Na de aanval werkt Femmie van burgerzaken op het gras

Aanslag Bemmel

Een auto met gasflessen ramde woensdag bewust het raadhuis van het rustige Lingewaard. De bestuurder kwam om. „Onwerkelijk.”

De uitgebrande auto in de pui van het raadhuis van Lingewaard, woensdagochtend. De man die de auto bestuurde, kwam om het leven. Foto Roland Heitink/ANP

De brandweer snelt woensdagmiddag nog eens naar het gemeentehuis van Lingewaard, sirene aan. Binnen zijn wat kleine vlammen opgelaaid. Terwijl de brandweer de slangen uitrolt, spelen de kerkklokken hard Yesterday. Gisteren: de dag dat de problemen van vandaag zo ver weg leken. Dat geldt bij uitstek voor Lingewaard, een middelgrote gemeente tussen Arnhem en Nijmegen die is opgeschrikt door een aanval op haar raadhuis in Bemmel.

Zo was het dinsdag nog ondenkbaar dat Femmie (56, „geen achternaam”) van de backoffice burgerzaken op woensdag buiten op het grasveld zou werken. Maar daar staat ze, in een oranje-geel hesje, om burgers die een beroep willen doen op diensten van de gemeente te vertellen dat ze vooral later moeten terugkomen, omdat het hele computersysteem platligt. Dinsdag was het ook ondenkbaar dat Nathalie (45) van het gemeentelijke callcenter een dag later zou werken in het kasteel náást het raadhuis. Maar ze zit er werkelijk, achter een computerloos bureau, met voor zich een kladblok om telefoonnummers te noteren van burgers die met echt grote spoed een paspoort of rijbewijs nodig hebben.

Vooral was het dinsdag ondenkbaar dat het gemeentehuis een dag later een ‘plaats delict’ zou zijn. Dat de ingang ervan woensdag zou zijn afgeschermd met hekken bespannen met zwart zeil. Dat er forensische rechercheurs zouden rondlopen in hun oranje pakken. Dat een drone van de politie een uur lang boven het raadhuis zou vliegen om de boel in kaart te brengen. Dat het rondom het gemeentehuis de hele dag zou stinken naar roet en rook.

Foto Koen van Weel/ANP

Ernstige bedreiging

Terug naar de nacht van dinsdag op woensdag. Rond middernacht krijgt de politie een melding „vanuit het zorgkader”. Een man, bekend dus bij een of meer zorginstellingen in Lingewaard of omstreken, zou een ernstige bedreiging vormen voor zichzelf of anderen. De politie neemt de melding zeer serieus, rukt uit met enkele politieauto’s, post „op verschillende locaties”. Rond twee uur ’s nachts zoekt de politie de man nog steeds, en komt een nieuwe melding binnen. Het raadhuis staat in brand. Een auto heeft de ingang geramd. Politie erheen, brandweer ook. Ze treffen de bestuurder van de auto dood aan. In de auto liggen gasflessen.

Shanna (19), die vlakbij het gemeentehuis woont, is even voor tweeën wakker geworden van „drie harde knallen”. Ze denkt aan een schietpartij, kijkt uit het raam, ziet een auto. Die hoort ze „met gierende banden” wegrijden van het gemeentehuis. Even later ziet ze de politie aankomen. Ze vertelt de agenten wat ze heeft gezien. Ook Theo (53), een man in een scootmobiel, meldt zich bij de politie. Hij is net bijna van zijn sokken gereden door een auto die zowat uit de bocht vloog, een paar honderd meter van het raadhuis vandaan. Theo en Shanna, die niet met hun volle naam in de krant willen, denken dat het een vluchtauto kan zijn geweest, voor de man die het raadhuis ramde.

Bevestigen doet de politie hun verhaal niet. De enige auto die agenten hebben gezien, is de uitgebrande wagen in de pui van het raadhuis zelf. Wel meldt de politie dat de dader niet in, maar buiten zijn auto dood is aangetroffen. Of hij bezig was weg te komen, te vluchten uit het raadhuis, kan de politie niet zeggen.

Over de dader zegt de politie ook weinig. „De identificatie is nog gaande”, zegt de woordvoerder woensdag. Regionale krant De Gelderlander meldt op basis van „niet-bevestigde berichten” dat het om een 59-jarige vrachtwagenchauffeur zou gaan uit Gendt, een van de dorpskernen van Lingewaard. De politie volstaat met de mededeling dat de automobilist een „zeer bewuste actie” heeft verricht. Paaltjes op enkele tientallen meters van de ingang van het raadhuis versperren auto’s de doorgang: om de ingang te bereiken moest de automobilist over het grasveld heen en tussen een lantaarnpaal en een boom door.

„Dit had ik niet kunnen zien aankomen”, zegt burgemeester van Lingewaard Marianne Schuurmans-Wijdeven (VVD) woensdagmorgen. Ze werd niet bedreigd. Ook van een escalerend conflict is geen sprake.

Foto Ronald Heijtink/ANP

Criminelen

Ondermijning van het lokaal bestuur door georganiseerde criminaliteit heeft haar aandacht: ze sprak vorig jaar in De Gelderlander haar zorgen uit over een ‘waterbed-effect’: criminelen die verhuizen naar ander gebied omdat „in Noord-Brabant en Limburg” hard tegen hen wordt opgetreden. Lingewaard, niet ver van het zuiden, kan dan een „aantrekkelijk alternatief” lijken, aldus de burgemeester. Vorig jaar oktober sloot de gemeente een café waar motorclub No Surrender zich mogelijk ging vestigen, in juni dit jaar is een woning afgegrendeld waar de politie een hennepkwekerij en drugs aantrof.

Maar die onderwerpen beheersen de politiek niet. Het politieke gesprek gaat, zo zegt fractievoorzitter van Lokaal Belang Lingewaard René Derksen, over het tekort aan woningen voor starters en de komst van een „drijvend zonnepark” met zesduizend zonnepanelen.

Ambtenaren en inwoners die woensdag naar het raadhuis zijn gekomen, gebruiken woorden als „ongelofelijk” en „onwerkelijk”. Zoals Bart Braam (69), begeleider van de plaatselijke drumfanfare. Hij noemt Lingewaard een „heel rustige gemeente”. „Ik heb nooit gehoord dat hier iets zou spelen.” Maar, zegt hij, „er hoeft maar één iemand op een of andere manier door het lint te gaan.”

    • Ingmar Vriesema