Medewerkers schoenenfabriek ‘Emma’ spelen eigen verhaal in theatervoorstelling

Theater

In ‘Emma’ staan medewerkers van de gelijknamige schoenenfabriek samen met professionele acteurs op de planken. Hun verhalen vormen de spil van de voorstelling.

Foto Bjorn Frins

Een verhaal haaks op de tijdgeest, daar wilde Servé Hermans, artistiek leider en regisseur bij Toneelgroep Maastricht wel theater van maken. „Deze wereld leeft steeds meer voor winnaars. Hier weet een bedrijf met een groot sociaal hart met zogenaamde verliezers zwarte cijfers te schrijven en te groeien.”

De geschiedenis van Emma Safety Shoes gaat terug tot 1931, toen de Werkplaats Invalide Mijnwerkers begon. Mannen die door een ongeval of ander onheil niet meer ondergronds konden werken, hielpen mee aan het voorkomen van nieuwe ongelukken: door het maken van veiligheidsschoenen. De mijnen zijn al zo’n halve eeuw dicht, tot verdriet van de regio, maar Emma floreert met vorig jaar een omzet van zo’n 22 miljoen euro en klanten in talrijke branches en landen. Ruim tweederde van de 150 medewerkers heeft ‘een afstand tot de arbeidsmarkt’.

Trots

De voorstelling Emma is gebaseerd op interviews met medewerkers. Hermans: „Onze acteurs spelen hun verhalen. Het gaat om mensen die de nodige hobbels in het leven namen en nu de nodige trots ontlenen aan het bedrijf. Maar ook om management dat aanvankelijk moest wennen aan een andere manier van werken. In de tweede helft van de associatieve voorstelling wordt het theatraler met onder meer de komst van een fanfare en gardedansers plus een ballet van machines.”

Emma Safety Shoes is net verhuisd naar een gloednieuw onderkomen op een bedrijventerrein in Kerkrade. De voorstellingen van Emma vinden plaats in de oude fabriek, midden in een Brunssumse woonwijk. „Prachtig, maar complex”, legt Hermans uit. „We hebben er een vijftig meter lange tribune voor 360 mensen ingezet. Maar dat betekent dat de speelvloer ook die breedte heeft. Dat vergt veel van onze acteurs. Die staan geen moment stil.”

In totaal spelen honderd mensen mee. „Onze professionele acteurs (onder anderen Suzan Seegers, Judith Pol en Louis van Beek) nemen het merendeel voor hun rekening. Het is een vak. Je laat het eerste van RKSV Brunssum ook niet opeens eredivisie spelen. Maar het personeel van Emma heeft toch ook een prominente rol.”

Een van hen is Lyn Villanueva. Normaal gesproken controleert ze veiligheidsschoenen voor ze de Emma-fabriek in Brunssum verlaten, nu staat ze op dezelfde werkvloer negen keer in een toneelvoorstelling als lid van een heus koor. „Mijn vriendinnen vonden het helemaal geweldig. Ze zeiden dat ik een popster zou worden. Dat is natuurlijk niet zo, maar ik vind het nu al een heel leuke ervaring.” Ze neemt een heel klein beetje zangervaring mee. „Ik kom oorspronkelijk van de Filipijnen. Daar is karaoke erg populair.”

Koorrepetities

Herbert van Summeren, ploegleider van de inpakafdeling met bijna twintig jaar ervaring bij Emma, kon helemaal niet zingen, maar stak toch onmiddellijk zijn vinger op, toen hij hoorde van de plannen voor een toneelstuk met koorrepetities vooraf. „Als een van de weinigen. Anderen zeiden: ik kan toch niet zingen. Toen ik later vertelde dat je dat kan leren, kwamen er meer die mee wilden doen.”

Misschien nog wel het mooiste van alles vindt Villanueva het koorgevoel. „In de fabriek werk je altijd met zijn allen. Maar in het koor met mensen van de vloer maar ook de directeur en ander management voel je je nog meer een eenheid.” Onder een deel van de zangers bestaat al het plan om ook na de voorstelling door te gaan als bedrijfskoor, zegt Van Summeren. „We moeten het alleen nog even voorleggen aan de directie.”

    • Paul van der Steen