Ethiopische dam is nu inzet van machtsstrijd

Nijl De bouw van Afrika’s grootste dam is vertraagd. De premier van Ethiopië heeft nu het contract met het staatsbedrijf opgezegd.

De Renaissancedam bij de Nijl in Ethiopië is nog lang niet klaar. Foto EPA/STR

Op zijn eerste internationale persconferentie, afgelopen zaterdag, deed premier Abiy Ahmed van Ethiopië een sensationele onthulling over de in 2011 begonnen aanleg van de Renaissance Dam in de Blauwe Nijl. „Het project zou binnen vijf jaar klaar geweest moeten zijn, maar zeven of acht jaar later werkt er nog geen enkele turbine”, snierde de premier.

De dam zou aanvankelijk rond de 3,6 miljard euro kosten. De Ethiopische overheid bekostigt 90 procent, de rest komt van obligaties en geldinzamelingen in het land. De bouw is nu pas voor 60 procent klaar en de voltooiing van het megaproject gaat mogelijk nog tien jaar duren.

Abiy Ahmed gaf het door het leger gerunde Metec (Metals and Engineering Corporation) de schuld en annuleerde het contract met het staatsbedrijf. „Ethiopië heeft problemen om projecten af te maken, niet alleen bij de dam maar ook in de suikersector en bij de aanleg van wegen en flats met appartementen treden vertragingen op.”

Het militair-industriële conglomeraat Metec bestaat uit tal van bedrijven, actief in onder meer de productie van suiker, steenkool, kunstmest en de assemblage van vrachtwagens, stadsbussen, tractoren en machines. Volgens de in 2012 overleden premier Meles Zenawi, de architect van het economische beleid, was er in Ethiopië geen plaats voor neoliberalisme en zouden staatsbedrijven helpen bij de modernisering en de industrialisering van het land. Maar de staat kon het niet alleen klaren en de economie liep steeds meer vast.

Bedreiging

Het is aan Abiy Ahmed om de boot weer los te trekken en hij belooft nu wel privékapitaal toe te laten. Zijn onverwachte benoeming begin april tot premier vormt een bedreiging voor de dominante positie sinds een kwart eeuw van politici uit de noordelijke regio Tigray in de regeringspartij. Abiy Ahmed behoort tot de Oromo’s, ’s lands grootte bevolkingsgroep. In de politiek en het leger en dus ook in Metec bezetten de Tigreeërs strategische posten.

„De premier moet de tycoons aanpakken, maar er wachten hem daarbij nog vele hobbels op de weg”, voorspelt een buitenlandse econoom, die werkt bij een internationale organisatie in de hoofdstad Addis Abeba en daarom anoniem wil blijven. „De oude garde controleert de transportsector, de in- en export en onroerend goed en zal proberen terug te slaan.”

Abiy Ahmed moet het patronagesysteem rond de Tigreeërs dus afbreken zonder al te veel brokken te maken. Hij ontsloeg al hoge Tigreeërs in het veiligheidsapparaat en met zijn maatregel tegen Metec raakt hij voor het eerst hun financiële positie.

De moord in juli op Simegnew Bekele, de Ethiopische ingenieur van de Renaissance dam, werd ook al in verband gebracht met vermeend wanbeleid door Metec. Volgens berichten op sociale media stond Simegnew op het punt een persconferentie te geven over de achterstand in de bouw en over geruchten van corruptie. Volgens Abiy Ahmed gaf Simegnew „zijn leven voor zijn land”.

De dam zou de watertoevoer naar Egypte afknijpen. De bouw roept daarom de vraag op: Van wie is het water van de Nijl?
    • Koert Lindijer