Opinie

    • Wilfred Takken

Een mindful gesprek tussen Adriaan van Dis en Ruby Wax

Zap Van Dis werkt in zijn nieuwe programma toe naar een interview met de Dalai Lama. Maar wie zit daar op te wachten? Hij had deze woensdag namelijk Ruby Wax al.

Adriaan Van Dis met Ruby Wax in 'Van Dis en de Dalai Lama' (NCRV)

Kevin was psychotisch en hij wilde zelfmoord plegen. Hij liep veertig minuten verward huilend over de Golden Gate Bridge in San Francisco. Geen van de voorbijgangers vroeg hem wat er was. Eén vrouw sprak hem wel aan. Om te vragen of hij een foto van haar wilde maken. Hierna concludeerde hij: „Het kan echt helemaal niemand iets schelen”. En hij sprong.

Gelukkig overleefde Kevin de val, om dit te vertellen aan de Britse tv-dokter Xand Van Tulleken in Horizon: Stopping Male Suicide (BBC 2). Van Tulleken voelde zich aangesproken door een onrustbarende statistiek: de belangrijkste doodsoorzaak van Britse mannen onder de vijftig jaar is zelfmoord. Een precair onderwerp, maar de dokter brengt het prudent.

Hoe voorkom je zelfmoorden? vraagt hij zich af. In Detroit hebben ze iets eenvoudigs bedacht: vraag alle mensen die bij een huisarts of andere hulpverlener komen, of ze wel eens aan zelfmoord denken. Deze sleepnetmethode heeft vele levens gered, zegt een onderzoeker.

Van Tulleken vertelt dat zijn tweelingbroer Chris, die ook tv-dokter is, hem ooit aan de telefoon vroeg: „Je gaat toch geen zelfmoord plegen, hè” Volgens hem had het geholpen. Op het eind van het programma roept hij alle kijkers op om een vriend op te bellen met deze vraag.

Ook Adriaan van Dis buigt zich over westerlingen in geestesnood in De Boeddhistische blik: Van Dis en de Dalai Lama. De schrijver en presentator onderzoekt hierin de groei van het boeddhisme in het westen; niet zozeer als nieuwe religie, maar om stress, depressie en burnouts te bestrijden.

Mindful wandelen door Blaricum

De meest verwaterde, en daarom meest succesrijke westerse vorm is mindfulness. Van Dis doet de zaak van de mindfulness veel goed door deze te benaderen met een open, maar ironische blik. De cursus Mindful Wandelen door Blaricum laat het potsierlijke en modieuze van mindfulness zien. Maar een meditatie met langgestraften laat overtuigend het nut zien: de gevangenen worden er rustiger van, zeggen ze, ze hebben hun agressie meer onder controle.

De driedelige reeks van Van Dis werkt in mindful tempo toe naar zijn interview met de Dalai Lama in het laatste deel, volgende week woensdag. Maar wie zit daar op te wachten? Van Dis had in de tweede aflevering al een veel belangrijker ambassadeur van het boeddhisme: Ruby Wax.

De Amerikaanse comedienne studeerde af op mindfulness in Oxford, schreef er drie boeken over en heeft zelfs een boeddhistische monnik in huis genomen, Gelong Thubten, met wie ze How to be human schreef. Wax: „Sommige mensen hebben een kaars en een luchtverfrisser, ik heb Thubten. En hij kleurt goed bij de bank.”

Wax is zo’n goede ambassadeur omdat ze alles licht, geestig en raak uitlegt. Ze had een hele reeks psychiaters gehad, maar zij kende haar eigen verhaal nu wel. Dus zocht ze een manier om de ellende ook daadwerkelijk te accepteren: „Als ik mindfulness doe, luister ik naar de verschrikkingen, de hel van mijn hersenen, en ik sluit er vriendschap mee.”

Praten over zelfdoding kan bij de landelijke hulplijn 113 Zelfmoordpreventie. Telefoon 0900-0113 of 113.nl.

    • Wilfred Takken