Recensie

Binge-lezen: de beste stripseries voor volwassenen

Strips Er is een overweldigend aanbod aan stripseries voor volwassenen. Enkele daarvan kunnen zich meten met de beste graphic novels. NRC kiest vijf series die je niet mag missen.

Het is een wat ondergeschoven kindje: de stripserie voor volwassenen. De strip, van oudsher gezien als een genre voor kinderen, heeft altijd ook op volwassenen gerichte werken gekend. Maar van de opkomst van de graphic novel, de afgelopen decennia een belangrijk factor in de emancipatie van de strip, heeft de serievorm niet altijd meegeprofiteerd.

Inmiddels is er een veel breder aanbod aan genres in stripvorm: van het journalistieke stripverhaal, de stripdocumentaire tot aan het stripdagboek en stripbiografie. Tijd om ook eens te kijken naar de vorm die in strips voor de jeugd altijd al de grootste was: de stripserie.

Stripseries voor volwassenen zijn er in overvloed. Uit die veelheid volgt ook dat lang niet alles even bijzonder of goed is. Waar een graphic novel bijna altijd een artistieke aandrang verraadt, is dat bij de stripserie meestal maar de vraag. Vandaar deze kleine selectie van mooie en bijzondere stripseries.

  1. Saga: Romeo en Julia in een ruimte-oorlog

    Saga, van Brian K. Vaughan en Fiona Staples

    Saga is Romeo en Julia in de ruimte: hij, Marko, is een gehoornde van Wreath, zij, Alana, een gevleugelde van Landfall, twee planeten die al eeuwenlang met elkaar in oorlog zijn. Hun liefdesbaby is monstrueus in de ogen van hun landgenoten en er staat een prijs op hun hoofd.

    Het perspectief van dit romantische verhaal is bijzonder. Hun eindeloze vlucht door het sterrenstelsel wordt verteld door het meisje dat ze hebben verwekt en dat levert een ironische, bijdehante vertelstem op. Zij levert ontspannen en geestig commentaar op de gebeurtenissen, haar ouders en het bonte gezelschap aan metgezellen: geesten, robots, pratende dieren en andere mutanten, met veel fantasie gecreëerd door tekenaar Fiona Staples.

    Hoe uitzinnig de setting van deze sciencefictionstrip ook is: de geestige dialogen, de uitgewerkte personages en het vlechtwerk aan plotlijnen zorgen ervoor dat Saga in essentie aandoet als een tragikomisch drama. De humanistische insteek en een ondergrond van prikkelende ideeën over oorlog, gender, nationalisme, ouderschap, liefde en geweld maken het ook een gelaagde, kunstzinnige strip.

    Fragment uit ‘Saga’

    Saga, waar sinds 2012 acht delen van verschenen, is al vier keer bekroond met de Eisner Award, de strip-Oscar, voor beste stripserie. De Amerikaanse makers, Brian K. Vaughan en Fiona Staples, zijn meermalen onderscheiden, als respectievelijk beste auteur en beste tekenaar. Vaughan, die drie seizoenen meeschreef aan de tv-serie Lost, maakte eerder al de ijzersterke stripserie Y: the last man. (RR)

    Saga begon in 2013 en loopt nog. Acht delen, in het Engels. (Vertaling na 2 dln gestopt).
  2. Undertaker: duistere western over rondreizende doodgraver

    Undertaker, van Ralph Meyer en Xavier Dorison.

    Deze western-strip van het Franse duo Ralph Meyer (tekeningen) en Xavier Dorison (scenario) werd bij de lancering in 2015 de nieuwe Blueberry gedoopt. Helemaal onterecht is dat niet, mede gezien de verwante tekenstijl, maar het duo heeft zich onder die ongemakkelijke vergelijking uitgewerkt met een reeks steeds sterkere albums met een eigen signatuur.

    De ‘Undertaker’ is een in zijn lijkkoets rondreizende doodgraver, een vrijgevochten ex-soldaat, die bizarre opdrachten accepteert om doden te begraven. Gaandeweg krijgt hij gezelschap van een Britse gouvernante en een bazige Chinese, die hem in gevatte dialogen van repliek dienen. De sfeer van deze western is klassiek, zoals recent verbeeld in sublieme tv-series als Deadwood en Hell on Wheels: duistere personages, ruw volk, het Wilde Westen, waar het recht van de sterkste en rijkste geldt.

    Visueel en inhoudelijk is er veel te beleven. De knappe tekeningen van Meyer zijn levendig en van een grote intensiteit, met een dynamische vlakverdeling en een donkergetinte kleurstelling die goed aansluit bij de vernuftige en opwindende avonturen die Dorison bedenkt.

