VS en Mexico bereiken akkoord over hervorming Nafta

Een bilateraal handelsakkoord tussen de VS en Mexico vervangt wat Trump betreft het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag Nafta. Verdragspartner Canada staat onder druk om zich aan te sluiten.

De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer (links vooraan) en de Mexicaanse minister van Economische Zaken Ildefonso Guajardo (vooraan rechts) lopen maandag in Washington naar het Witte Huis na hun onderhandelingen. Foto Luis Alonso Lugo / AP

De Verenigde Staten en Mexico hebben maandag overeenstemming bereikt over een handelsakkoord ter vervanging van het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag Nafta, zij het nog zonder verdragspartner Canada - een potentiële doorbraak voor het internationale handelsbeleid van president Donald Trump.

Het bilaterale akkoord tussen de twee landen maakt wat Trump betreft een formeel einde aan Nafta, het vrijhandelsverdrag tussen de VS, Mexico en Canada uit 1994 dat door de president wordt gehekeld als “een verschrikkelijk verdrag”. Trump zegt aparte onderhandelingen te zullen voeren met Canada.

“Ik zal het bestaande akkoord beëindigen”, zei Trump tijdens een persconferentie in het Witte Huis. “Nafta heeft een negatieve bijklank in de VS, want het was bedrog.” Trump heeft instemming met het nieuwe verdrag nodig van het Congres.

Het is niet direct duidelijk wat de positie van Canada wordt in de nieuwe handelsverhoudingen in Noord-Amerika. Canada is sinds juli afwezig bij de moeizame onderhandelingen over hervorming van Nafta, die al ongeveer een jaar lopen. Het land staat nu onder druk om akkoord te gaan met de afspraken tussen de VS en Mexico, om Nafta in stand te houden als een handelsverdrag tussen drie landen.

Wens dat Canada aan boord komt

Amerikaanse vertegenwoordigers zeiden maandag te hopen dat Canada snel aan boord zou komen - wellicht nog voor het einde van deze week. Tijdens een telefoongesprek met de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto voor de camera’s in de Oval Office sprak ook Peña Nieto herhaaldelijk de wens uit dat Canada deel zou blijven uitmaken van het nieuwe handelsakkoord.

Trump zei echter dat de VS mogelijk “een apart verdrag” met Canada zullen sluiten. Hij dreigde importtarieven af te kondigen op auto’s die in Canada worden geproduceerd. De Noord-Amerikaanse autosector is in hoge mate geïntegreerd. Ook hekelde Trump beschermingsmaatregelen van Canada voor de Canadese zuivelsector.

Het lijkt onwaarschijnlijk dat Canada zich binnen een week zal aansluiten bij een akkoord dat is gesloten door de VS en Mexico. De Canadese regering heeft eerder laten weten niet zonder meer akkoord te zullen gaan met afspraken die ze niet in het belang van Canada acht. Een woordvoerder van de Canadese minister van Buitenlandse Zaken Chrystia Freeland wees er maandag op dat “de handtekening van Canada nodig is” om Nafta te hervormen. “Wij zullen alleen een nieuw Nafta ondertekenen dat goed is voor Canada en goed is voor de middenklasse”, aldus Adam Austen tegenover Bloomberg.

Eerder op de dag schreef Trump, die vaak ruzie zoekt met Mexico, op Twitter: “Een grote deal met Mexico ziet er goed uit!”

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump A big deal looking good with Mexico!

De VS en Mexico zijn het eens geworden over aangescherpte regels voor de autosector, een cruciale branch binnen Nafta. Volgens het akkoord zou 75 procent van de onderdelen van auto’s binnen Nafta moeten worden gemaakt, vergeleken met 62,5 procent nu. Bovendien zou 40 tot 45 procent moeten worden geproduceerd door werknemers die minstens 16 dollar per uur verdienen.

Een ander struikelblok bij de slepende onderhandelingen dat door de VS en Mexico is opgelost heeft betrekking op de zogenoemde ‘sunset clause’ die de regering-Trump in Nafta wilde opnemen: een bepaling dat het akkoord na vijf jaar automatisch zou aflopen, tenzij het wordt heronderhandeld. Mexico en Canada verzetten zich al maanden tegen dat voorstel, omdat het een onzeker investeringsklimaat zou scheppen.

Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer krijgt het verdrag wat de VS en Mexico betreft in plaats van vijf jaar een looptijd van zestien jaar, met om de zes jaar een proces om delen van het verdrag te herzien. Aan het einde kan het akkoord met zestien jaar worden verlengd, aldus Lighthizer.

Onderhandelaars hopen dat het nieuwe handelsakkoord kan worden ondertekend voordat de nieuwe Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador in december aantreedt - zonder daarbij rekening te houden met de overwegingen van Canada.

Trump heeft het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag vaak gehekeld als een slecht handelsakkoord voor de VS, en gedreigd om het op te zeggen. Onderlinge handel tussen de drie landen bedraagt jaarlijks meer dan 1.000 miljard dollar. Zowel Mexico als Canada zijn in hoge mate afhankelijk van handel met de VS, maar ook een groot aantal Amerikaanse staten en sectoren heeft belang bij vrijhandel met de buurlanden van de VS.

Correctie (27 augustus 2018): In de naam van de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto stond eerder een typfout. Dat is nu aangepast.

    • Frank Kuin