Diana Matroos, Jort Kelder en Paul Witteman presenteren afwisselend Buitenhof.

Foto Merlijn Doomernik

‘Ik wil geen debatwedstrijdjes over wie de slimste is’

Interview

Zondag begint Buitenhof weer. Jort Kelder, Diana Matroos en Paul Witteman presenteren. „We zitten hier niet voor een personalityshow.”

Ze zitten aan een grote tafel in de nieuwe Buitenhofstudio aan de Amsterdamse Houthaven. Aan de lange kant de nieuwe aanwinsten, presentatoren Jort Kelder en Diana Matroos, ervaren kracht Paul Witteman zit aan kop. Vanaf zondag presenteren zij afwisselend het live debat- en discussieprogramma van BNNVARA, AVROTROS en VPRO. Een „instituut” volgens de twee nieuwe presentatoren. Sinds 1998 is Buitenhof op televisie. En zij „mogen er binnen stappen”.

Hoe is Buitenhof anders dan andere praatprogramma’s?

Kelder: „In Buitenhof mogen gesprekken tot een halfuur duren. Dat is een unicum op de Nederlandse televisie. Ik weet best dat sommige mensen hopen dat ik er met twee gestrekte benen in ga. Een sliding zal er ook wel komen, maar ik wil vooral gesprekken voeren en geen debatwedstrijdjes over wie de slimste is. Dat geloof ik nu wel.”

Het gevaar van langere gesprekken is taaiheid. Hoe voorkomen jullie dat het een potje informatie touwtrekken tussen gast en journalist wordt?

Matroos: „Het draait om goed luisteren. Dat is als interviewer het belangrijkst en het moeilijkst. Als iets spannend is, moet je daarop doorvragen, ook als het niet op het lijstje staat.”

Witteman: „Liefst kiezen we gasten niet enkel omdat ze in het nieuws zijn, maar ook omdat we de ervaring hebben dat ze in een talkshow goed tot hun recht komen. De meeste politici die wij uitnodigen zijn niet de saaiste. Ze hebben zin in het gesprek. Als ik dan tegenover iemand zit en afwijk van mijn papier met een vraag als ‘dat gelooft u toch zelf niet hè’, is dat spannend. Op de rand. Een presentator moet daar mee oppassen. De gast is belangrijker, maar het kán wel.”

Wanneer kan het?

Witteman: „Als je voelt dat de sfeer het toelaat. Bij Buma, bijvoorbeeld– dit jaar in maart te gast – dat lijkt een steile man, maar is iemand die dat juist leuk vindt. Hij geeft je de mogelijkheid te prikkelen.”

Kelder: „Paul, heb jij in al die jaren wel eens de neiging gehad een gesprek af te breken?”

Witteman: „Dat heb ik zeker vaak gehad, maar terecht altijd bestreden. Mijn bevattingsvermogen is niet belangrijker dan de gast. Als presentator moet ik die een eerlijke kans bieden. Het ergste vind ik de mensen die hebben beloofd ergens over te praten in een voorgesprek en dat in de live uitzending niet doen. Ga dan naar huis.”

Zegt u daar dan wat van?

Witteman: „Na afloop.”

Niet tijdens het gesprek?

Witteman: „Nee, want de kijker weet dat niet. Dan doe je plots mee aan een spel waar je geen kaartjes voor hebt gekocht.”

Het publiek kent Jort Kelder als flamboyant. U flapt er nog wel eens wat uit. Gaat u zich aanpassen nu u boegbeeld bent van Buitenhof?

Kelder: „Iets er zomaar uitflappen zal niet gebeuren. Het past niet in dit ritme. De setting is anders dan bij De Wereld Draait Door, waar je 6 seconden hebt om iets te zeggen. Het beestenzweet hangt dan in de studio. Dan lever je. Ik maak dan wel eens een opmerking die niet zo ideaal is. Anarchisme zit nu eenmaal in mijn karakter. Maar het gaat hier om de inhoud, boven het mannetje of vrouwtje dat presenteert. We zitten hier niet voor een personalityshow.”

Diana Matroos viel op tijdens het Carrédebat vanwege haar zeer felle interviewstijl. Wilt u in die stijl ook bij Buitenhof bevragen?

Matroos: „Tijdens dat debat deed ik een vragenvuur in drie minuten, dat was het format. In Buitenhof kun je een gesprek opbouwen en is er ruimte voor het verhaal. Ik denk dat het een gast helpt om af en toe stevig aan de tand gevoeld te worden. Ook hier wil ik wel antwoord op de vraag die ik stel, daar heeft een kiezer recht op.”

Kelder: „Ik denk dat het je imago goed heeft gedaan. Het moet toch ook een beetje spannend zijn om aan tafel te komen? Mensen die moeizaam antwoord geven, gaan we een beetje plagen als dat nodig is.”

Politici krijgen flink mediatraining. Paul Witteman zei eerder in een interview dat veel spontaniteit is verdwenen door die ,,kapotgetrainde’’ politici. Hoe kijken jullie daar naar?

Witteman: „Het is nu lastiger om tot de kern van ’s mans al dan niet geslaagde denkbeelden door te dringen. Dat ging voorheen vrij automatisch.”

Kelder: „Tegelijkertijd winnen ze niets met die mechanische interviews. Ze kunnen nooit opvallen of een nieuw publiek charmeren.”

Matroos: „De kijker gaat meer en meer echtheid afdwingen. Overal zie je een roep om meer transparantie. Mensen pikken het niet langer, ze prikken er snel doorheen.”

Jort Kelder presenteert de eerste uitzending, zondag, 12.10 uur, NPO1.
    • Floor Zijp