Topman Uber: ga liever fietsen in de binnenstad

Nieuwe deelvoertuigen Dara Khosrowshahi, baas van Uber, wil taxiritten op de korte afstand vervangen door deelfietsen.

In San Francisco haalt de ene klant het slot van een elektrische fiets van Jump, terwijl de ander al een step van Bird te pakken heeft. Foto David Paul Morris / Bloomberg

Uber, groot geworden als taxidienst, wil korte ritjes in binnensteden gaan ontmoedigen. Het Amerikaanse bedrijf vindt dat klanten beter kunnen gaan fietsen dan een Uber-taxi bestellen. Het levert minder verkeersoverlast op en op lange termijn meer Uber-klanten. Dat zegt topman Dara Khosrowshahi in een interview dat maandag in de Financial Times verscheen.

Uber wil niet langer volledig afhankelijk zijn van (deel)auto’s. Het bedrijf kocht dit voorjaar voor 200 miljoen dollar (171,2 milljoen euro) Jump, een bedrijf dat elektrische fietsen verhuurt via een app. Jump wordt binnenkort in Berlijn geïntroduceerd en – mits gemeenten dat toestaan – wellicht ook in Nederlandse steden.

Transportbedrijven Uber en Lyft zouden het verkeer efficiënter maken, maar San Francisco raakt juist erger verstopt.

Duizend kilo staal

Uber propageerde altijd dat gedeeld autogebruik het particuliere autobezit terugdringt en daardoor steden autoluw maakt. Maar in de praktijk blijkt dat de verkeersdrukte in populaire Uber-steden als San Francisco en New York juist toeneemt: chauffeurs van autodeeldiensten trekken naar het stadscentrum om lucratieve ritjes te scoren. Ze worden ernaartoe gelokt door apps van Uber of Lyft, die in de spits hogere tarieven beloven. Daardoor raakt het verkeer verder verstopt.

De auto is voor korte ritten niet ideaal, beseft Uber nu. „Het is erg inefficiënt om tijdens de spits met een blok staal van duizend kilo één persoon tien straten verderop te transporteren”, zegt Khosrowshahi in de FT.

Als steden minder verstopt zijn, zullen Uber-chauffeurs meer langere ritten kunnen uitvoeren, verwacht Khosrowshahi. Op langere termijn levert dat Uber en zijn chauffeurs meer geld op, denkt de topman.

Khosrowshahi is bezig aan zijn tweede jaar aan het roer van Uber en moet het bedrijf op een beursgang voorbereiden. Dat betekent: terugtrekken uit verliesgevende markten als China en Rusland, afstoten van de leasetak en uitbreiding met nieuwe diensten zoals Jump. Daarnaast probeert Uber de ‘verziekte’ bedrijfscultuur die onder Kalanick ontstond, uit te bannen.

Vorig jaar investeerde het Japanse Softbank 10 miljard dollar in Uber. De tijd drong. Lees Een nieuwe geldkraan voor Uber

Uber matigde ook zijn toon ten opzichte van de steden waarin het oprereert. Het bedrijf, begonnen in 2009, joeg taxicentrales en lokale overheden tegen zich in het harnas door lak te hebben aan regels. De nadruk ligt nu op samenwerking. Noodgedwongen, omdat Europese steden de vrijheid van Uber verder beknotten.

The last mile

Uber ziet de auto niet langer als de gedoodverfde manier om je in een stad te vervoeren. Naast de deelauto moeten de elektrische deelfiets, deelscooter en de deelstep de binnenstad veroveren: allemaal opties om the last mile te overbruggen, de korte afstand tussen de trein of het busstation en je uiteindelijke bestemming.

‘Multimodaliteit’ is de term die Uber bezigt voor reizigers die meerdere vervoersmiddelen gebruiken om van A naar B te komen. Een combinatie van openbaar vervoer, (deel-)fietsen en scooters en autodeeldiensten om te concurreren met particulier autobezit. Wandelen hoort ook bij het multimodale pakket, zegt Uber.

Nieuwe deelergernis

Het deelverkeer in grote steden trekt nieuwe investeerders aan. Lime en Bird (verhuurders van elektrische scooters en steps) haalden beide al meer dan 400 miljoen dollar aan kapitaal op. Bird wil ook in Nederland voet aan de grond krijgen.

Vergeleken met een autodeeldienst lijkt een netwerk van deelfietsen en -scooters makkelijk te realiseren: er zijn geen chauffeurs nodig, die gescreend moeten worden en geld kosten. In het Verenigd Koninkrijk worden Uber-chauffeurs gezien als werknemers met recht op minimumloon en een vakantievergoeding, en in Nederland hebben ze een officiële taxivergunning nodig.

Lees ook: Nog meer fietsen kan de stad niet aan

Ook deelfietsen zijn aan regels onderhevig. Vorige zomer begonnen verschillende bedrijven fietsen te verspreiden in Rotterdam en Amsterdam. Daarvoor werden bestaande stallingen gebruikt – die zijn al overvol. De ‘strooifietsen’ wekten zoveel ergernis op dat ze voorlopig verboden zijn. De steden hebben hun les getrokken uit ervaringen met diensten als Uber en Airbnb en zetten zich schrap voor een invasie van nieuwe deelvoertuigen.

Veel elektrische scooters en steps zijn bovendien nog niet toegestaan op de openbare weg. Het kan maanden duren voordat de RDW ze goedkeurt – als ze worden goedgekeurd.

    • Marc Hijink