Gerbrands (PSV): “Ik heb dit in 17 seizoenen betaald voetbal niet zo meegemaakt”

Interview Twee weken Texel werd een week voor PSV-directeur Gerbrands. Terugblik op de zomer waarin de technische leiding ging en 35 miljoen kwam. „De mooiste transfer is soms een speler die blijft.”

Algemeen directeur van PSV, Toon Gerbrands (midden) in gesprek met coach Mark van Bommel (links) en interim technisch manager John de Jong. Foto Jeroen Putmans

Eindhoven, daags na de wedstrijd van 20 miljoen. De donkerblauwe boarding van de Champions League is opgeborgen. Het grasveld in het Philips stadion, keurig volgens UEFA-protocol gemaaid in stroken van 5,5 en 6,1 meter, wordt opgelapt. „Zaterdag weer Willem II”, zegt Toon Gerbrands. Het was een korte nacht, al is dat bij hem aan niets te merken.

De PSV-zomer had zijn climax woensdagavond, toen de kampioen zich in navolging van Ajax plaatste voor de Champions League. Bate Borisov figureerde in een PSV-show: 3-0. Ruim 35 miljoen euro dus, tegenover 15 miljoen die de Europa League zou hebben opgeleverd. De loting, donderdagavond, is meedogenloos maar mooi: Barcelona, Tottenham, Inter.

Lees ook: Champagne mag vloeien bij PSV

Op verzoek blikt algemeen directeur Gerbrands (60) van PSV terug op de zomer waarin de technische leiding vertrok, de carrière van Mark van Bommel als hoofdtrainer aanving en PSV zich plaatste voor de Champions League. „Uiteindelijk roept iedereen: goed gedaan, wat een rust. Nou, dat is de romantische versie. Ik heb dit in zeventien seizoenen betaald voetbal niet zo meegemaakt.”

April 2018

De 24ste titel is zondag 15 april feit, Ajax wordt in het kampioensduel weggespeeld: 3-0. Het is de titel van een PSV-team dat een eenheid was, de titel ook van het trio dat elkaar stevig vasthield: Toon Gerbrands, technisch directeur Marcel Brands en trainer Phillip Cocu.

Het is hun derde titel in vier jaar. Na de uitschakeling tegen het Kroatische Osijek, voorronde Europa League vorige zomer, schreef iemand dat er geen zuurstof binnenwaait bij PSV. Dat de ramen weleens open mochten. Onzin, zegt Gerbrands. „Reken maar dat het heeft geknetterd.”

Bekijk ook: PSV gehuldigd in Eindhoven

En zie: dit voorjaar is PSV toonbeeld van kalmte in beleid. Het succestrio dineert in De Luytervelde, in het kerkdorp Acht. Het gaat over de toekomst van Cocu, die het na vijf jaar nog steeds naar zijn zin heeft. Maar als er „iets bijzonders” voorbijkomt wil hij dat „bespreekbaar maken”. PSV zal niet in de weg staan.

Een van de drie heeft dan al kriebels. Cocu niet. Gerbrands ook niet. Hij heeft wat hij noemt „eenzijdig commitment”. PSV kan zich elk moment van hem ontdoen. Zelf zal hij, in 2014 begonnen, niet gaan. Er komt wel eens een aanbod, ook over de grens. „Ik zeg altijd nee. Of ‘no’.”

Voor de 56-jarige Brands ligt dat net wat anders, na acht jaar PSV. Everton uit Liverpool wil hem. Alweer, of nog steeds. Het kriebelt. Lang twijfelt de technisch directeur, tevreden als hij is bij PSV. „Het was Everton, of hij zou hier tot zijn pensioen zitten”, zegt Gerbrands.

Mei

Brands heeft besloten: Everton. Het wordt hem gegund. Gerbrands: „Ik zei nog: als jij tot 1 juni rekt, dan ben ik ongeveer weer terug vakantie. Dan redden we het wel hier.” De zoektocht naar een nieuwe ‘td’ zal zijn belangrijkste bezigheid worden. Verder draait „het systeem PSV” door, zoals hij dat noemt. Met dank aan het fundament van Brands. Schaduwlijsten, „namen achter namen”, speleranalyses. „Soms liggen er veertig rapporten van een speler. Dat is een hele machine”, zegt Gerbrands. „En John weet alles.”

John, hoofdscout John de Jong dus, wordt interim technisch manager. Gesteund door de directie en commissaris Frank Arnesen „zouden we een heel eind komen”, zegt Gerbrands. Maar eerst Zuid-Afrika. Vier dagen safari, vier dagen Kaapstad. Daarna twee weken Texel, is het plan.

Juni

Hij komt naar Texel, dat doe je niet zomaar. Het is vrijdag 8 juni en Pascal Jansen, hoofd jeugdopleiding, stapt van de boot voor een kop koffie. Gerbrands: „Dus ik zei tegen mijn vrouw: hij gaat weg, anders belt ie wel.” Jansen wil het gras weer ruiken, het assistent-trainerschap bij AZ lonkt. Niet meteen een situatie waar de PSV-directeur zijn vakantie voor afbreekt. „Begrijp me niet verkeerd”, zegt Gerbrands, „maar dat gingen we wel oplossen.”

Het ‘systeem PSV’ draait dat weekend rustig door. Die maandag, 11 juni, sluit John de Jong twee transfers af. Backs Denzel Dumfries en Angeliño komen, Gerbrands tekent ervoor in zijn huisje op het villapark bij De Cocksdorp. „Ik zei nog tegen Robert van der Wallen [commissaris]: ook daarvoor hoef ik niet van het eiland af. Maar ik zei ook: dat kan zomaar ineens anders zijn.”

