Hoe de broekzak een feministisch strijdpunt werd

Waar het nieuwste model iPhone in alle mannenbroekzakken past, lukt dat bij vrouwenbroeken maar in 40 procent van de gevallen. Zo zit je als vrouw goed met onder andere Tommy Hilfiger en Levi’s. Maar wie een broek van de vrouwenafdeling van H&M draagt, kan maar beter een tas meenemen.

Foto iStock

Het is voor veel vrouwen een bron van ergernis; het gebrek aan broekzakken of, wanneer ze wel op een pantalon gestikt zitten, dat er amper een pakje kauwgom in past. Cultuursite The Pudding berekende het precieze verschil in afmetingen tussen vrouwen- en mannenzakken.

In ieder geval concludeerden journalisten Jan Diehm en Amber Thomas dat vrouwenbroekzakken - aan de voorkant dan - bijna de helft korter zijn dan bij mannenbroeken. In de breedte scheelt het bovendien vaak ook ruim een halve centimeter. Met behulp van een computerprogramma bekeken de redacteuren welke alledaagse spullen wel en niet in die kleine broekzakjes passen.

Beter een tas meenemen

Waar het nieuwste model iPhone, de iPhone X, in alle mannenbroekzakken past, lukt dat bij vrouwenbroeken maar in 40 procent van de gevallen. Zo zit je als vrouw goed met onder andere Tommy Hilfiger en Levi’s. Maar wie bijvoorbeeld een broek van de vrouwenafdeling van H&M draagt, kan maar beter een tas meenemen.

Van achteren gaat het wel iets beter. De breedte van mannen- en vrouwenbroekzakken is aan de achterkant iets gelijk, maar broekenzakken van de mannenafdeling zijn alsnog iets dieper. Tussen straight (strak, iets ruimer) en skinny (strak, nauw om het lijf) zat overigens weinig verschil. Het lijkt een marginaal probleem, maar toch is de broekzakkendiscussie een veelbesproken onderwerp op sociale media, vooral onder feministen. Dat heeft zowel een geschiedkundige als een economische oorzaak.

‘Vier bulten’

Eerst de geschiedenis. Vrouwenmode veranderde aan het einde van de achttiende eeuw tijdens de Franse revolutie enorm; er moest meer taille in kleding worden aangebracht om vrouwen smaller te doen ogen. Daar hoorde ook bij, zo schrijven Diehm en Thomas, dat kledingzakken kleiner moesten: vrouwen beschikten immers al over “vier bulten” (borsten en heupen) en een volle portemonnee zou een oncharmante toevoeging zijn. En dus werd de handtas, een afgeleide van de tas die arbeiders oorspronkelijk meedroegen, voor vrouwen de mode.

Maar die overgang, zo merkt Spectator-journalist Paul Johnson op, maakte vrouwen ook fysiek afhankelijker en dus minder autonoom. Een handtas beperkt de beweging. Niet voor niets maakten Amerikaanse suffragettes, feministen van de Eerste Golf, begin twintigste eeuw een punt van praktische pakken. Mét grote zakken.

Kledingindustrie

Moderne feministen wijzen tegenwoordig vaak op een tweede, neoliberaal argument: de kledingindustrie heeft er baat bij om broekzakken zo klein mogelijk te houden. Met de verkoop van handtassen is alleen in Europa in 2018 namelijk al zo’n 8,5 miljard dollar gemoeid, omgerekend zo’n 7 miljard euro.

Wanneer vrouwen hun telefoon en portemonnee voortaan in een broekzak zouden dragen, dan zou de kledingindustrie vermoedelijk flink minder winst maken. Op die manier zou je het als vrouw (haast verplicht) met je meedragen van een handtas als een vorm van pink tax kunnen zien, de extra uitgaven die vrouwen ten opzichte van mannen kwijt zijn aan hun uiterlijk. Het wachten is nu op de ontwerper die de trends uit de achttiende eeuw als achterhaald verklaart.

Bekijk hier de hele productie van The Pudding, Someone clever once said women were not allowed pockets.

Het Youtubekanaal scroll.in onderzocht eerder dit jaar hoe het bijvoorbeeld met zakken in traditionele Indiase kleding zit. Bekijk de video hier:

    • Maartje Geels