Opinie

Wiebes ontwapenend? Hij zat dubieuze verhalen te vertellen

zag hoe minister Wiebes in Zomergasten oneerlijk was over het aardbevingsgevaar in Groningen.

Minister Eric Wiebes (VVD), zondagavond in Zomergasten.

‘Fascinerende Zomergasten met ontwapenende minister Wiebes’, luidde de kop boven de bespreking van Arjen Fortuin over de tv-uitzending van afgelopen zondagavond. Een „uitzonderlijk mens” noemde hij de minister van Economische Zaken en Klimaat, „begeesterd, inspirerend en op een moeilijk verklaarbare manier ontwapenend”.

Zelf had ik blijkbaar naar een heel andere uitzending zitten te kijken: naar een minister die heel slim een verhaal vertelde dat hij sinds zijn aantreden elke keer weer vertelt. Bijvoorbeeld: de grootschalige versterkingsoperatie in Groningen is niet meer nodig want de gaswinning wordt afgebouwd. Vandaar ook de gelijktijdigheid van die twee mededelingen eind maart: gaswinning stopt in 2030 (hoera!), versterkingen worden geminimaliseerd (huh?). Een stinkbom, verpakt in een bonbon.

22.000 woningen in centraal-Groningen zouden volgens de plannen die tot dan toe waren ontwikkeld – onder andere door Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders – moeten worden gesloopt of verbouwd zodat ze in de toekomst stevige bevingsschokken konden opvangen. Wiebes vertelde tegen Abbring dat hij in het begin van zijn ministerschap „met buikpijn” over die versterkingsoperatie had gelezen.

Lees ook: Fascinerende Zomergasten met ontwapenende minister Wiebes

Wiebes vond die massale versterking niet meer maatschappelijk verantwoord, maar argumenten had hij daar niet echt voor, behalve dan dat hij er „ongelukkig” van werd. In november was hij al „begonnen met sparen” om zo de gaswinning naar beneden te kunnen brengen. „Veel radicaler dan tot dan toe gebruikelijk was geweest.”

Onheuse verstrengeling

In deze paar zinnetjes zit weer die onheuse verstrengeling van die twee grote beweringen: gaswinning omlaag dus zijn de grootschalige versterkingen niet meer nodig. Dat argument is een drogreden. Dat heeft de beving bij Zeerijp (3,4) op 8 januari van dit jaar aangetoond. Hoe had die zware beving immers kunnen ontstaan middenin het bevingsgebied waar alle pompen al jaren waren stilgezet?

Geofysici, geologen en andere deskundigen waren allemaal verbaasd, sommige zelfs verbijsterd.

Volgens Läslo Evers van het KNMI moest het noorden zelfs rekening houden met een toename van bevingen en ook met zwaardere bevingen, ondanks de verminderde winning. „Eerder dachten wij nog dat een afname van gaswinning gepaard ging met een afname van bevingen, maar dat blijkt helaas niet zo te zijn.”

En op die onzekerheid heeft Wiebes zijn besluit genomen om de versterkingsoperatie te ontmantelen. Toen Abbring hem confronteerde met die zwakke redenering en zei: „Niemand weet dat zeker, ook het KNMI niet”, zwenkte Wiebes met zijn hoofd naar rechts, terwijl hij op een vreemde, bijna pijnlijke manier met zijn mond en ogen trok. Alsof hij wilde zeggen: wat moet ik daarop zeggen? Hij zei niets.

Raadsels in de ondergrond

Niemand weet precies wat er gaat gebeuren in de ondergrond van Groningen – ook als je de winning vermindert of stopt. Stoppen met gaswinnen is dus volstrekt geen argument voor het afbouwen van de versterkingsoperatie. Wat dan wel? Simpel: geld. Hoofdbestuurder van Woningbouwvereniging Lefier, Lex de Boer, heeft in 2016 al berekend wat de versterkingsoperatie voor het centrale bevingsgebied zou betekenen: vijftien tot twintig miljard euro alleen al voor de gebouwen die onder de woningbouwcorporaties vallen, zo vertelde hij aan het Dagblad van het Noorden.

Lees ook: Op Walsemaweer is niemand meer welkom

Niemand zit te wachten op grootscheepse versterkingsoperaties in centraal-Groningen. Hele dorpen, wijken en buurten zullen op de schop gaan en onherstelbaar veranderen. Maar waar nog minder Groningers op zitten te wachten zijn argumenten die op drijfzand gebaseerd zijn. Wij weten niet precies wat de gevolgen zijn van de laatste stuiptrekkingen van de gaswinning en geologen weten dat ook niet. Wees daarover eerlijk en verzin geen dubieuze verhalen. Er is maar één echt argument voor het stopzetten van de versterkingsoperatie en dat is de financiële afwikkeling. Zeg dat dan.