‘Sovjet-Sinatra’ Josif Kobzon overleden

De beroemde Russische zanger verkocht in de Sovjetjaren miljoenen platen. De laatste jaren ontpopte de vriend van Poetin zich tot fel patriot.

Josif Kobzon tijdens een optreden in Letland in 2009. Foto Ints Kalnins/Reuters

Hij werd de ‘Sovjet-Sinatra’ genoemd, zong als kind voor Stalin, steunde Poetin en belandde als oorlogshitser op een westerse sanctielijst. Donderdag is de beroemde Russische zanger Josif Kobzon op 80-jarige leeftijd overleden in Moskou.

Kobzon, was zonder twijfel een van de kleurrijkste en meest omstreden leden van het Russische culturele establishment. Hij werd 1937 in Oekraïne geboren in een Joodse familie en mocht als lid van een kinderkoor ooit voor Stalin optreden. Kobzon werd beroemd met ‘Cuba, mijn liefde’, een lofzang op de Cubaanse communisten en hun strijd tegen Amerika. Tijdens zijn gloriejaren trok de zanger met zijn diepe bariton volle zalen met uitbundige en intieme ballade’s die het communisme verheerlijkten. In een tijd van strenge censuur verkocht hij tientallen miljoenen platen en kreeg hij talloze onderscheidingen.

Toupetje en make-up

De politieke omwenteling in de jaren 90 wist Kobzon goed te doorstaan. Al tijdens de perestrojka ging de zanger, die ook qua uiterlijk in het oog sprong met zijn toupetje en zware make-up, in zaken en werd hij politiek actief. In de VS en in Europa werd hij verdacht van betrokkenheid bij maffiapraktijken. Volgens de FBI was Kobzon zelfs hoofd van een criminele organisatie die zich toelegde op afpersing, drugs- en wapenhandel. De toegang tot het land werd hem ontzegd. Een Zwitsers hof bevroor in 2003 750.000 dollar van Kobzons rekeningen op verdenking van witwassen.

Anti-Amerikaanse retoriek

De laatste jaren trok Kobzon, als Doemalid en vriend van Poetin, vooral de aandacht met zijn felle uithalen naar het Westen en zijn steun aan de Russische interventie in oost-Oekraïne. Hij belandde op de westerse sanctielijst. Hij trad op voor Russische troepen in de Donbas en in Syrië en bediende zich van felle anti-Amerikaanse retoriek. In Rusland wilde hij buitenlandse muziek aan banden leggen.

Al in 2005 werd bij Kobzon prostaatkanker geconstateerd. Toen hij zich in 2015 buiten Rusland wilde laten behandelen, kwam hij onder vuur te liggen. Eerder had hij Russische patiënten die behandeling zochten in het buitenland beschuldigd van ‘onpattriotisch’ gedrag. Kobzon trok zich er weinig van aan en zei desnoods Poetin zelf te zullen vragen hulp in het buitenland te regelen. Hij overleed in een Moskouse kliniek en zal dit weekend worden begraven. De Moskouse commissie voor monumentale kunst denkt na, aldus een woordvoerder, over manieren om de Russische volksheld te vereeuwigen’.

    • Eva Cukier