Hij was er niet, maar het ging over Trump

Begrafenisdienst McCain Bij de herdenkingsdienst voor senator John McCain hekelde zijn dochter ‘goedkope retoriek’.

Vandaag rouwen wij om Amerikaanse grootheid – de echte, niet de goedkope retoriek van mensen die niet in de buurt kunnen komen van de offers die mijn vader met heel zijn hart heeft gebracht.” Op de begrafenisdienst voor haar vader, senator John McCain, sprak zijn dochter Meghan zaterdag bittere woorden, in tranen gedrenkt, die rondgingen in de pers en op sociale media als een aanval op president Trump. „Het Amerika van John McCain hoeft niet opnieuw groot te worden gemaakt, dat Amerika was altijd al groot.” Na die woorden van Meghan McCain barstte, midden in haar rede, een ovatie los in de National Cathedral van Washington.

In de kerk kwamen de openbare plechtigheden voor de op 25 augustus overleden senator van Arizona en oud-presidentskandidaat John McCain (81) tot een eind. McCain, die als oorlogsvlieger vijf jaar lang krijgsgevangen is geweest in Vietnam, werd ’s middags begraven op de militaire begraafplaats van Annapolis, Maryland.

Honderden mensen hadden zich in de kathedraal verzameld, onder wie drie oud-presidenten: Barack Obama, George W. Bush en Bill Clinton. President Trump was nadrukkelijk niet uitgenodigd. Zijn dochter Ivanka zat wel in de kerkbank. Obama en Bush prezen de Republikein McCain om zijn eerlijkheid en zijn gewoonte geen acht te slaan op partijgrenzen. „Onze politiek lijkt soms maar klein, gemeen, benepen”, zei Obama. „Een komen en gaan van holle retoriek, beledigingen, nep-twisten en kunstmatige verontwaardiging. Dat is politiek die stoer doet, maar in feite voortkomt uit angst. John riep ons op groter en beter te zijn dan dat.”

Golf

Terwijl topfunctionarissen van inlichtingendiensten, diplomatieke dienst, ministerie van Justitie, buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders, leden van het Congres en zijn veiligheidsadviseur John Bolton in de kerk afscheid namen van McCain, speelde de president een half uurtje verder golf.

De vijandschap tussen Trump en McCain was geen geheim. Het vlagvertoon op het Witte Huis deze week was er een manifestatie van. Op de dag van het overlijden van McCain ging de vlag volgens protocol halfstok. Toen hij maandagmorgen weer in top hing, werd dat opgevat als een kleinzielig gebrek aan respect. Maandagmiddag ging de vlag weer halfstok.

Tijdens de ruim tweeënhalf uur durende plechtigheid twitterde Trump over de handelsafspraken deze week met Mexico en over het feit dat Canada zich (nog) niet bij deze afspraken heeft aangesloten. „Als wij geen eerlijke deal voor de VS kunnen sluiten na jaren van misbruik, dan ligt Canada eruit.” Later stuurde hij een losse tweet: „MAKE AMERICA GREAT AGAIN” – als was het een antwoord op Meghan McCain.

Meer dan verhulde aanvallen op president Trump bevatten de toespraken aansporingen om de politieke loopgraven te verlaten. Op Capitol Hill is vriendelijke omgang met leden van de andere partij al verdacht geworden. „Hersenloze partijdiscipline”, noemde oud-senator Joe Lieberman (Democraat) dit. „Van beide partijen.” De bijna legendarische minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger (95), Realpolitiker bij uitstek, prees McCain als een van die leiders die opstaan op momenten van crisis in de geschiedenis van Amerika „om het land eenheid te geven”.

Op sociale media ging even rond als symbool voor het vermogen boven de partijen uit te stijgen: oud-president George Bush die oud-first lady Michelle Obama een snoepje toestopt, en hoe zij geluidloos „Thank you” zegt.

Onder het oog van zijn 106 jaar oude moeder, zijn weduwe en kinderen werden de moed, het temperament en de humor van McCain geprezen. ,,Hij wilde als laatste lachen”, zei Obama. „En dat had hij niet beter kunnen doen dan door ervoor te zorgen dat George en ik hier, voor het oog van het hele land, aardige dingen over hem zouden zeggen.”

Vrijdag had de Senaat al afscheid genomen van McCain. Onder de sprekers – op verzoek van Trump – ook vicepresident Mike Pence: „De president zei gisteren: wij respecteren de diensten die hij het land heeft bewezen.”

    • Bas Blokker