Opinie

De ware kwelling van Venezuela heet Nicolás Maduro

Aan de economische rampspoed in Venezuela komt maar geen einde. Gierende inflatie en een ongeloofwaardig economisch program jagen Venezolanen en masse het land uit. De werkloosheid is hoog, het voedselaanbod mager, medicijnen zijn er schaars. Een land met een immense olierijkdom, ooit het meest welvarende land van Latijns-Amerika, is in luttele jaren uit naam van het socialisme aan de bedelstaf gebracht.

De ware kwelling van Venezuela heet Nicolás Maduro, de linkse president die ooit als begeesterd vakbondsman begon, in het voetspoor trad van zijn in 2013 overleden voorganger en voorbeeld Hugo Chávez, maar die nu alleen nog maar met fraude en manipulatie aan de macht weet te blijven. Hij weet zich gesteund door een corrupt leger dat grondstoffen plundert en drugs smokkelt.

Bij presidentsverkiezingen in mei van dit jaar deed een groot deel van de oppositie niet mee of was door het regime uitgesloten van deelname. De opkomst was met ongeveer 40 procent de helft van de opkomst bij eerdere verkiezingen. Uit protest tegen malversaties – kiezers konden naar verluidt in ruil voor hun stem geld krijgen van de regering – riep een tiental landen uit protest hun ambassadeur terug.

Wijdverspreide corruptie en een sterke daling van de olieprijs hebben de economie geruïneerd. De inflatie, die al negen maanden elke maand verdubbelt en weleens tot 1 miljoen procent zou kunnen oplopen, probeerde Maduro te beteugelen door een devaluatie van 95 procent. De nieuwe Bolívar, die tot veler verwarring nog een poosje naast de oude Bolívar blijft bestaan, werd gekoppeld aan de Petro, een door Maduro gecreëerde cryptomunt die nergens verhandeld wordt en dus ook geen enkele geloofwaardigheid heeft. Economen zien helemaal niets in de maatregelen.

Veel inwoners zien nog maar één uitweg: emigratie. De VN schatten dat sinds 2015 zeker 2,3 miljoen Venezolanen zijn gevlucht, dat is 7 procent van de bevolking. Veel vluchtelingen, ongeveer 1,6 miljoen, zijn opgevangen in Latijns-Amerika. De uittocht groeit snel uit tot een van de grootste vluchtelingencrises ter wereld, na de stroom vluchtelingen uit het door oorlog verscheurde Syrië en de vlucht van de Rohingya-moslims uit Myanmar.

Velen vluchten in eerste instantie naar buurland Colombia om vandaar door te reizen naar Ecuador, Peru en Chili. Ecuador en Peru hebben de drempel voor vluchtelingen inmiddels verhoogd. Oorspronkelijk was het bezit van een identiteitsbewijs voldoende, nu moeten Venezolanen een paspoort tonen. Duizenden vluchtelingen liepen daarop vast in Colombia. Venezolanen zeggen dat ze zich bij de huidige inflatie en corruptie geen paspoort kunnen veroorloven.

Ook Brazilië overweegt maatregelen. NRC beschreef hoe in de grensregio de spanningen tussen gevluchte Venezolanen en de autochtone bevolking snel stijgen en het soms tot geweldsuitbarstingen komt.

Het probleem-Venezuela is inmiddels zo groot dat de hele regio er last van heeft. Hoe nu verder? Het is in principe mogelijk om hyperinflatie in de hand te krijgen. Met beproefde economische maatregelen en met hulp uit het buitenland. Maar welke maatregelen Venezuela ook voorstelt om het vertrouwen van beleggers terug te winnen: Nicolás Maduro kan ze niet meer geloofwaardig aan de man brengen. De president en zijn vriendjes in het leger staan herstel in de weg.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.