Sneller, slimmer en stiller zijn dan degene die je zoekt

Military tracking

De voortvluchtige in de zaak-Nicky Verstappen is getraind in opgaan en overleven in de wildernis. Zo iemand vinden is een specialisme.

Bushcraft-basiskamp The Old Crow in Sainte-Marie-aux-Mines (Vogezen), waarvan Jos B. beheerder was. Foto’s Piroschka van de Wouw / ANP

Nederland kent meer stadsjungle dan echte wildernis. De politie is dan ook meer gericht op jagen op verdachten die zich verborgen houden tussen de mensen dan in het diepst van de natuur. Zo kijkt ze bijvoorbeeld naar digitale sporen. Maar soms, zoals bij het zoeken naar Jos B., verdachte in het onderzoek naar de dood van Nicky Verstappen, moeten opsporingsdiensten wel het groen in. B. (55) is bushcrafter, geoefend in tochten door de natuur en overleven met wat zich daar aandient.

Bij de krijgsmacht is wel de deskundigheid om dit soort mensen te vinden. Jezelf verborgen leren houden en overleven hoort er bij de vaardigheden. Die krijgen jachtvliegers en helikopterpiloten aangeleerd – nuttig na een crash in vijandig gebied.

Lees de reconstructie van de zaak-Verstappen: Eerst was Jos B. passant, toen getuige, nu verdachte

Het omgekeerde, zoeken naar verborgen vijanden, wordt militairen ook geleerd. Tom Gerbscheid, luitenant der mariniers, is een specialist: „Het komt erop aan dat je één tamelijk vers spoor hebt om mee te beginnen”, legt hij uit. „Vandaaruit zoek je naar volgende aanwijzingen, kleine verstoringen in het terrein. Als je dat goed en snel doet, loop je in op degene die je zoekt. Je kijkt naar voetsporen, geknakte takjes, verkleurde bladeren en verplaatste steentjes. Dat vergt een bijzonder oog en vaak trainen van je vaardigheid.”

Military tracking is ook nagaan wat iemand nodig heeft om te overleven, vertelt Gerbscheid. „Dan ga je na waar hij zich in het betrokken gebied moet vertonen om dat te krijgen. Waar is bijvoorbeeld water?”

Kat-en-muisspel

Trackers opereren tactisch. „Dat betekent: zelf zo onzichtbaar mogelijk blijven en geen of weinig geluid maken. Het blijft een kat-en-muisspel. Zo gauw degene die je zoekt in de gaten krijgt dat je hem op de hielen zit, gaat hij nog beter zijn best toen om ontraceerbaar te zijn.”

In de kern is tracking een oud ambacht, waarbij vooral menselijke scherpzinnigheid telt. Er worden relatief weinig technische middelen bij gebruikt. „Als we in buurt denken te zijn, kunnen waarnemingssensoren onder helikopters of drones helpen vooruit te kijken en plaatsen uit te sluiten. Maar dat is het ook wel zo’n beetje.”

Op zoek naar Jos B. lijkt tracken nog geen optie. Afgaande op informatie van justitie en politie is zijn laatste spoor een half jaar oud, toen hij vertrok uit een chalet in de Franse Vogezen. Gerbscheid: „Door het verloop van tijd, weer en wind zijn sporen grotendeels verdwenen.”

B. kan inmiddels overal zijn. „Speur je in de Franse Vogezen als geheel, dan praat je over zo’n groot gebied dat trackers in dit stadium geen uitkomst bieden. In dat geval zet je eerst andere middelen in: helikopters, warmtebeelden, observatieposten, dat soort dingen.”

Lees ook wat bushcrafting precies is: Ook wespen zijn eetbaar, zonder angel
    • Paul van der Steen