Wedstrijd Wilders wekt woede moslims

Mohammedcartoons

In Pakistan is er ophef over de cartoonwedstrijd rond Mohammed die Geert Wilders wil houden. Buitenlandse Zaken blijft kalm.

Demonstranten in Peshawar verbranden portretten van Wilders, vrijdag. Foto EPA/Arshad Arbab

Is het weer tijd voor ‘Wilders-training’ voor Nederlandse diplomaten? Buitenlandse Zaken laat weten dat ambassades en andere posten in islamitische landen „extra alert” zijn nu opnieuw internationaal ophef dreigt te ontstaan over een initiatief van de PVV-leider.

Ditmaal gaat het om de cartoonwedstrijd rondom de profeet Mohammed die Wilders dit jaar wil houden in de Tweede Kamer. Na de aankondiging in mei bleef het stil, maar nu ontstaat toch nog rumoer – vooral in Pakistan, maar „mogelijk ook in andere landen”, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD).

Vrijdag betoogden in de hoofdstad Islamabad twee- tot drieduizend man bij de Nederlandse ambassade tegen wat zij als godslastering beschouwen: het afbeelden van Mohammed. De politie wist de menigte ruim op afstand te houden. Zondag veroordeelde het parlement van de provincie Punjab de wedstrijd in een resolutie. De Pakistaanse regering, die van „een vreselijk en schandelijk plan” spreekt, heeft de Nederlandse (tijdelijk) zaakgelastigde om uitleg gevraagd. De Organisatie voor Islamitische Samenwerking (57 islamitische landen) stuurde een brief naar Den Haag.

Voor Blok is het weer een hoofdpijndossier. Hij ligt zelf onder vuur om onhandige en als beledigend ervaren uitspraken over Suriname, Oost-Europa en België. Begin september wacht hem hierover een lastig debat in de Tweede Kamer.

Het kabinet zal de wedstrijd niet verbieden. Hoe de minister de ‘cartoonkwestie’ dan wel aanpakt, wilde hij dinsdag niet zeggen. Journalisten beloofde hij er „zeer snel” op terug te komen. „In Nederland is natuurlijk de vrijheid van meningsuiting ongelooflijk belangrijk. Tegelijkertijd moet ik ook rekening houden met de realiteit dat dit in een aantal landen gevoelig ligt, dat dit ook landen zijn waar veel Nederlanders wonen. Hun veiligheid moet ook gediend worden.”

Voor Bloks ministerie is dit geen ongewone balanceeract. ‘Wilders uitleggen’ in het buitenland behoort al jaren tot het vaste repertoire van Nederlandse diplomaten. Dat gaat nu beter dan in 2008, toen de regering op Wilders’ anti-islamfilm Fitna paniekerig reageerde, onder meer met evacuatieplannen voor ambassades. Toen Wilders in 2015 Mohammed-cartoons op tv wilde laten zien, was de officiële lijn dat het gaat om een parlementariër die gebruik maakt van zijn vrijheid van meningsuiting en dat het plan niet van de Nederlandse regering is. Dat is nu ook de boodschap aan Pakistan, aldus Buitenlandse Zaken.

In 2015 was het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo na publicatie van Mohammed-cartoons doelwit van een aanslag waarbij twaalf doden vielen. In 2005 brak wereldwijd protest uit nadat het Deense dagblad Jyllands-Posten zulke cartoons had afgedrukt.

Met de cartoonwedstrijd van Wilders kan 10.000 dollar (8.700 euro) worden gewonnen, liet hij in juli via Twitter weten. Eerder ging het nog om 5.000 euro. De herkomst van het geld is onbekend, het zou om een anonieme gulle gever gaan. De Amerikaanse cartoonist Bosch Fawstin, die door Wilders „een echte vriend en held” wordt genoemd, zal optreden als jurylid. Fawstin, die als moslim in een Albanese familie opgroeide maar de islam later verwierp, won in mei 2015 een cartoonwedstrijd in Garland, een voorstad van Dallas. Het ook door Wilders bezochte evenement werd destijds opgeschrikt door een aanval van twee schutters, die de politie vrijwel meteen doodschoot.

De wedstrijd zal worden gehouden in de zwaar beveiligde fractiekamer van de PVV en staat dan ook niet vermeld op de officiële evenementenlijst van de Tweede Kamer. In juni zei Wilders dat de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid „akkoord” is. Een woordvoerder preciseerde toen dat de NCTV „uit het oogpunt van veiligheid geen bezwaar” tegen de tentoonstelling heeft.

    • Stéphane Alonso