt dat Blok zich moet afvragen of er „écht minder geweld was” toen Nederland een homogenere samenstelling had. „Dertig jaar geleden was de toon van het debat misschien netter. Maar als je het hele plaatje bekijkt, voor alle bevolkingsgroepen, was de situatie echt niet beter.” Daar ben ik het mee oneens. Er waren dertig jaar geleden écht nog geen jongens op scootertjes die executies uitvoerden, er werden ook geen handgranaten aan winkeldeuren gehangen.

Dit is wat criminoloog Frank Bovenkerk te zeggen had over allochtone criminaliteit in recente jaren. „In het rapport Antilliaanse Rotterdammers 2008 staat een tabel waaruit blijkt dat van de leeftijdscategorie van 18-24 jaar niet minder dan 54,7 procent van de jongens met een Marokkaanse achtergrond ten minste één keer met de politie te maken heeft gehad. Voor Antilliaanse en Surinaamse Nederlanders is dat 40 procent, voor Turks-Nederlandse jongemannen 36 procent. Autochtone jongens scoren een percentage van 18,4. Ik durf nu niet langer te zeggen dat het bij de criminaliteit in etnische groepen uiteraard om een (kleine) minderheid gaat.” (Bron: Etniciteit, criminaliteit en het strafrecht. Rede ter afscheid als hoogleraar criminologie aan de Universiteit Utrecht, 3 juni 2009).

De relatie tussen criminaliteit en geweld mag als bekend worden verondersteld. Verder geldt dat criminaliteit zonder geweld veelal niet wordt aangegeven. De politie neemt criminaliteit zonder geweld ook minder snel in behandeling.

    • Cora Duin
    • Joop Klinkhamer
    • Albert Kort