Opinie

    • Frits Abrahams

Vergeven en vergeten?

Mij rest niets anders dan brutaal te zijn als de beul die ik was, moet Marc Dutroux gedacht hebben, toen hij onlangs zijn advocaat een verzoenende brief liet sturen naar zijn slachtoffers en de ouders van de door hem vermoorde meisjes.

„Ik wil geen wonden heropenen, maar ik wil bijdragen om ze te helpen helen, al is het maar voor een klein deel”, schrijft de advocaat namens Dutroux, die nog altijd hoopt op vervroegde vrijlating. De advocaat stelt vast dat Dutroux „al een groot deel van zijn straf heeft ondergaan, in totaal isolement”.

Meteen moest ik denken aan de Amerikaanse stand-up-comedian Louis C.K., niet omdat ik zijn seksuele misbruik wil vergelijken met dat van Dutroux, maar omdat hun recente acties synchroon lopen en hetzelfde gebrek aan empathie verraden.

De kwestie-Louis C.K. is interessanter dan de kwestie-Dutroux die eigenlijk geen kwestie is, want wie gelooft dat een gruwelijke moordenaar als Dutroux oprecht is in zijn brief, te meer omdat hij nog steeds „bepaalde feiten waaraan hij schuldig werd bevonden betwist”? Louis C.K. betwist de feiten niet – hij heeft gemasturbeerd in aanwezigheid van vrouwen zonder hun toestemming – maar hij vindt dat het nu tijd is om ze te vergeven en te vergeten.

Dat begrijp ik uit zijn onaangekondigde terugkeer op het podium van een bekende comedyclub in New York. C.K. trad een kwartiertje voor het volledig verraste publiek op. De mensen hadden tevoren ingelicht moeten worden, gaf de clubeigenaar later toe. Ook vond hij het jammer dat C.K. in zijn tekst niet stilstond bij het schandaal dat hij had veroorzaakt.

C.K. wilde niet zoals Dutroux brutaal zijn als de beul, maar hij ging er wel van uit dat brutalen de halve wereld hebben. Dat is doorgaans ook het geval, maar door zijn masturbatieverleden wordt het wel een stuk moeilijker. Er barstte na zijn optreden een waar pandemonium los. Het werd in Amerika een dominant item op tv, in de kranten en op de sociale media.

Als je de reacties leest, vormen zich algauw twee kampen: het kamp van de onverzoenlijken tegenover het kamp van de vergevers. De onverzoenlijken wijzen erop dat C.K. de afgelopen negen maanden is ondergedoken zonder boetedoening, bijvoorbeeld door de vrouwenbeweging met donaties te ondersteunen. De vergevers vinden dat het welletjes is geweest, iedereen verdient een tweede kans. „Stop de steniging”, schreef een man.

In welk kamp zit ik zelf, vraag je je op den duur onherroepelijk af. Ik heb altijd gevonden dat we de vroegere artistieke producties van de daders moeten ontzien: geen ban op hun boeken, films, muziek et cetera. Volgt daar ook uit dat ze in staat moeten worden gesteld tot nieuwe artistieke daden?

Louis C.K. heeft het stom aangepakt: hij deed in die comedyclub alsof er met hem niets aan de hand was en overrompelde zijn publiek, onder wie mogelijk ook vrouwen met nare seksuele ervaringen. Maar als hij empathischer te werk was gegaan – voorpubliciteit met zelfreflectie en eventueel excuses – had hij dan wél een persoonlijk pardon verdiend?

Uiteindelijk beslist het publiek. Met de voeten – het gaat wel of niet naar zijn voorstellingen. Ik zou gaan, maar streven naar een hoekplaats, zodat ik makkelijk weg kon als Louis me ergerde.

    • Frits Abrahams