Ja hoor, wéér allemaal mannen die de leiding hebben

Topvrouwen

De dalende trend in het aantal topvrouwen in bedrijven zet door, blijkt uit de ‘Female Board Index’.

Het wil niet vlotten met het aantal topvrouwen in Nederland. Slechts zes procent van de raden van bestuur bestaat uit vrouwen, en dat is zelfs een dalende trend sinds het ‘hoogtepunt’ van acht procent in 2015. Een kwart van de commissarissen is vrouw, net als vorig jaar. Twintig bedrijven hebben geen enkele vrouw in de top. Dat blijkt uit de jaarlijkse Female Board Index, die dit weekend verschijnt. Minister Van Engelshoven (Emancipatie, D66) laat in een reactie weten dat ze „de hoop verliest dat de wil er bij de bedrijven is”.

Slechts vijf beursbedrijven (één minder dan vorig jaar) voldoen aan het wettelijke streefcijfer: dertig procent vrouwen in raden van bestuur en raden van commissarissen. Kansen waren er genoeg; zo werden bij de 77 bedrijven die geen vrouw in de raad van bestuur hebben, het afgelopen jaar wél dertig nieuwe bestuursleden benoemd. Allemaal mannen.

De Female Board Index bekeek ook hoe de 85 beursbedrijven die het streefcijfer niet halen, dit verantwoorden in hun jaarverslag. Deze verplichting levert soms pijnlijke inkijkjes op. Zo schrijft laadpalenfabrikant Alfen (0 procent vrouwen in de totale bestuurstop) dat het zal doorgaan met het in acht nemen van de Nederlandse wet. Enkele maanden later benoemde het bedrijf drie nieuwe mannelijke commissarissen.

Adviesbureau Novisource (0 procent vrouwen) vindt de samenstelling van de eigen bestuurstop „evenwichtig”, biotechbedrijf Pharming (0 procent vrouwen) noemt die „passend” en digitaal beveiligingsbedrijf Gemalto stelt dat er geen substantiële afwijking is van het wettelijke streefcijfer. Ten onrechte, want in de raad van bestuur zit geen enkele vrouw (in de raad van commissarissen haalt het bedrijf de 30 procent wel).

Een enkel bedrijf negeert het hele onderwerp, zoals raambekledingsfabrikant Hunter Douglas (0 procent vrouwen). En er zijn er die melden dat ze het streefcijfer „in overweging” zullen nemen, zoals betaalbedrijf Adyen (0 procent vrouwen).

De meeste bedrijven schrijven wel dat ze diversiteit belangrijk vinden. Vaak verwijzen ze naar algemene plannen om de diversiteit in de top te vergroten, en geven ze argumenten waarom het nog niet is gelukt. Maar die zijn meestal vaag en niet te toetsen („we kozen de beste kandidaat”), en de doelen zijn zelden concreet.

„Bijna geen enkel bedrijf verwijst naar de benoeming van een man en legt uit waarom het geen vrouw is geworden”, zegt hoogleraar corporate governance Mijntje Lückerath, die de Female Board Index samenstelt. Natuurlijk kunnen personen niet met naam en toenaam worden vergeleken in een jaarverslag, zegt Lückerath. Wat bedrijven volgens haar wel kunnen doen, is bijvoorbeeld opschrijven hoeveel vrouwen er op de longlist stonden, hoeveel op de shortlist en waarom zij afvielen.

Goede voorbeelden zijn er overigens ook, als het gaat om een eerlijke uitleg of concrete doelen. Zakenbank NIBC (18,2 procent vrouwen) eist vijftig procent vrouwen op de shortlist. Telecomaanbieder KPN (16,7 procent vrouwen) noemt een jaartal waarin het streefcijfer uiterlijk gehaald zal worden: 2022.

De stilstand is schokkend Economie E14-15
    • Anne Dohmen