Lula mag niet meedoen aan verkiezingen Brazilië

Het electoraal hof besloot daartoe in verband met Lula’s veroordeling voor corruptie. De ex-president stond ver voor in de peilingen.

Aanhangers van ex-president Lula demonstreren in april in Rio de Janeiro tegen zijn gevangenisstraf met afbeeldingen van zijn gezicht. Foto Antonio Lacerda / EPA

Ex-president Luiz Inácio Lula da Silva van Brazilië mag niet meedoen aan de presidentsverkiezingen in zijn land in oktober. Het electoraal hof besloot daar zaterdagochtend (Nederlandse tijd) toe in verband met Lula’s veroordeling voor corruptie. Dat meldt persbureau Reuters.

De uitspraak komt niet als een verrassing. De 72-jarige Lula zit sinds april dit jaar gevangen. Hij kreeg twaalf jaar cel opgelegd vanwege corruptie. In Brazilië mag iemand die gevangen zit en in afwachting is van zijn hoger beroep, zoals Lula, zich niet verkiesbaar stellen.

Nog altijd populair bij veel Brazilianen

Toch besloot zijn linkse Arbeiderspartij Lula naar voren te schuiven als presidentskandidaat. De partij stelt dat Lula onschuldig is. De ex-president is ondanks zijn veroordeling bovendien nog altijd populair onder een grote groep Brazilianen. Hij was president van 2003 tot 2010, en in die jaren haalde hij miljoenen Brazilianen uit de armoede. Buiten de gevangenis waar hij vastzit, kamperen dagelijks groepen aanhangers die roepen om zijn vrijlating.

Lula stond in de huidige peilingen op een ruime voorsprong. Volgens cijfers van peilingbureau Datafolha had hij kunnen rekenen op 39 procent van de stemmen. De nummer twee in de race, de rechtse kandidaat Jair Bolsonaro, staat volgens dezelfde peiling op slechts 19 procent. Nu Lula wegvalt, lijkt bij de verkiezingen in oktober alles mogelijk.

Belangrijkste verkiezingen sinds 1985

NRC-correspondent Nina Jurna schreef half augustus al dat de verkiezingen dit jaar “de belangrijkste, maar ook de meest onvoorspelbare verkiezingen worden genoemd sinds Brazilië in 1985 terugkeerde naar de democratie na 21 jaar militaire dictatuur”. Jurna schreef:

“De bloeitijd van het land als opkomende economische grootmacht is voorbij. De hoop dat het land na de grote olievondsten in 2008 een wereldspeler zou worden, is weg. Het enthousiasme rond de sportevenementen die Brazilië organiseerde, het WK voetbal (2014) en de Olympische Spelen (’16) is al weer vergeten.”

Brazilië kampt met enorme problemen. Zeker 14 miljoen mensen zitten zonder werk, het land maakt de zwaarste economische crisis door in 30 jaar en geweld neemt toe. Jurna:

“Vorig jaar waren er bijna 64.000 moorden in Brazilië en in Rio de Janeiro is het leger ingezet om de drugsoorlog op te voeren. Dan is er nog het omvangrijke corruptieschandaal Lava Jato (Wasstraat) dat Brazilië al vier jaar in de greep houdt. 130 politici en topfunctionarissen, onder wie Lula, zitten gevangen.”

Lees ook dit portret van Lula en van twee belangrijkste overgebleven presidentskandidaten: Brazilië wacht een even cruciale als onvoorspelbare stembusgang

Fernando Haddad nu waarschijnlijk presidentskandidaat

Lula’s running mate Fernando Haddad, oud-burgemeester van Sao Paulo, wordt nu waarschijnlijk de presidentskandidaat van de Arbeiderspartij. De advocaten van Lula hebben echter al aangegeven in beroep te gaan tegen de uitsluiting van Lula.

Het electoraal hof heeft de Arbeiderspartij tien dagen de tijd gegeven om zijn kandidatenlijst aan te passen. Ook mag Lula volgens de uitspraak niet meer verschijnen in spotjes van de Arbeiderspartij op radio en televisie totdat zijn naam van die lijst is verwijderd. Lula hoeft echter niet te worden geschrapt uit de opiniepeilingen, zoals zijn tegenstanders hadden gevraagd.

    • Niels Posthumus