Opinie

    • Arjen Fortuin

Tom Egbers in het verwarde Engeland: ‘Het kraakt en piept’

Zap In de prettige reisreeks ‘Toms Engeland’ gaat presentator Tom Egbers terug naar het land van zijn moeder. De Engelsen in de serie zijn niet positief over de toekomst.

Tom Egbers interviewt ‘The Farminator’ Chris Gadsden in Toms Engeland (NTR)

Was dat nou een gemeen grapje van het NOS Journaal? In het item over de seizoenspresentatie van de publieke omroep begon de verslaggever een zin over ‘heilige huisjes’ van de omroep en precies op dat moment kwam er een schaatser in beeld.

Sport lijkt al jaren het heiligste der heiligen bij de NPO, maar het verslag ging toch echt om het al dan niet bezuinigen op journalistiek. Die wordt ontzien zegt de NPO, maar journalistenvakbond NVJ heeft twijfels.

Lees ook: ‘We bezuinigen niet op journalistiek, we vernieuwen’

Maar laten we niet doen of de journalistiek van de publieke netten is verbannen. Zo begon dinsdag de prettige reisreeks Toms Engeland (NTR). Eigenlijk is het gek dat iets dergelijks niet eerder is gemaakt, gezien de nabijheid en het belang van het land dat al jaren in de greep van existentiële verwarring lijkt te verkeren. Kennelijk gingen andere landen vóór – het weer helpt ook niet mee.

Engeland is bijzonder voor presentator Tom Egbers omdat zijn moeder er vandaan komt. Hij bracht talloze zomervakanties door in het land met zijn „legendarisch slechte eten”. Nu stapte hij weer op de boot, om in de eerste aflevering de vraag Is this country going to the dogs? voor te leggen aan de Britten die hij ontmoette.

Opmerkelijk (en pijnlijk) genoeg beantwoordt bijna iedereen die vraag bevestigend. De tegenstanders van de Brexit omdat ze de gevolgen ervan vrezen, maar de voorstanders hebben er kennelijk ook weinig vertrouwen in. Dat was sterk te zien bij het bezoek dat Egbers bracht aan Chris Gadsden, een duivenhouder in de buurt van Luton die de bijnaam ‘The Farminator’ heeft.

Deze robuuste kerel vertelt enthousiast over zijn duiven, vogels die hoog boven landsgrenzen 1.200 kilometer naar huis kunnen vliegen. Zijn bijnaam verwijst naar iets anders. Zijn grond bevindt zich bij de eerste parkeerplaats die vrachtwagens uit het continent aandoen. Dat is de plek waar veel migranten de laadruimten van de trucks verlaten, op zoek naar een nieuw bestaan. Dan probeert Gadsden ze te vangen; soms met hulp van zijn honden.

Zo heeft The Farminator de afgelopen jaren 250 mensen gevangen en overgedragen aan de politie. „I’ve tied some up”, antwoordt op de vraag hoe hij de migranten vasthoudt. Of hij geen medelijden heeft, wil Egbers weten. Alleen met genuine people is het antwoord. Maar hoe herken je die?

Brit vindt Gadsden zich niet. Hij laat zijn tattoo zien. English and proud. Als hij zijn visie wil verduidelijken, zegt Egbers met een knipoog: „Je hebt het gewoon niet zo op buitenlanders.” De man beaamt het met een grijns.

Ook anderen voelen zich niet Brits. Neem de Koerd die een Pools supermarktje uitbaat. Hij heeft een paspoort van het Verenigd Koninkrijk, maar voelt zich een vreemdeling. Hij vreest dat talloze Oost-Europeanen moeten vertrekken na een Brexit. Dat lijkt mij de vraag, maar de stelligheid van deze winkelier tekent het zorgwekkende beeld dat Egbers schetst: there’s something rotten – en deze keer niet in Denemarken.

„Engeland kraakt en piept”, stelt Egbers. Niet alle verhalen die hij vertelt zijn direct politiek; andere thema’s liggen er losjes omheen, zoals de Disneyficatie van een kustplaatsje of de afbrokkelende kliffen van Birling Gap.

Daar vraagt hij een oudere man, Ier van geboorte, of die erosie symbool staat voor de staat van de natie. „Ah, een politieke vraag!” zegt de man. Zeker niet, luidt het antwoord. Soms is een afbrokkelende rotswand gewoon een afbrokkelende rotswand.

Correctie (29 augustus 2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat de duiven ‘1.200 kilometer hoog boven landsgrenzen […] vlogen’. Bedoeld werd niet dat de vogels op 1.200 kilometer hoogte vlogen, maar dat ze op grote hoogte 1.200 kilometer aflegden. Dit is hierboven verduidelijkt. Ook stond er dat de duivenhouder in de buurt van Calais woont. Dat moet Luton zijn.

    • Arjen Fortuin