En anders wordt het. Om twee uur ‘s middags, „ik weet het nog precies”, belt Phillip Cocu. „Hij zei: ‘Er speelt wat’. Mijn eerste ingeving: die is weg”, zegt Gerbrands. „Dinsdag ben ik met de boot terug gegaan.” Een weekje Texel is het geworden. „Dit voelde niet lekker van op afstand.” Fenerbahçe pakt door, Cocu blijkt ontvankelijk voor de Turks club en PSV is, twee maanden voor de Champions League-playoffs, zonder hoofdcoach. „Als je daar vanaf nul over moet nadenken, is het een lastig verhaal”, zegt Gerbrands. „Ik ben blij dat Marcel Brands dat twee jaar terug al heeft doorgesproken met Mark van Bommel.”

Met hulp van zijn schoonvader Bert van Marwijk moet Van Bommel de topcoach worden die PSV in hem ziet. Maar het komt voor de trainer van PSV Onder-19 sneller dan gepland. Bovendien: hij zit op het WK met Australië, als assistent-bondscoach van Van Marwijk. Het is gecompliceerd, want de Australische bond wil niet dat PSV in Rusland met Van Bommel komt praten zolang de Socceroos nog aan het WK deelnemen. Gerbrands: „Vanuit oogpunt van topsport snap ik dat.”

Het wordt bellen dus. Urenlang. Over de staf, de selectie, de trainingsopbouw. „Maar Australië heeft nergens last van gehad.” Van Bommel zegt ‘ja’. En personeelszaken draait overuren. „Ruud van Nistelrooij [spitsentrainer] kwam bij mij en zei: ik ben eigenlijk wel toe aan een eigen team”, zegt Gerbrands. Zo wordt de vacature bij Onder-19 opgelost. Ernest Faber, ras-PSV’er, wordt gestrikt als hoofd jeugdopleiding. Ook opgelost. En Australië redt het niet in de groepsfase. Jammer voor ze, wel zo prettig voor PSV. „Als die verder komen, zit je een week langer zonder coach.”

Het past allemaal net, maar ook net niet. Van Bommel heeft „nul” vakantie gehad. „Wij zeiden: start de boel even op hier en pak dan acht, negen dagen. Achteraf zei Mark: toch goed om even te ontladen.” Faber, net binnen, doet de trainingen. Het is een topclub à l’improviste.

Juli

Het morrelt, nu bij spelers. Luuk de Jong en Jeroen Zoet willen wel eens verder kijken. Er is belangstelling uit Italië, Frankrijk, Engeland. Ook Steven Bergwijn is gewild. En „veel verhalen”, rond Hirving Lozano, de Mexicaanse uitblinker op het WK. Gerbrands: „Het lijken allemaal abc-tjes nu de stofwolken opgetrokken zijn. Maar wat als je keeper gaat? Je spits? Het was scenariodenken op hoog niveau.”

Spits De Jong geeft als eerste zijn woord, op het trainingskamp in Zwitserland waar Van Bommel zijn ploeg kneedt. Even later volgt keeper Zoet. Als ook Bergwijn „roept dat hij blijft” ziet het plaatje er stabiel uit, zegt Gerbrands. En Lozano? „Klinkt gek, maar die heeft nooit hoeven roepen dat hij bleef. Hij kwam terug, tevreden, ging lekker trainen.”

Zo blijven de vier kernspelers. „We boden perspectief, dat hebben we aardig gedaan. Ook door de beloning net op te rekken in de richting van het aanbod dat ze hebben van een andere club. Zo ontstaat financiële twijfel bij ze”, zegt Gerbrands. Met tekengeld, premies. En waar ruimte is, ook in het salaris. „Soms is de belangrijkste transfer een speler die blijft.”

Augustus

Feyenoord verslaat PSV na penalty’s in het duel om de Johan Cruijff Schaal, maar het slechtste nieuws komt van het trainingsveld. Het gaat gruwelijk mis met Ryan Thomas, een knieblessure kost hem zijn eerste seizoen bij PSV. Een persoonlijk drama. En hoofdbrekens voor de club die na drie duels de eredivisie aanvoert.

Het getouwtrek om de Mexicaanse middenvelder Erick Gutiérrez duurt dan al weken, tot tijdens de return tegen Bate Borisov woensdag. Gerbrands, een dag later: „Als je hier gisterochtend had gezeten had ik gezegd: kansloos.” Maar plots is er beweging als een PSV-bod van acht miljoen maximaal ineens volstaat. „Wij waren al overgeschakeld op plan B.” Lees: een andere speler. „Middernacht was het rond. Zijn club Pachuca speelde, hij werd daar uit de selectie gehaald. Toen gingen wij er ook mee naar buiten.” Met een filmpje waarin twee vrienden elkaar per video spreken. Gutiérrez zegt zenuwachtig te zijn, Lozano stelt hem op zijn gemak.

Gerbrands bestrijdt dat plaatsing voor de Champions League de doorslag gaf. Waarom de Mexicanen zo drastisch in vraagprijs zakten, net wanneer PSV 35 miljoen bijschrijft? „Geen idee.” Bovendien, zegt Gerbrands, „maken jullie te veel van die 35 miljoen”. Het is een „mooie pot”, maar vier à vijf miljoen vloeit weg door spelerspremies. „En we gaan twee verplichtingen aflossen, rentelasten terugbrengen. Je vergeet ook dat we trainingscomplex De Herdgang aan het verbouwen zijn voor tien miljoen.”

Na de 3-0 tegen Bate Borisov is er de omhelzing met Van Bommel. PSV 3.0, zo noemt Gerbrands het, krijgt vorm. Nieuwe trainers, maar vertrouwde PSV-gezichten. Turbulent was het, zegt de directeur die bleef. „Maar van dynamiek leef ik op. Ik ben niet zo’n beheerder-type.”

    • Bart Hinke