In Barneveld bepaalt God of je ziek wordt

Religie In Barneveld is slechts tweederde van de peuters gevaccineerd. God heeft bepaald hoe ieders leven zal lopen, wie daaraan tornt loopt vooruit op Zijn Plan.

De grootste gereformeerde kerk van Barneveld, de Hoeksteen. Het voornaamste argument van religieuze niet-prikkers is dat de Heere beslist over gezondheid en ziekte. Foto Rob Engelaar/ANP

Ze zijn net langs het kraampje met SGP-zonnebrillen gelopen. De jongste van de twee schoonzussen, 24 jaar, duwt een kinderwagen voort. Haar eerste, vier weken oud, en ingeënt. „We hebben het uiteindelijk toch maar gedaan”, zegt ze. „Want stel dat hij ziek wordt en er iets aan overhoudt en ons dat kwalijk neemt. Maar ik ben er nog steeds niet van overtuigd dat het de juiste keuze was.”

Lees over de medische ethiek: Mag de overheid ouders verplichten hun kind te laten inenten?

Haar schoonzus (29) is in de schaduw van een kledingkraampje gaan staan, met haar kinderen van zeven en drie: niet ingeënt. „We vonden het niet nodig”, zegt ze. „We vertrouwen op de voorzienigheid van God. Mijn man is ook niet geprikt.”

Voorzienigheid

De voorzienigheid van God is vanzelfsprekend op het zomerfestival van reformatorisch familieblad Terdege, op het Barneveldse landgoed Schaffelaar. Hier wordt gewaterfietst in witte zwaantjes, er is een tokkelbaan, een klimwand en een springkussen, er is ijs en er is friet.

Maar Gods voorzienigheid reikt niet voor iedereen even ver. Aan een picknicktafel eten twee zussen een ijsje met drie kinderen. Ze willen niet met hun naam in de krant, net als de andere festivalbezoekers. Te persoonlijk. De oudste zus (34), getrouwd met een ingeënte man en zelf ingeënt toen ze in de kraamzorg ging werken, heeft haar kind laten vaccineren. De jongste zus (27), getrouwd met een niet-ingeënte man, niet.

Van bovenaf geregeld

De jongste: „Als ze ziek moeten worden, dan worden ze dat toch wel. Dat wordt van bovenaf geregeld.”

De oudste: „Zo kun je overal wel een probleem van maken. Je kunt ook zeggen: medicijnen zijn van bovenaf gegeven. Waarom zou je het niet doen als het kan? Als je een oproep krijgt voor preventieonderzoek naar borstkanker, dan ga je toch ook?”

Lees over het overtuigen van bevindelijk gereformeerden: Vaccinatie naar Bijbelse normen en waarden

In Barneveld, een dorp midden in de biblebelt, is de kinkhoest terug. De vaccinatiegraad is hier gedaald tot 66,2 procent bij peuters: twee procentpunt minder dan vorig jaar. En ver onder de norm van minstens 90 procent die groepsimmuniteit garandeert.

De GGD Gelderland-Midden zette een actieplan op. Alle ouders van kinderen tussen 0 en 1 kregen een brief over de risico’s – kinkhoest kan bij baby’s leiden tot hersenschade of zelfs overlijden. Zwangere vrouwen worden eerder ingeënt, baby’s krijgen eerder bezoek van de verpleging.

Kelli van Gerven (32), jeugdarts in de regio Barneveld, ziet het aantal vragen van ouders groeien. „Er was altijd al een stabiele groep die om religieuze redenen niet vaccineert. Nu zien we meer ouders die twijfelen, uitstellen of niet willen.”

De spreiding is groot

In de reformatorische gezindte is de vaccinatiegraad al jaren gemiddeld 60 procent. De spreiding is groot: van minder dan 25 procent bij onder meer de Gereformeerde Gemeenten in Nederland tot meer dan 85 procent bij onder meer de Christelijke Gereformeerde Kerken. Het voornaamste argument van religieuze niet-prikkers is dat de Heere beslist over gezondheid en ziekte. God heeft bepaald hoe ieders leven zal lopen, wie daaraan tornt loopt vooruit op Zijn Plan.

Onze zorg is dat de overheid vaccinatiedwang gaat uitoefenen

Leendert de Knegt SGP-raadslid

Van Gerven voert in haar gesprekken met ouders geen discussie over religie. „Maar we vragen wel: kunt u aangeven hoe u die keuze gemaakt heeft? Soms vinden we dan een medische ingang.”

Als ouders bijvoorbeeld zeggen: Jantje kreeg autisme van de prikken, vertelt zij over wetenschappelijke onderzoeken naar dat onderwerp. En als ouders zeggen: ik wil mijn kind geen bacteriën inspuiten, vertelt ze dat je er in buitenlucht „duizenden meer” te pakken hebt. „Als je met ouders een prettige relatie hebt, kun je een open gesprek voeren. Mijn doel is informeren, niet overtuigen.”

In gebed

De Barneveldse gemeenteraad heeft de wethouder opgeroepen meer te doen om de vaccinatiegraad omhoog te krijgen. De SGP stemde tegen. „Onze zorg is dat de overheid vaccinatiedwang gaat uitoefenen”, zegt raadslid Leendert de Knegt. „We zijn voorstander van objectieve voorlichting, maar de afweging is persoonlijk en moet in het gezin worden gemaakt. En in gebed met de Heere.”

Vaccinatieplicht zou passen in een bredere trend van overheidsbemoeienis, zegt De Knegt. „We zien het met argusogen toe. Kijk naar het onderwijs, waar leerdoelen zijn opgelegd over homoseksualiteit. In hoeverre is er nog ruimte voor ons principiële standpunt? De intolerantie van de toleranten, dat neemt behoorlijk toe.”

    • Mirjam Remie