‘Nederland weigert een op vijf Syrische herplaatsers’

De geweigerde Syriërs hebben extremistische sympathieën of conservatieve denkbeelden die integratie bemoeilijken, stelt hoofdcommissaris Paul van Musscher in een interview met de Volkskrant.

Een Syrische vluchteling draagt eten bij de Turkse grens. Foto Sedat Suna/EPA

Nederland weigert een op de vijf Syriërs die via Turkije in Nederland herplaatst worden. Deze Syriërs, geselecteerd door de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, vallen af wegens extremistische sympathieën of conservatieve denkbeelden die hun kansen op integratie volgens de Nederlandse overheid verkleinen.

Dat stelt hoofdcommissaris Paul van Musscher, portefeuillehouder vreemdelingenzaken en migratiecriminaliteit, woensdagochtend in een interview met de Volkskrant. De VN-Vluchtelingenorganistatie bevestigt dat 20 procent van de Syriërs uiteindelijk niet in Nederland geplaatst wordt. Wereldwijd worden 9 procent van de plaatsingsverzoeken niet uitgevoerd, schrijft de UNHCR.

De herplaatsingsafspraken worden overzien door de UNHCR en zijn onderdeel van de Turkije-deal. De VN-Vluchtelingenorganisatie identificeert Syriërs die in aanmerking komen voor herplaatsing en draagt die voor bij landen die de Turkije-deal hebben ondertekend. Deze landen selecteren vervolgens uit de voordrachten van de VN-Vluchtelingenorganisatie en nemen het laatste besluit.

In een reactie schrijft de UNHCR dat het landen oproept om de bescherming van Syriërs voorrang te geven op integratiecriteria. “Dit is in lijn met het overkoepelen doel van de herplaatsingen: het is een instrument om de meest kwetsbare vluchtelingen te beschermen.”

‘Streep door dossier’

Syriërs die voorgedragen worden voor herplaatsing worden van tevoren onderzocht door Nederlandse autoriteiten, schrijft de Volkskrant. De politie en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) controleren of ze betrokken zijn geweest bij oorlogsmisdaden of een bedreiging kunnen vormen voor de nationale veiligheid.

Ook voert het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) volgens de Volkskrant gesprekken met de vluchtelingen over het leven in Nederland. Daarover zegt Van Musscher:

“Als jij zegt: mijn kinderen gaan koste wat kost niet in gemengde klassen of er wordt niet samen gezwommen, dan gaat er een streep door je dossier en kom je Nederland niet in.”

Het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt tegen de Volkskrant dat Syriërs zich ook terugtrekken uit de procedure omdat de Nederlandse waarden over diversiteit en gelijkwaardigheid niet stroken met hun opvattingen.

Volgens de VN-Vluchtelingenorganisatie zijn extremistische of conservatieve opvattingen niet de enige reden dat bijna een op vijf te herplaatsen Syriërs niet naar Nederland komt. Syriërs zelf stoppen ook met de procedure omdat ze voorkeur hebben voor andere landen. Dat kan bijvoorbeeld omdat ze daar familie hebben wonen, laat het UNHCR aan NRC weten.

Succesvol integreren is een belangrijke factor voor het succes en de duurzaamheid van het herplaatsingsprogramma zegt de VN-Vluchtelingenorganisatie. De UNHCR zegt al rekening te houden met familie, taal, werkvaardigheden en “sociale en culturele banden” als het vluchtelingen aandraagt voor herplaatsing.

Bij vluchtelingenopvang mag je officieel niet mensen selecteren. In de praktijk gebeurt dat vaak toch.

Turkije-deal

De herplaatsingen zijn onderdeel van de Turkije-deal, afspraken die de EU in maart 2016 sloot met Turkije. Met de deal probeerde de EU de illegale migratie via Griekenland en Turkije te verminderen. De EU zou voor iedere vluchteling die Turkije opneemt ook een vluchteling opnemen, tot een maximum van 72.000.

Dit jaar nam Nederland 288 Syriërs uit Turkije op, schrijft de Volkskrant. Een jaar eerder waren dat er circa 2.100. In totaal namen EU-landen dit jaar nog geen 15.000 Syrische vluchtelingen over, blijkt uit cijfers van de UNHCR.

Sinds 2017 halveerde het aantal herplaatsingen van Syrische vluchtelingen in landen die de Turkije-deal tekenden. Tegelijkertijd steeg het aantal Syrische vluchtelingen in het land van 4,9 miljoen tot 5,6 miljoen, schrijft de VN-Vluchtelingenorganisatie. In totaal namen de EU-landen sinds 2014 141.000 Syrische vluchtelingen op.

    • Rik Wassens