De Grave (VVD) en Vos (GroenLinks) naar Raad van State

De benoeming van Marijke Vos (61) is een primeur: zij is de eerste staatsraad van GroenLinks.

GroenLinks-senator Marijke Vos in de Eerste Kamer tijdens de behandeling van het Belastingplan 2016. Foto Bart Maat / ANP.

Met de benoeming van Frank de Grave (VVD) en Marijke Vos (GroenLinks) vertrekken er opnieuw twee Eerste Kamerleden naar de Raad van State. Eind juni werd al bekend dat D66-senator Thom de Graaf op 1 november Piet-Hein Donner zal opvolgen als vicepresident van de Raad van State. In dit hoge college van staat zitten al twee andere oud-senatoren: Nico Schrijver (PvdA) en Yvonne Timmerman-Buck (CDA).

Tot de benoeming van De Grave en Vos heeft de ministerraad vrijdagmiddag besloten, beide op voordracht van de Raad van State zelf. Komende maandag wordt De Grave als staatsraad door de koning beëdigd; Vos volgt eind september.

De voordracht van De Grave had hij, tegen het protocol in, eerder deze maand zelf al bekend gemaakt in het AD. Hij noemde zijn aanstaande benoemde daarin ,,een mooie afronding” van zijn lange politieke loopbaan.

De Grave (63) is sinds 1982 politiek actief. Hij was onder meer Tweede Kamerlid, staatssecretaris van Sociale Zaken, minister van Defensie en wethouder in Amsterdam. Sinds 2011 was lid van de Eerste Kamer, waar hij het woord voerde over Financiën. De VVD’er uitte in hetzelfde AD kritiek op het kabinetsvoornemen om de dividendbelasting af te schaffen; het debat over dat wetsvoorstel zal hij dit najaar niet meer hoeven voeren.

De Grave’s benoeming komt in zekere zin in de plaats van de mislukte voordracht van zijn partijgenoot Fred Teeven. De voormalige staatssecretaris van Justitie trok zich vorig jaar terug na kritiek op uitspraken van hem in over bezuinigingen op de rechtsbijstand.

Primeur voor GroenLinks

De benoeming van Marijke Vos (61) is een primeur: zij is de eerste staatsraad van GroenLinks. Het is daarmee een nieuwe stap van bestuurlijke erkenning voor de partij, kort na de installatie van voormalig partijleider Femke Halsema tot burgemeester van Amsterdam. Van partijgenoten kreeg Vos de reactie dat haar aanstelling „inderdaad belangrijk voor GroenLinks is”. Zelf ziet ze dat anders, zegt ze. „Ik zit daar uitdrukkelijk als onafhankelijke staatsraad, die wetgeving moet toetsen. Mijn partijpolitieke rol is voorbij.”

Volgens Vos is de Raad van State onder scheidend vicepresident Donner de laatste jaren op zoek naar meer diversiteit, zowel in politiek opzicht als qua maatschappelijke achtergrond en ervaring. „Men was ook op zoek naar niet-juristen.” Vos is opgeleid tot bioloog en werkte lang voor de Milieubeweging. Ze werd lid van GroenLinks, kort na de oprichting van de partij in 1990. Vos was onder meer partijvoorzitter, Tweede Kamerlid (1994-2006) – ze leidde in 2002 de parlementaire commissie Bouwfraude – en wethouder in Amsterdam.

De ministerraad benoemde vrijdag nog een derde nieuwe staatsraad, die niet uit de politiek komt: Bert-Jan Houtzagers, de huidige landsadvocaat van het Haagse advocatenkantoor Pels Rijcken. Hij zal op 1 januari bij de Raad van State beginnen.

    • Philip de Witt Wijnen