Oppositieleider Bemba uitgesloten van presidentsverkiezingen Congo

De kiescommissie heeft hem van de kieslijst gehaald vanwege een eerdere veroordeling voor het omkopen van getuigen.

Jean-Pierre Bemba tijdens een persconferentie begin augustus. De kiescommissie in Congo heeft Bemba van de kandidatenlijst gehaald voor de presidentsverkiezingen. Foto Kenny Katombe/Reuters

De Congolese krijgsheer en oppositieleider Jean-Pierre Bemba mag niet meedoen aan de presidentsverkiezingen in het land. Hij is vrijdag samen met drie oud-premiers van de kandidatenlijst gehaald. Dat heeft de kiescommissie in het land besloten, meldt persbureau Reuters. Bemba was de enige overgebleven serieuze kandidaat.

De oppositieleider, die zich begin deze maand verkiesbaar stelde, is volgens de kiescommissie van de lijst gehaald vanwege een eerdere veroordeling door het Internationaal Strafhof in Den Haag voor het omkopen van getuigen. De oppositiepartijen reageerden kritisch op het besluit. In een verklaring schrijven ze: “opnieuw toont het huidige regime zijn vastberadenheid om het verkiezingsproces te onderdrukken”.

Lees ook: Nee, president Kabila is tóch geen kandidaat

Al eerder werd Moïse Katumbi, oud-gouverneur van de diamantprovincie Katanga, toegang tot het land ontzegd. Hierdoor kon hij zich niet kon inschrijven voor de kieslijst. Katumbi woont in België sinds een geschil met de huidige president Joseph Kabila. Op Twitter noemt hij het uitsluiten van Bemba en de drie anderen zaterdag “onaanvaardbaar”.

Ook de oppositiebeweging La Lucha reageerde via Twitter kritisch. Ze noemen Kabila “een obstakel voor echte verkiezingen” en kondigen een protest aan op 3 september. Bemba kan nog tegen het besluit in beroep, eind september wordt de definitieve lijst gepubliceerd.

Beïnvloeding getuigen

In 2017 kreeg Bemba een jaar cel en een boete van 300.000 euro voor het omkopen en beïnvloeden van ten minste veertien getuigen. Dit had zich afgespeeld tijdens een grotere strafzaak tegen Bemba wegens oorlogsmisdaden in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hij werd in 2016 schuldig bevonden en veroordeeld tot 18 jaar cel. Hij ging tegen de uitspraak in hoger beroep en werd in juni alsnog vrijgesproken. Volgens het Strafhof waren er serieuze fouten gemaakt tijdens het proces. Hij zat toen al tien jaar vast.

De zaak draaide om de plunderingen, verkrachtingen en moordpartijen in de Centraal-Afrikaanse Republiek tussen oktober 2002 en maart 2003 door de Bevrijdingsbeweging voor Congo (MLC). Bemba gaf op dat moment leiding aan de MLC. Het strafhof achtte in hoger beroep niet bewezen dat Bemba op de hoogte was geweest.

President Kabila liet onlangs weten zich niet opnieuw kandidaat te stellen. Eerder vreesden Congolezen dat hij zich toch verkiesbaar zou stellen voor een derde termijn, hoewel dat volgens de grondwet niet mag. In plaats daarvan werd oud-minister van Binnenlandse Zaken Emmanuel Ramazani Shadary naar voren geschoven als opvolger.

Lees meer over het groeiende verzet tegen het Strafhof in Den Haag: Hoe kom je van een politiek tegenstander af? Stuur hem naar Den Haag
    • Belia Heilbron