Schokgolf in Marokko na brute verkrachtingen van 17-jarige Khadija

Opnieuw wordt Marokko opgeschrikt door seksueel geweld. De 17-jarige Khadija Okkarou werd maandenlang verkracht door vijftien mannen en kreeg onder meer een hakenkruis getatoeëerd.

Khadija Okkarou toont voor een televisiecamera de tatoeages die haar verkrachters op haar tatoeëerden. ChoufTV

„Eerst werd ik door mijn ontvoerder verkracht. Daarna gaf hij me voor geld door aan anderen. Door hen werd ik één voor één misbruikt. Ze tatoeëerden mijn nek en mijn armen. Ik kon niet vluchten. Ik kreeg amper te eten en had geen douche. Ze hebben mijn leven verwoest”, zegt de 17-jarige Khadija Okkarou voor de camera’s van TV-zender Chouf. De tiener uit het centraal gelegen binnenland bij Fkih Ben Saleh werd twee maanden achtereen misbruikt door een groep van vijftien mannen. Het zorgt voor een schokgolf in Marokko waar de veiligheid van de vrouw een alledaags probleem is.

De verkrachting van Okkarou maakt vooral online woede los. Het schokkende interview, waarop zelfs een getatoeëerd hakenkruis te zien is, wordt sinds vorige week massaal gedeeld op sociale media. Op Twitter wordt de hashtag #JeSuisKhadija gebruikt. Vrouwenbewegingen vragen om actie. Laila Amili, voorzitter van vrouwenorganisatie Mains Libres (Handen Vrij), vraagt iedereen een petitie op change.org te laten ondertekenen. „Help om Khadija haar leven terug te geven”, luidt de boodschap. Inmiddels hebben meer dan 25.000 mensen aan de oproep gehoor gegeven.

Bekijk hier de beelden van het interview met Khadija Okkarou:

Twaalf verdachten opgepakt

Volgens het Franse persbureau AFP zouden er twaalf verdachten zijn opgepakt waarvan de eersten op 6 september voor zullen moeten komen. Ze worden verdacht van mensenhandel, verkrachting, poging tot doodslag en het niet helpen van iemand in nood. In lokale media betichten familieleden van de verdachten het slachtoffer van leugens.

De voorbije jaren besloten slachtoffers zoals Okkarou steeds vaker aangifte te doen. In 2017 behandelen rechtbanken zo’n zestienhonderd zaken van seksueel geweld. Twee keer zoveel als het jaar daarvoor.

De verkrachtingszaak zal de strijd om vrouwenrechten in Marokko opnieuw onder de aandacht brengen. Zoals dat in 2012 gebeurde toen de zestienjarige Amina Filali zelfmoord pleegde omdat ze niet met haar verkrachter wilde trouwen. En zoals de discussie over nieuwe wetgeving vorig jaar in een stroomversnelling raakte toen via beelden naar buiten kwam hoe een meisje met geestelijke beperkingen op klaarlichte dag door een groep jongens in een bus in Casablanca was aangerand.

Lees ook over aanpassing van de Marokkaanse verkrachtingswet

Kleine overwinning

Laila Amili noemt de verkrachting van Okkaru en de andere zaken „onacceptabele incidenten”. De 51-jarige Marokkaanse is één van de boegbeelden in de strijd om vrouwenrechten in het Noord-Afrikaanse land en voert haar dagelijkse gevecht op de juridische afdeling van het parlementsgebouw waar ze parlementariërs helpt bij het interpreteren en formuleren van wetteksten. Dit jaar kon ze een kleine overwinning vieren toen Bassima Hakkaoui, de vrouwelijke minister van gezin, een wet om geweld tegen vrouwen te bestraffen in het parlement presenteerde. Deze wet zal in september van kracht moeten worden. „Ik ben er op zich heel blij mee”, stelt Amili. „Maar helaas gaat de wet in velerlei opzichten nog niet ver genoeg en zijn de straffen nog te laag.”

Het is volgens Amili nog maar de vraag wat wet 103-13 écht teweeg gaat brengen. „Iedere actie van genderdiscriminatie waarbij fysieke, psychologische, seksuele of economische schade wordt toegebracht aan een vrouw wordt bestraft”, zo luidt de letter van de nieuwe wet. „Levert fluiten naar vrouwen psychologische schade op? Is verkrachting binnen het huwelijk ook een misdaad? Hoe het in de praktijk uit zal werken is nu nog onduidelijk. Maar we kunnen mannen straks wel met de wet in de hand afschrikken. Ze zijn toch vaak wel bang voor de cel.”

Lees ook over de afnemende populariteit van de koning: De Marokkaanse koning denkt vooral aan zichzelf

Afwijzen als ‘foute moslim’

Amili blijft bij haar strijd op verzet stuiten van tegenstanders die haar – al dan niet met de koran in de hand – afwijzen als „een foute moslim”. „Wat in eeuwen zo is gegroeid, verander je niet in een paar jaar”, verzucht Amili. „Het heeft geen zin om keihard de discussie aan te gaan met mannen die er andere denkbeelden op nahouden. Dat is een heel langzaam proces.”

Als Amili haar positie vergelijkt met die van haar moeder stelt ze vast dat er veel ten goede is veranderd. Onder invloed van koning Mohammed VI is in 2004 het Marokkaanse familiewetboek gewijzigd. Beide echtgenoten hebben sindsdien een gedeelde verantwoordelijkheid binnen het huwelijk, de ‘gehoorzaamheid’ van de vrouw aan de man is verdwenen, vrouwen mogen zelf hun partner kiezen en beslissen over echtscheiding. En de minimumleeftijd voor het huwelijk is verhoogd van vijftien naar achttien jaar. „De vrouw heeft zichzelf een bescheiden positie in onze samenleving weten te verwerven”, stelt Amili. „Nog altijd niet genoeg, maar we kunnen nu als groep dingen veranderen. We streven ook niet in alles totale gelijkheid na. In de koran staat bijvoorbeeld dat zonen bij een erfenis twee keer zoveel moeten krijgen als dochters. Wie dat wil kan naar een notaris gaan om de nalatenschap anders te regelen. De notaris kan tegenwoordig ook een vrouw zijn.”

Land van twee snelheden

Amili stelt dat er met name in dunbevolkte gebieden, ver weg van steden als Rabat en Casablanca, nog een wereld te winnen is voor vrouwen. „Marokko is een land van twee snelheden. In de Atlas, het oosten of het Rifgebied zie je nog steeds bijna geen vrouwen in het straatbeeld. Het is soms heel moeilijk de vrouwen daar te benaderen. De angst zit diep van binnen. Ik luister daar liever, dan dat ik er de vrouwen bevoogdend toespreek. Toch is ook hier de mentaliteit aan het veranderen.”

De aangifte en het moedige verhaal van Khadija Okkarou voor de camara’s van de televisie is daar volgens Amili het bewijs van. „Misdaden moeten worden vervolgd, dat is het belangrijkste.”

Een cartoon over de verkrachtingszaak werd veel gedeeld op sociale media:

    • Koen Greven