    Het Wilde Westen is bij Dorison ook een moreel landschap, met veel grijstinten en een protagonist die evenveel vragen oproept als zijn tegenstanders. In deel 3, De reus van Sutter Camp, introduceert Dorison een memorabele boef, een sadistische dokter die graag op mensen experimenteert. Met iedere wending van het verhaal worden de details gruwelijker, en wordt schimmiger waar de grens tussen goed en kwaad ligt. (RR)

    Undertaker begon in 2015 en loopt nog. Vier delen.
  3. Magasin Général: kroniek van de modernisering van een Canadees dorpje

    Magasin Général, van Loisel & Tripp

    Magasin Général is een negendelige kroniek over een Canadees dorpje in de jaren twintig van de vorige eeuw. De charmante geschiedenis begint in Notre-Dame-des-Lacs, waar de winkel van Felix het middelpunt van alle bedrijvigheid is. Als hij plotseling overlijdt neemt zijn jonge vrouw Marie het over. Zij is een buitenstaander, eentje uit de grote stad. Marie neemt het dorpje en haar bewoners aan de hand en loodst ze de moderne tijd in. Emancipatie, homoseksualiteit en een vrijere moraal sluipen langzaam het behoudende dorpsleven binnen.

    Het verhaal strekt zich uit over meerdere jaren en omdat de mannen in de wintermaanden naar elders vertrekken om seizoensarbeid te verrichten, zien zij bij terugkomst de gemeenschap steeds wereldser worden.

    Fragment uit ‘Magasin Général’

    De Franse Loisel en Tripp, die samen het verhaal schreven én tekenden, nemen alle tijd. Zo leert de lezer niet alleen de personages door en door kennen, maar ook het landerige tempo van Notre-Dame-des-Lacs. De tekeningen zijn prachtig en ademen de sfeer van Het kleine huis op de prairie en Dr. Quinn. Een serie om van te houden, met een sluitstuk dat schittert van ontroering. (SN)

    Magasin Général is afgerond. Liep tussen 2006 en 2014. Negen delen, drie integrale bundels.
  4. Gung-Ho: post-apocalyptische vertelling over een sinistere wildernis

    Gung-Ho, van Thomas Von Kummant & Benjamin von Eckartsberg

    Gung Ho is een imposante post-apocalyptische vertelling over een sinistere wildernis waarin de dienst wordt uitgemaakt door bloeddorstige ‘rippers’ - een kruising van ijsberen en zombies. De mens is teruggedrongen in ommuurde kolonies, die via onderlinge treinverbindingen van voedsel en wapens worden voorzien. Als een van die kolonies van bevoorrading wordt afgesneden breekt de pleuris uit.

    In deze wereld volgen we twee tienerbroers, Zack en Archer. Hun puberale branie en onbezonnenheid zijn levensgevaarlijk en leiden tot wrijving met de oudere garde, die vreest voor de toekomst van de kolonie. De vijfdelige serie heeft een groot aantal verhaallijnen die de spanning behoorlijk opvoeren: de situatie in de kolonie wordt steeds penibeler, terwijl de jongeren eigengereider worden.

    De krachtige en zeer expressieve tekeningen van de Duitsers Thomas von Kummant zijn even wennen, zeker voor de klassieke striplezer: de computermatige platen zonder contourlijnen lijken op stilstaande beelden uit animatiefilms. Maar dat pakt goed uit. De enorme vaart in het verhaal en het verrukkelijke kleurgebruik maken van Gung Ho een bijzondere strip. (SN)

    Gung Ho begon in 2013 en loopt nog. Drie van de vijf delen in vertaling verschenen.
  5. Jerome K. Jerome Bloks: sullige speurneus verliest wel eens bewijsstuk

    Jerome K. Jerome Bloks, van Alain Dodier

    Geen grotere sul dan Jerome K. Jerome Bloks. Deze speurneus met ziekenfondsbrilletje en Solex sluit zich regelmatig buiten, verliest wel eens een bewijsstuk en kan zelden zonder de hulp van zijn vriendin Babs.

    Fransman Alain Dodier heeft al 26 albums gemaakt, die uitblinken in sfeer en kleinmenselijk drama. De zaken die Bloks mag oplossen zijn ingrijpend op persoonlijk niveau, vaak in de familiesfeer: een vermissing, diefstal of chantage, een ontvoering. Hij speurt, noteert en gaat op gesprek bij betrokkenen. Bij Bloks draait het om ouderwets handwerk, zoals het een klassiek Bogart-adept betaamt.

    De delen zijn los te lezen, en vanwege de beperkte hoeveelheid terugkerende personages is het geen enkel probleem te beginnen bij de latere albums, met De kluizenaar en Het mes in de boom als aanraders. (SN)

    Jerome K. Jerome Bloks loopt nog. Begon in 1985, 26 delen.
  • Meer eigentijdse topseries:

    De Arabier van de toekomst, Riad Sattouf (2014-heden). Over opgroeien in Syrië. Kreeg vijf-ballenrecensie in NRC. Vier delen verschenen (drie vertaald).

    Krasse knarren, van Wilfrid Lupano & Paul Cauuet (2013-heden). De avonturen van drie Franse bejaarden met anarchistische roots. Kreeg vier-ballenrecensie in NRC. Vier delen.

    Blast, van Manu Larcenet (2010-2014). Man laat zijn leven achter zich en gaat zwerven. Kreeg vijf-ballenrecensie in NRC. Vier delen.

    De werelden van Aldebaran, van Léo, Rodolphe & Marchal. heerlijke sciencefiction over de kolonisatie van verre planeten. Begin in 1994. Vier cycli (over steeds een andere wereld) van 5 albums verschenen, ook integraal gebundeld per cyclus. Nieuwe verhaallijnen met nieuwe werelden lopen nog.

    • Ron Rijghard
    • Stefan Nieuwenhuis