Hoe leer je kinderen omgaan met geld?

Geldzaken Het is moeilijker om je kinderen financieel op te voeden als je (flink) boven modaal verdient.

Illustratie Tom Wientjes

Aan de Daklozenkrant vertelde koningin Maxima eens dat ze haar dochters iedere week zakgeld geeft om hun de waarde van geld bij te brengen: „Om te ervaren dat er een grens aan zit: dit is het, meer krijg je niet.” Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat kinderen die al jong hebben leren omgaan met geld, het later financieel beter doen. Vooral tussen de 6 en 12 jaar wordt hiervoor de basis gelegd.

„Het is moeilijker om kinderen financieel op te voeden als je rijk bent”, zegt filosoof Karim Benammar. En dat probleem speelt al als je enigszins aardig verdient. Gebrek aan geld is dan geen valide argument om je kind iets te ontzeggen.

Lees ook deze reportage over een cursus voor miljonairskinderen: ‘Geef ze alvast 100.000 euro om mee te oefenen’

Benammar geeft lezingen over de waarde van geld, onder meer aan kinderen van zeer vermogende ouders. „Het probleem van kinderen van heel rijke ouders is dat ze vaak richtingloos zijn, want alles is mogelijk. Het schrikbeeld van deze ouders is dat hun kind eindigt als een nietsnut.” Sommige van Benammars welvarende vrienden kiezen er daarom voor zélfs niet de studie van hun kinderen te betalen. „Door grenzen te stellen leer je kinderen onafhankelijk te zijn.”

Maar „nee zeggen is soms best lastig”, zegt Franka Rolvink Couz. Ze is schrijver van het kinderboek De Geldfabriek, waarin ze kinderen op speelse wijze leert omgaan met geld. „Je gunt hun het allerbeste, maar ze moeten niet denken dat het geld aan de boom groeit. Want dan vindt er een soort waardeninflatie plaats.”

Laatst wilde haar zoon per se die ene trui van 90 euro. „Ik weet dat hij naar de middelbare school gaat en dat het dan belangrijk is om er goed uit te zien. Maar toch koop ik zo’n dure trui niet voor hem en zeg: spaar er maar voor.”

Met kinderen over geld praten is taboe

Franka Rolvink Couzy, auteur

Kellie Liket, oprichter van Effective Giving, vindt het belangrijk dat haar kinderen weten dat niet alle mensen zoveel geld hebben als zij. Ze geeft 20 procent van haar inkomen aan goede doelen en bespreekt dat met de kinderen. „Dat levert weleens conflict op. Als ze dan iets niet mogen, zeggen ze: ‘Mama wil altijd alles weggeven aan andere kinderen.’” Liket geeft haar kinderen drie keer zakgeld: een bedrag voor henzelf, een bedrag voor iemand dichtbij en voor iemand ver weg.

Gulle grootouders en maandelijks geld opzijzetten kunnen de spaarrekening van de kinderen goed vullen. Maar hoe zorg je dat ze na hun achttiende dat geld niet te snel verbrassen? Lees ook: En toen was het spaargeld alweer op

„Met kinderen over geld praten is taboe en dat is zonde”, zegt Franka Rolvink Couzy. „Natuurlijk moet je eventuele geldzorgen niet overbrengen op je kinderen, maar praat bijvoorbeeld wel over je hypotheek.” Zelf vertelt Rolvink Couzy haar zonen dat ze geld hebben geleend bij de bank om hun huis te kunnen kopen en dat ze die lening aflossen. „Wees bovendien consequent in het uitbetalen van zakgeld. En laat ze vervolgens ook echt hun eigen portemonnee trekken, want zo kunnen ze leren van hun fouten op een leeftijd dat de gevolgen nog niet catastrofaal zijn.”

Filosoof Karim Benammar vindt dat we een heel ander idee over welvaart moeten overbrengen op onze kinderen. „We hebben nog niet goed geleerd wat het is om welvarend te zijn. Rijkdom is het gevoel dat alles mogelijk is. Maar dat betekent niet dat je alles hoeft te doen.” Hij vergelijkt het met muziek. „Sinds Spotify er is kunnen we naar alles luisteren. Maar we gaan daardoor niet drie nummers tegelijk luisteren, enkel omdat het kan.”

    • Adinda Akkermans