Ruim een ton vuil per seconde erbij

Mondiaal probleem

Met de verstedelijking groeit de mondiale afvalberg. De toename wordt veroorzaakt door de groeiende welvaart in armere landen.

Afval dat gesorteerd moet worden. Foto Loic Venance/AFP

Volgens de teller van www.theworldcounts.com is dit jaar al ruim 1,36 miljard ton afval geproduceerd. De cijfertjes tollen voorbij. Elke seconde komt er meer dan een ton vuil bij. Volgens de website verdwijnt 99 procent van alles wat we kopen binnen een half jaar in de afvalbak.

De Wereldbank noemt afval in het rapport What a Waste (2012) een van de belangrijkste bijproducten van de verstedelijking. Rond de eeuwwisseling leefden volgens dat rapport circa 2,9 miljard mensen in steden. Die waren gemiddeld verantwoordelijk voor 0,64 kilo afval per dag.

Tien jaar later was het aantal stedelingen gegroeid tot iets meer dan 3 miljard mensen, die dagelijks zo’n 1,2 kilo afval produceren. Intussen woont ruim de helft van de mensheid in steden en de verwachting van de Wereldbank is dat zij rond 2025 verantwoordelijk zijn voor 1,42 kilo afval per dag, bij elkaar zo’n 2,2 miljard ton per jaar.

Na China heeft Indonesië het grootste aandeel in de plastic soep in de wereld. NRC-correspondent Annemarie Kas volgde het spoor van haar huisvuil naar een vuilstort in de hoofdstad.

De toename per persoon wordt vooral veroorzaakt door de groeiende welvaart in armere landen. Nog steeds produceren rijke landen per hoofd van de bevolking meer afval dan arme landen. Dit verandert snel. In 2004 is China de Verenigde Staten gepasseerd als de grootste producent van afval. Het verwerken van afval geldt in armere landen dan ook als de belangrijkste dienst die steden daar leveren. Volgens de Wereldbank gaat 20 tot soms wel 50 procent van de begroting van zo’n stad op aan het verwerken van alle vuilnis.

Toch is vaak geen sprake van een goede verwerking. Veel vuil wordt nog steeds bijna ongecontroleerd gestort of in de open lucht verbrand. Dit heeft grote gevolgen voor de volksgezondheid en voor milieu en klimaat (door het vrijkomen van het krachtige broeikasgas methaan). Voor de leefbaarheid van steden is goed afvalbeheer dus van groot belang.

De Verenigde Naties hebben het verminderen van afval in 2015 daarom opgenomen in de duurzame ontwikkelingsdoelen (sdg’s). Doel 12: zorgen voor duurzame consumptie en productie. Daarbij hoort hergebruik, recycling en verminderen van de hoeveelheid afval. De doelen zijn onderverdeeld in subdoelen, volgens 12.4 moeten landen zorgen dat het vervuilen van land, lucht en water door chemicaliën en ander afval zodanig reduceren ‘dat de schade voor mens en milieu tot een minimum worden beperkt’. De meeste doelen moeten voor 2030 bereikt zijn, voor doel 12.4 staat de deadline op 2020.

Volgens de Verenigde Naties is de ontkoppeling van economische groei en het gebruik van grondstoffen noodzakelijk voor duurzame ontwikkeling. De cijfers geven een ander beeld. Tussen 2000 en 2010 gaat stijging van het gebruik van materialen en grondstoffen sneller dan de groei van de economie.

    • Paul Luttikhuis