NPO2-baas: ‘We bezuinigen niet op journalistiek, we vernieuwen’

Seizoenspresentatie NPO Gijs van Beuzekom, zendermanager van NPO2, legt uit waarom hij snijdt in journalistieke programma’s, en vertelt wat hij verder nog van plan is met zijn zender.

Nieuwe tv-programma's op NPO2: Vrouw op Mars met Fidan Ekiz, Tokidoki met Paulien Cornelisse. Sahara met Bram Vermeulen. How To Be Gay met Margriet van der Linden. NPO

Onder een bewolkte lucht hield de publieke omroep NPO dinsdag in Hilversum een opvallend sobere seizoenspresentatie, waarin geregeld naar de ophanden zijnde bezuinigingen werd verwezen. „Weten de mensen wel dat we hier regenwater drinken?” grapte presentator Jort Kelder.

De omroep moet volgend jaar 62 miljoen euro bezuinigen op een budget van 802 miljoen. Ook NPO2 wordt getroffen. Brandpunt+ verdwijnt van televisie. Andere Tijden, Tegenlicht, Zembla en Focus moeten krimpen. Maar volgens de NPO wordt er juist niet bezuinigd op journalistiek. Het geld wordt alleen anders besteed; aan online journalistiek en nieuwe programma’s, bedoeld voor nieuwe doelgroepen. De omroep constateert namelijk een afname en veroudering van het NPO2-publiek. De kijker is gemiddeld 62 jaar. Op een avond kijken gemiddeld 334.000 mensen. Daarmee is NPO2 de vierde zender, na de grote publiekszenders NPO1, RTL4 en SBS6.

Voor het eerst wil Gijs van Beuzekom, zendermanager van NPO 2, de verbouwing van zijn zender toelichten.

U zou niet bezuinigen op journalistiek. Hoe zit dat?

„Dat klopt. NPO2 dreigt 7,5 miljoen euro te moeten bezuinigen op een jaarbudget van rond de 90 miljoen euro. Maar de journalistiek wordt juist ontzien. Daardoor moeten we wel geld halen bij de andere genres: levensbeschouwing, wetenschap, geschiedenis. Die worden in de plannen wel getroffen.”

Waarom snijdt u dan in uw journalistieke programma’s?

„We hebben één grote zorg en dat is dat ons publiek afneemt en snel ouder wordt. Dus willen we op andere platforms nieuwe doelgroepen bereiken met onze journalistieke content. De kijkers, in toenemende mate ook de oudere, willen de programma’s op een andere manier tot zich nemen. Niet iedereen wil vijftig minuten Tegenlicht op een vast tijdstip kijken op zondagavond. Maar velen willen wel in tien minuten, via sociale media of de website, de informatie van Tegenlicht tot zich nemen. Zodat ze mee kunnen praten. En mee kunnen denken.

„Voor die omslag naar online hebben we geld nodig. Omdat het online-budget niet wordt verhoogd, snijden we in onze tv-programmering, om zo een paar miljoen vrij te maken om de online impact te vergroten. Verder gaat het geld dat vrijkomt ook naar nieuwe programma’s waarmee we nieuwe groepen hopen te bereiken. Zoals De Hofbar van PowNed.”

Nu de kijkcijfers langzaam afnemen, praat de NPO liever over ‘impact’: dat wat een programma teweegbrengt onder het volk. Wordt het veel besproken? Is er ophef, vallen er ministers? Een middel om de impact te vergroten, is om het publiek te betrekken bij de programma’s: ze laten reageren, meepraten, een beroep doen op hun expertise. Van Beuzekom: „We willen een betere verbinding leggen met het publiek, en de kijkers betrekken bij het journalistieke proces. En dat kan alleen maar online.”

Tv-makers en omroepen ageren luid tegen uw verbouwing. Wat vindt u daarvan?

„Kijk, we maken natuurlijk geweldige programma’s. We zien alleen het kijkgedrag zo snel veranderen dat we erop moeten inspelen. Wie wil bouwen, moet eerst breken. Dat doet de tv-makers pijn, en daar heb ik alle begrip voor.”

Waarom schrapt u Brandpunt+? Dat programma heeft toch juist een geslaagde omslag naar online gemaakt.

„Het verdwijnt van de televisie, maar online blijft het bestaan, in de huidige sterke vorm. Het tv-programma, primetime om half negen, haalde de doelstellingen niet, niet in kijkcijfers en impact. Toen hebben we vorig jaar gezegd: ‘Jullie hebben zo’n succesvol platform. Kun je dan niet een verbinding vinden naar de tv?’ Tv zou online gaan volgen. Maar dat is niet gebeurd.”

Waarom snijden in populaire programma’s, zoals Andere Tijden?

Andere Tijden valt niet onder journalistiek, maar onder geschiedenis. En daar moeten we behoorlijk op bezuinigen. De halvering is deels bezuiniging, en deels om tegemoet te komen aan de wens van de NTR om NPO Focus te versterken, een online platform voor wetenschap, geschiedenis en cultuur. Andere Tijden wordt daar onderdeel van. Het gaat Focus: Andere Tijden heten. Overigens blijft de redactie wel grote geschiedenisseries maken, zoals vanaf volgende maand 80 Jaar Oorlog.”

Wat gebeurt er met de documentaires?

„Ook documentaires worden ontzien. Wel willen we graag één of twee keer per jaar een langer lopende, verhalende documentaireserie maken, aangestoken door Netflix-series als Wild Wild Country. Nu hebben we die budgetten helemaal niet, maar we willen wel kijken of we met die nieuwe vorm kunnen werken. En een groot voordeel is dat je ze online kunt bingen.”

„Aan de andere kant maken we juist geld vrij voor korte webdocs van een kwartier, door jonge makers over de hele wereld gemaakt, onder leiding van documentairemaker Jos de Putter. Ze zijn voor online gemaakt, maar we willen ze ook na Nieuwsuur op tv gaan vertonen.”

Volgens het jaarplan moet NPO2 iets doen aan zijn „zwaar informatief profiel”. Wilt u ook een andersoortig publiek bereiken? Is het naast oud ook onevenredig hoogopgeleid?

„Nee, dat niet. Maar we streven op zich wel naar een groter en breder publiek. Om de avond lekker te laten beginnen willen we om half negen toegankelijke, lichtere informatieve programma’s plaatsen. Zoals De Slimste, Verborgen verleden, Hier zijn de Van Rossums. Jeroen Krabbé gaat op zoek naar Marc Chagall. En we hebben een nieuwe serie, Het verleden van Nederland, over plaatsen met bijzondere verhalen.”

    • Wilfred Takken