Opinie

    • Carolien Roelants

Trump levert de wapens voor oorlogsmisdrijven in Jemen

Zonder Amerikaanse en Britse wapens geen oorlog in Jemen. Maar Carolien Roelants ziet geen enkele beweging naar stopzetting van die hulp.

Begrafenis in Saada van een kind dat in de bus zat die 9 aug. werd gebombardeerd Foto Hani Mohammed/AP

Er is zo’n fantastische foto waarop president Trump op een bord aanwijst hoeveel wapens hij wel niet heeft verkocht aan Saoedi-Arabië. „12,5 miljard dollar aan definitieve verkopen aan Saoedi-Arabië” luidt de kop boven afbeeldingen van gevechtsvliegtuigen, helikopters en oorlogsschepen. Het is 20 maart, plaats van handeling is het Witte Huis en gesprekspartner de Saoedische kroonprins, die wat zit te lachen. Een typische blije Trump-foto; de zakenman in hem heeft een mooie deal gesloten.

Ik zie op Trumps bord nog niet eens de raketten en bommen, die hij ook voor honderden miljoenen dollars heeft verkocht aan Saoedi-Arabië en andere Golfstaten die oorlog voeren in Jemen tegen de Houthi-rebellen. Trump, en niet te vergeten vóór hem Obama, zijn niet de enige leveranciers; Europa is ook goed bezig, de Britten voorop, met natuurlijk de moeilijke economische toekomst na Brexit in het achterhoofd. Nee, Nederland niet, voorzover bekend.

America First, Britain First. Jemen laatst. CNN zocht uit dat een Amerikaanse bom op 9 augustus de bus vernietigde waarin kinderen in de provincie Saada naar een uitje werden vervoerd. Het was een lasergeleide MK 82-bom van Lockheed Martin. Er vielen 51 doden, van wie 41 kinderen. De Saoedische autoriteiten zeiden eerst dat er niets verbodens aan de aanval zat, want dat ze hadden gemikt op „Houthi-leiders die kinderen rekruteren”. Maar na zachte druk uit de VN-Veiligheidsraad zal Saoedi-Arabië nu onderzoek doen.

Onderzoek? Human Rights Watch publiceerde vorige week een 90 bladzijden dik rapport over het Saoedische onderzoeksorgaan (Joint Incidents Assessment Team). „De onderzoekers hebben weinig anders gedaan dan oorlogsmisdrijven toedekken”, aldus HRW-Midden-Oostendirecteur Sarah Leah Whitson. In twee van 75 onderzochte incidenten waren misschien de gevechtsregels geschonden. Bij de rest ging het volgens JIAT om legitieme aanvallen, was er geen aanval of was een foutje gemaakt. De busaanval zal ook wel legitiem of hoogstens een foutje blijken te zijn. Net als die nieuwe aanval, vorige week bij Hodeida, waarbij opnieuw 22 kinderen de dood vonden.

Terug naar de buitenlandse bommen: CNN pakte meteen door en herinnerde eraan dat in oktober 2016 140 burgers werden gedood toen een bom van Raytheon bij een rouwplechtigheid insloeg. Ook de bommen op een markt in Mastaba in april 2016, 97 doden van wie 87 burgers, waren van Raytheon, dat op zijn website meldt dat zijn precisiewapens „het doel raken en niets anders”. Wat de verdenking bevestigt dat al die inmiddels duizenden dode burgers de bedoeling zijn.

Behalve militair materieel levert Amerika ook adviseurs en speciale troepen. Het helpt bij de selectie van doelen – net als de Britten – en stelt tankvliegtuigen ter beschikking. Zowel in Washington als in Londen groeit onder volksvertegenwoordigers daarover wel enig ongemak. Washington en Londen kunnen immers als medeplichtig aan oorlogsmisdrijven worden gezien.

Zonder Amerikaanse hulp geen oorlog. Gaan u, ik en Jemen dus nu naar een optimistisch einde? Nee. Het Congres verstopte in de nieuwe defensiebegroting een paar vage voorwaarden waaraan de hulp moet voldoen. Zo moest minister Pompeo garanderen dat Saoedi-Arabië en zijn bondgenoten hun best doen burgers te sparen. Vervolgens kwam Trump. Die schrapte op 13 augustus – ná de busaanval – al dergelijke voorwaarden uit de begroting. Ach, hoe heerlijk veel wapens kunnen worden verkocht als het eeuwig oorlog blijft.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.
    • Carolien Roelants