Dividenddebat is huichelachtig

Dividendbelasting

Als christen-democratische partijen voor rechtvaardigheid staan, moeten ze de dividendbelasting niet afschaffen, schrijft
Illustratie Hajo

Is het toegestaan de keizer belasting te betalen? Deze vraag stelden de Farizeeërs volgens de tekst uit Marcus 12 aan Jezus. Een strikvraag. Had hij ja gezegd, dan had hij het gezag van de Romeinse keizer, de bezetter, erkend. Hij ontliep de val door te antwoorden dat je de keizer moet geven wat hem toebehoort en God wat hem toekomt. De essentie van deze tekst is niet dat je belasting moet betalen, wel dat het betalen van belasting erkenning van het legitieme gezag inhoudt.

Weliswaar erkennen de bestuurders van Shell en Unilever de legitimiteit van de Nederlandse staat – ze stellen ’m in ieder geval niet ter discussie – maar ze zijn niet bereid ervoor te betalen. Ze komen halen – niet brengen. Tenminste, gelet op de druk die ze op onze overheid zetten om hun aandeelhouders vrijstelling te geven van de dividendbelasting, meen ik van niet. De houding van deze multinationals is op z’n minst ambivalent. Ze willen maar al te graag hun hoofdkantoren in Nederland vestigen en profiteren van de veiligheid, infrastructuur, zorg, rechtszekerheid en onderwijs die de Nederlandse staat hun biedt. Ze willen ook profiteren van de bescherming tegen vijandige overnames die ze in Nederland hebben. Dat is in het Verenigd Koninkrijk wel anders. Vooral daarom willen ze hun aandeelhouders overhalen de hoofdkantoren in Nederland te lokaliseren.

Deze verhuizing is echter niet in het voordeel van de aandeelhouders. Immers, ze vermindert de dreiging op overname en dat drukt de koers. Maar, zo zal het management hebben gedacht, als we die aandeelhouders eens een leuk cadeautje geven? We vragen de staat de dividendbelasting af te schaffen. Dan hebben de Britse aandeelhouders geen pijn van de verhuizing. Het lijkt een mooie vondst. Lijkt, want de Nederlandse samenleving zal bijna twee miljard euro mislopen om de managers van deze bedrijven een comfortabeler bestaan te bieden.

Wat stelt dit cadeau eigenlijk voor? Over 2017 kregen de aandeelhouders van de NV Unilever 3,2 procent dividend. Moesten ze dividendbelasting betalen, dan was daar 0,48 procent van afgegaan. Het koersrendement van Unilever was in 2017 was ruim 20 procent. Het totaalrendement zonder belasting was dus 23,2 procent geweest, en na belastingaftrek 22,7 procent.

Het verschil is niet groot, maar wel veel groter dan de 3 basispunten die belegger Adriaan de Mol van Otterlo in Het Financieele Dagblad (23/8) berekende. Zijn sommetje klopt wel, maar hij gaat uit van een gespreide Europese aandelenportefeuille – niet van het individuele aandeel. De netto contante waarde van het belastingvoordeel is ruwweg 4,65 euro per aandeel.

Lees ook: de VVD worstelt zichtbaar met dividendbelasting

Nederlandse beschermingswal

Ik laat de vraag of dit voordeel de aandeelhouders over de streep zal trekken voor wat ze is. Een belangrijker vraag is of de belastingverlaging zal bijdragen aan de werkgelegenheid in Nederland. Op die vraag heeft nog geen enkele partij een antwoord gegeven. Dat is niet vreemd. Het gaat immers niet om de werkgelegenheid, maar om het management. Dat wil zich veiliger voelen achter de Nederlandse beschermingswal.

Dat het om het particuliere belang van de managers gaat en noch om het collectieve belang van de aandeelhouders noch van de Nederlandse economie, maakt het debat zo huichelachtig. De ineffectieve verlaging van de dividendbelasting kost onze samenleving veel geld; de kosten worden gedragen door de belastingbetaler en andere bedrijven die niet kunnen dreigen met vertrek uit Nederland. Dat is onrechtvaardig en wakkert de maatschappelijke tegenstellingen aan.

CDA senator Marnix van Rij stelt zich op het standpunt dat het debat over dividendbelasting niet vanuit het perspectief van de christen-democratie moet worden benaderd. Natuurlijk wil hij dat niet, want het gaat om een onrechtvaardige maatregel die haaks staat op de beginselen van rechtvaardigheid waar het CDA voor staat.

Ook de ChristenUnie laat haar beginselen los. Zij zwicht liever voor de tirannie van een kleine groep managers. Juist het CDA zou moeten weten dat Nederland is ontstaan omdat zijn inwoners weigerden te buigen voor de Spaanse tirannie die met plunderen en brandschatten haar belasting inde.

Het Plakkaat van Verlatinghe mag dan in 1581 zijn opgesteld, de boodschap staat nog altijd overeind. Je zwicht niet voor een overheid die een land uitbuit, je betaalt wel aan een overheid die er voor de burgers is. Belasting betalen is een voorrecht. Dit zinloze en onrechtvaardige voorstel moet van tafel.