Duitsland geeft schedels terug aan Namibië, maar excuses blijven uit

Genocide Tussen 1904 en 1908 werden de inheemse volkeren Herero en Nama grotendeels uitgemoord door de toenmalige koloniale machthebber Duitsland.

Twee schedels worden tentoongesteld tijdens de overhandigingsceremonie. Foto John MacDougall/AFP

Wel schedels, maar geen excuses? Die vraag stelde de nieuwssite allAfrica.com toen woensdag in Berlijn 19 schedels werden overhandigd aan Namibië. „We willen helpen bij het helen van de wonden die de Duitsers indertijd hebben geslagen”, verklaarde SPD-politica Michelle Müntefering.

Ze doelde op het uitmoorden van de Herero en Nama in de voormalig Duitse kolonie tussen 1904 en 1908. Generaal Lothar von Trotha gaf zijn Schutztruppe opdracht om in het huidige Namibië geen enkele Herero of Nama in leven te laten, ongeacht leeftijd en geslacht. Hij slaagde bijna in zijn opzet. Van de oorspronkelijke bevolking werd 80 procent uitgemoord en belandde de rest in concentratiekampen. Historici spreken van de eerste genocide van de 20e eeuw. Het zijn de schedels van deze ‘kampbewoners’ die naar Duitsland werden gestuurd – nadat ze schoongemaakt en reisklaar waren gemaakt door andere gevangenen – voor onderzoek naar raszuiverheid.

'Koloniale amnesie'

Duitsland houdt nu voor de derde keer zo’n ceremonie, maar is nog minder ver dan Frankrijk. Daar zijn ze bezig met de voorwaarden om binnen vijf jaar het Afrikaanse erfgoed terug naar Afrika te brengen. De Duitsers denken nog na of ze excuses zullen maken. In 2016 gaf Duitsland toe dat genocide had plaatsgevonden, maar excuses (en dus herstelbetalingen) bleven uit . „Koloniale amnesie”, aldus de Duitse historicus Reinhart Kössler.

De Ovaherero Genocide Foundation (OGF) overhandigde eind juli een petitie over de herstelbetalingen bij de VN. Voorzitter Esther Utjiua Muinjangue, zei in Berlijn dat dit de ideale mogelijkheid was voor de Duitsers om officieel excuses te maken. „Is dat te veel gevraagd? Ik denk het niet”.

    • Toef Jaeger