Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Hoe we neppolitiek zelf in stand houden

Met neppolitiek is het merkwaardig gesteld. Je komt weinig mensen tegen die zeggen: daar moeten we meer van hebben. Evengoed heb je wonderlijk veel burgers die niet zonder schijnen te kunnen, en zijn politici zelf er ook nogal tuk op.

Gert-Jan Segers, de leider van ChristenUnie, deed vrijdagavond iets ongewoons. Hij schreef dat het kabinet-Rutte III zou vallen wanneer hij zou eisen dat de afgesproken afschaffing van de dividendbelasting alsnog wordt ingetrokken.

Dit zit zo. De VVD slikt, denkt ze zelf, erg veel voor deze coalitie. Al in de formatie had de partijtop dubbele gevoelens. Dus toen tegen het einde bleek dat hun fiscale onderhandelaar, Eric Wiebes (ja, die), versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek had weggegeven, was de VVD-leiding behoorlijk ontstemd.

Er volgde een zwaarbeladen formatiemoment met Rutte. Een moment dat de aanwezigen niet snel zullen vergeten. Hij bracht als VVD-punt de dividendbelasting in – en D66 en CU steigerden. Ze vertelden dat zelfs Wiebes eerder zei dat hij liever de vennootschapsbelasting verder verlaagde. Daarop trok Rutte een streep. Hij eiste dit. Anders begon hij niet meer aan deze coalitie.

Diezelfde beladenheid keerde vorige week terug toen de discussie weer oplaaide. Zo kwam Segers tot zijn openhartigheid, al speelde ook mee dat de maatregel diezelfde vrijdag snoeiharde kritiek kreeg in het Nederlands Dagblad, de krant van zijn achterban.

Het komt erop neer dat de CU-leider de dividendmaatregel (en de druk van Rutte) slikt omdat het kabinet op veel andere gebieden beleid voert waar de CU erg tevreden over is. Een doodnormale Haagse uitruil.

Maar Segers had zijn openheid nog niet gegeven of daar was de oppositie met vermaningen. Wilders (PVV) sprak van dreigementen. Marijnissen (SP) constateerde dat de VVD blijkbaar geen argumenten meer had. Asscher (PvdA) suggereerde dat Rutte de CU chanteert.

Een coalitiepartner benoemt één keer de werkelijkheid, zoals elke politicus die kent, en wordt meteen afgestraft.

De moraal: had Segers zich bediend van de bekende geestdodende kletspraat, dan was er niets aan de hand geweest. Dat hoort u mij niet zeggen. De sfeer is goed. Nu doorpakken. Etc.

Zo blijft de neppolitiek in stand. Door burgers die niet willen horen hoe Den Haag echt werkt. En door politici die claimen dat ze openheid nastreven maar met hun kritiek bereiken dat collega’s amper nog een oprechte zin produceren.

Zo ging het ook nu: maandagavond kwam het bericht dat Segers naar eigen zeggen verkeerd was begrepen.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn
    • Tom-Jan Meeus